Không để chính sách bị lợi dụng
(HPĐT)- Năm 2020, Bảo hiểm xã hội (BHXH) các địa phương rà soát, phát hiện hơn 18.000 trường hợp vừa hưởng trợ cấp thất nghiệp (TCTN) vừa có việc làm và tham gia BHXH tại doanh nghiệp. Cơ quan BHXH phối hợp các đơn vị liên quan rà soát, dừng chi trả khoảng 62 tỷ đồng. Tại Hải Phòng, cơ quan BHXH cũng phát hiện khá nhiều trường hợp lao động vừa đi làm vừa hưởng TCTN và tiến hành dừng chi trả, thu hồi số tiền người lao động (NLĐ) hưởng sai quy định. Tình trạng trên thực sự đáng báo động bởi không chỉ gây áp lực lớn đến quỹ bảo hiểm thất nghiệp mà còn thể hiện những “lỗ hổng” trong chính sách pháp luật và các quy định liên quan.
(Ảnh minh họa: CTV)
Sở dĩ diễn ra tình trạng trên do NLĐ chưa tự giác thông báo cho cơ quan chức năng dừng chi trả TCTN khi tìm được việc làm. Theo quy định, trong vòng 15 ngày kể từ ngày đăng ký thất nghiệp và trong thời gian đang hưởng trợ cấp, NLĐ nếu xin được việc làm phải báo cơ quan chức năng để hủy quyết định chi tiền. Trên thực tế, rất ít người lao động thực hiện quy định này. Không những thế, một số lao động lợi dụng “kẽ hở” của chính sách, “nhảy việc” để hưởng TCTN. Có trường hợp NLĐ chuẩn bị sinh con đã chủ động xin nghỉ việc để hưởng TCTN và trợ cấp thai sản…
Không chỉ gặp khó khăn trên, việc thu hồi tiền TCTN hưởng sai quy định gặp nhiều khó khăn. Theo Nghị định 28/2015/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp, để thu hồi tiền hưởng TCTN sai quy định phải căn cứ các giấy tờ liên quan đến chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc và quyết định tuyển dụng do NLĐ cung cấp. Do đó, việc ra quyết định chấm dứt hưởng TCTN đối với những trường hợp này thường mất nhiều thời gian. Thậm chí, có trường hợp không thực hiện chấm dứt hưởng TCTN do NLĐ không phối hợp cung cấp thông tin theo quy định. Bên cạnh đó, cũng có trường hợp không liên lạc được với NLĐ để làm thủ tục chấm dứt hưởng…
Vì vậy, để giải quyết tình trạng nêu trên, giải pháp cần thực hiện ngay là sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục chấm dứt hưởng TCTN đối với các trường