Tuyển sinh, hướng nghiệp năm 2021: Giúp học sinh chọn nghề phù hợp
Học sinh tham gia chương trình tư vấn tuyển sinh tại Trường đại học Hàng hải Việt Nam ngày 27-12-2020.
(HPĐT)- Chương trình tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp năm 2021 do Báo Tuổi trẻ phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Trường đại học Hàng hải Việt Nam vừa qua thu hút sự tham gia của hơn 5.000 học sinh trên địa bàn thành phố. Qua những thông tin trao đổi của học sinh cho thấy, dịch bệnh COVID-19 ảnh hưởng lớn đến tâm lý, xu hướng chọn ngành, nghề học của học sinh theo biến động của thị trường lao động.
Xu hướng chọn ngành, nghề thay đổi
Chia sẻ về quan điểm chọn ngành, nghề trong năm 2021, PGS, TS. Phạm Xuân Dương, Hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam nhấn mạnh: “Năm 2020, “bức tranh” hoạt động nghề nghiệp gắn liền với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, còn năm 2021 sẽ liên quan đến xu hướng chuyển đổi số, kinh tế số, phát triển dịch vụ logistics, phát triển kinh tế biển... Những mục tiêu phát triển của Chính phủ là những định hướng quan trọng đối với học sinh trong chọn trường, chọn nghề”. Liên quan đến vấn đề này, em Lê Hữu Nam, học sinh lớp 12 Trường THPT Lê Quý Đôn thắc mắc: Vậy, trong bối cảnh chuyển đổi số, ngành nghề nào sẽ hot trong thời gian tới?. “Khối ngành toán tin, toán ứng dụng là những ngành cần cho việc chuyển đổi số ở nhiều lĩnh vực chuyển đổi số. Đây cũng là những ngành được nhiều trường đại học đào tạo. Riêng trong khối ngành công nghệ thông tin có những chuyên ngành như: khoa học máy tính, khoa học dữ liệu, an ninh mạng... rất cần thiết trong bối cảnh chuyển đổi số” – PGS, TS Trần Trung Kiên, Trưởng Phòng Tuyển sinh (Trường đại học Bách khoa Hà Nội) thông tin.
Bên cạnh đó, dịch bệnh COVID-19 cũng tác động lớn đến tâm lý chọn ngành nghề của học sinh. Theo đó, nhiều em bày tỏ băn khoăn, lo lắng lựa chọn ngành quản trị khách sạn, du lịch… Tuy nhiên, theo quan điểm của đại diện một số trường đại học, dịch bệnh COVID-19 mặc dù tác động lớn đến những ngành nghề dịch vụ nhưng đây cũng là yếu tố thay đổi cấu trúc nền kinh tế, phương thức kinh doanh để thích ứng khó khăn trong tình hình dịch bệnh hiện nay. Lời khuyên dành cho các em là không nên quay lưng với các ngành quản trị khách sạn, du lịch bởi theo dự báo, vài năm tới ngành du lịch hồi phục, nhu cầu nguồn nhân lực có thể tăng cao.
Không chỉ dành sự quan tâm đối với các ngành nghề ở bậc đại học, nhiều học sinh bày tỏ nguyện vọng muốn đăng ký học nghề. Tuy nhiên, nhiều em đang “rối” chưa biết nên theo chuyên ngành nào để có cơ hội nghề nghiệp và bảo đảm đầu ra phù hợp nhu cầu của thị trường lao động. Em Nguyễn Đăng An, học sinh lớp 12 Trường THPT Thủy Sơn chia sẻ: “Trong việc chọn nghề, chọn trường, em quan tâm đến chất lượng đào tạo tại trường và đầu ra. Bởi hiện nay em thấy nhiều sinh viên tốt nghiệp trường nghề không đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp”. Lời khuyên của các chuyên gia dành cho các em học sinh nên tìm hiểu, lựa chọn những trường uy tín, chất lượng giảng dạy tốt. Những điều này thể hiện ở số lượng thí sinh đăng ký đầu vào; tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp ra trường có việc làm và liên kết, kết nối việc làm với các doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, các em có định hướng tốt nhất cho nghề nghiệp tương lai.
Phương thức tuyển sinh cơ bản ổn định
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết: Định hướng thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh vào các trường đại học cơ bản giữ ổn định như năm 2020. Theo đó, thí sinh có quyền đăng ký nhiều nguyện vọng, sau khi có kết quả thi, thí sinh có quyền thay đổi. Để có lựa chọn đúng đắn, phù hợp, thí sinh cần tìm hiểu thông tin về phương án tuyển sinh của từng trường và ưu tiên những nguyện vọng mà các em yêu thích nhất, muốn đăng ký học nhất. Nếu đỗ nguyện vọng nào, các em sẽ dừng ở nguyện vọng đó. Nếu không đỗ ở nguyện vọng ưu tiên, phần mềm cho phép các em xét tuyển tiếp nguyện vọng sau. Bên cạnh đó, với cơ chế đào tạo linh hoạt như hiện nay, sinh viên có thể học song ngành trong quá trình học tập. Vì thế, cơ hội để điều chỉnh hướng chọn nghề nghiệp vẫn có thể thực hiện với các quy định mềm dẻo hơn.
Về các phương thức tuyển sinh, năm 2021, đối với bậc trung cấp, cao đẳng chỉ cần tốt nghiệp THPT là có thể nộp đơn xét tuyển bằng học bạ. Đối với bậc đại học có 3 phương thức chính: xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, xét điểm thi năng lực. Trong đó, nhiều học sinh bày tỏ quan tâm tới các chính sách tuyển thẳng, cộng điểm đối với học sinh đoạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia hoặc thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, các quy định về ưu tiên xét tuyển của Bộ vẫn giữ ổn định. Tuy nhiên, hiện nay các cơ sở đào tạo có quyền tự chủ trong tuyển sinh nên việc ưu tiên tuyển sinh cụ thể phụ thuộc vào quy định của mỗi trường. Theo đại diện một số trường, chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, kết quả học tập ở bậc THPT, điểm thi tốt nghiệp THPT, bài kiểm tra năng lực do cơ sở đào tạo thiết kế, kết quả phỏng vấn trực tiếp... là những yếu tố để nhiều cơ sở đào tạo sử dụng trong tuyển sinh năm nay. Nhiều trường có thể kết hợp chứng chỉ IELTS với kết quả học tập, kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển. Ngoài ra các trường sẽ xét theo điểm IELTS từ cao xuống thấp. Vì thế, thí sinh cần tìm hiểu kỹ phương thức tuyển sinh của từng trường, nhất là các điều kiện cần để tránh trường hợp trượt “oan” khi quá yên tâm mình thi đỗ, không đăng ký xét tuyển bổ sung./.