Nỗ lực khẳng định, phát huy bản sắc văn hóa đất Cảng
Thực hiện Đề án Sân khấu truyền hình Hải Phòng góp phần quảng bá những giá trị đặc sắc về văn hóa, lịch sử Hải Phòng.
Trong ảnh: Cảnh trong vở chèo “Người chế tác ngai vàng”.
(HPĐT)- Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 16, nhiệm kỳ 2020-2025 xác định mục tiêu giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa, bản sắc văn hóa truyền thống, xây dựng con người Hải Phòng phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của thành phố và đất nước. Thực hiện mục tiêu trên, ngay từ đầu năm 2021, ngành Văn hóa tập trung, quyết liệt triển khai các kế hoạch, đề án lớn về tu bổ, tôn tạo di sản, phát triển văn hóa, nghệ thuật. Các kế hoạch, đề án này được ngành Văn hóa phân kỳ cụ thể, rõ ràng làm cơ sở để thực hiện, góp phần xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng trở thành trung tâm văn hóa của vùng Duyên hải Bắc bộ.
Ưu tiên bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa
Theo báo cáo của Sở Văn hóa và Thể thao, thành phố có hệ thống di sản văn hóa phong phú, được tích lũy, hình thành từ hàng trăm đến hàng ngàn năm trong lịch sử dựng nước và giữ nước, là tài sản quý giá mà các thế hệ cha ông ta để lại. Hiện nay, trên địa bàn thành phố có 879 di tích được phê duyệt trong danh mục kiểm kê để bảo tồn, trong đó 512 di tích được các cấp xếp hạng, gồm 2 di tích quốc gia đặc biệt, 118 di tích xếp hạng cấp quốc gia, 392 di tích cấp thành phố. Ngoài ra, thành phố có 9 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và khoảng 400 lễ hội. Trong năm 2020, nhiều di sản được tôn vinh, trong đó có 1 di tích lịch sử cấp quốc gia, 1 di sản văn hóa phi vật thể, 3 bảo vật quốc gia. Thời gian qua, hoạt động tu bổ, tôn tạo di tích đạt những thành tựu rất quan trọng góp phần bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa, làm phong phú đời sống tinh thần nhân dân, tạo sức mạnh nội sinh phát triển thành phố.
Trên cơ sở này, ngành Văn hóa phấn đấu đến năm 2025 đề nghị các cấp xếp hạng thêm 50 di tích, tu bổ thêm 150 di tích. Để đạt được kết quả này, giai đoạn 2021-2025, Sở Văn hóa và Thể thao chủ động lập kế hoạch phân kỳ từng năm. Trong đó, năm 2021, ngành tập trung triển khai lập và thực hiện các đề án lớn như: Đề án “Sản xuất phóng sự truyền hình tuyên truyền, quảng bá văn hóa, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh tiêu biểu trên địa bàn thành phố Hải Phòng”, “Phần mềm ứng dụng quản lý di sản văn hóa trên địa bàn thành phố Hải Phòng”; triển khai thi sáng tác mẫu tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tại Trung tâm Chính trị - Hành chính để khởi công xây dựng tượng đài cùng các công trình kiến trúc của trung tâm; rà soát, xác định địa điểm phù hợp để xây dựng tượng đài Chiến thắng Cát Bi. Các năm tiếp theo, ngành Văn hóa tập trung đề xuất thành phố đầu tư tôn tạo Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm; tổ chức lập quy hoạch và thực hiện các dự án bảo tồn, phát huy các khu vực gắn với các chiến thắng trên sông Bạch Đằng; đổi mới trưng bày, nâng cấp cơ sở vật chất Bảo tàng Hải Phòng; nghiên cứu, khôi phục và bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể của người Hải Phòng.
Ngoài ra, ngành Văn hóa sẽ đối ứng nguồn kinh phí sự nghiệp của thành phố để tu bổ, tôn tạo các di tích xếp hạng cấp quốc gia được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hỗ trợ kinh phí tu sửa cấp thiết. Dự kiến, ngành đầu tư kinh phí tu bổ, tôn tạo bình quân mỗi năm 10 di tích quốc gia trên địa bàn thành phố; thực hiện thí điểm mô hình biểu diễn nghệ thuật phục vụ du khách tại một số khu, điểm du lịch; tôn vinh và đãi ngộ nghệ nhân dân gian và nghệ sĩ tiêu biểu trong các môn nghệ thuật truyền thống. Đồng thời, ngành tăng cường hợp tác quốc tế để học tập kinh nghiệm, phương pháp và kiến thức chuyên sâu trong hoạt động bảo tồn các di sản văn hóa gắn với quảng bá các giá trị lịch sử, văn hóa của di sản.
Đẩy nhanh thực hiện các dự án phát triển văn hóa, nghệ thuật
Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai cho biết, việc xác định, ưu tiên phát huy các giá trị di sản văn hóa chính là giữ gìn, phát huy truyền thống “Trung dũng - Quyết thắng”, phẩm chất “Đoàn kết - Nghĩa tình - Năng động - Sáng tạo” của thành phố Cảng. Song song với việc phát huy những giá trị này là hoạt động quảng bá hình ảnh mảnh đất, con người Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và xây dựng con người Hải Phòng văn hóa, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới hội nhập quốc tế.
Mục tiêu này được ngành cụ thể hóa thành kế hoạch. Theo đó, phấn đấu đến năm 2025, 96% số hộ gia đình trên địa bàn được công nhận gia đình văn hóa; 20-25% số thôn, tổ dân phố văn hóa tiêu biểu, xuất sắc được công nhận 5 năm liền; 70-75% số quận, huyện, 85-87% số xã, thị trấn có thiết chế văn hóa đạt chuẩn, 50% số phường có nhà văn hóa đạt chuẩn, 80-85% thôn, tổ dân phố có nhà văn hóa, khu thể thao hoặc đặc điểm sinh hoạt cộng đồng. Trên cơ sở đó, ngành đẩy mạnh tổ chức từ 900 đến 1000 buổi biểu diễn, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân thành phố. Vì vậy, ngay từ năm 2021, Sở Văn hóa và Thể thao đẩy mạnh xây dựng và triển khai đề án phát triển hệ thống thiết chế văn hóa trên địa bàn thành phố; xây dựng cơ sở dữ liệu gia đình. Đồng thời, ngành tổ chức quy hoạch nguồn nhân lực quản lý và chuyên môn đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ. Mặt khác, ngành tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy trung tâm văn hóa các cấp, các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp, cơ sở đào tạo văn hóa, nghệ thuật; đẩy mạnh thực hiện xã hội hóa các hoạt động văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng, phát triển thị trường văn hóa. Sở Văn hóa và Thể thao tiếp tục tham mưu UBND thành phố khuyến khích các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư phát triển văn hóa bằng các cơ chế: ưu tiên thuê nhà, cơ sở hạ tầng, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng ban đầu như giao thông, điện, nước, thông tin liên lạc..., hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ công tác tuyên truyền, quảng bá sản phẩm.
Bên cạnh các giải pháp cụ thể, giai đoạn 2020-2025, ngành Văn hóa tập trung quyết liệt thực hiện nhiều dự án trọng tâm, trọng điểm, vừa phục vụ nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, vừa góp phần tuyên truyền, quảng bá thành phố Hải Phòng gắn kết phát triển du lịch như: Đề án Sân khấu truyền hình, Lễ hội Hoa Phượng Đỏ; các cuộc thi sáng tác văn học, nghệ thuật, hoạt động giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế. Ngoài ra, ngành Văn hóa tập trung cao thực hiện Đề án nâng cấp Đoàn Ca múa Hải Phòng trở thành Nhà hát Ca múa nhạc Hải Phòng hoạt động theo mô hình ngoài công lập tự chủ tài chính; Đề án thành lập Trung tâm Mỹ thuật đương đại; Dự án Trung tâm Văn hóa cấp vùng Duyên hải Bắc bộ vào năm 2023-2024; Dự án nhà hát quy mô 2 nghìn chỗ, hiện đại mang tầm khu vực và quốc tế, góp phần khẳng định giá trị văn hóa của mảnh đất, con người Hải Phòng.
Có thể thấy, ngành Văn hóa chủ động xây dựng các kế hoạch để cụ thể hóa mục tiêu Nghị quyết Đại hội 16 của Đảng bộ thành phố. Với khối lượng công việc lớn đòi hỏi sự đoàn kết, quyết tâm, quyết đoán, táo bạo và sáng tạo của toàn ngành Văn hóa vì mục tiêu xây dựng, phát triển văn hóa xứng tầm phát triển kinh tế, góp phần đưa Hải Phòng trở thành thành phố giàu đẹp, văn minh, khẳng định vị trí trung tâm văn hóa của vùng Duyên hải Bắc bộ./.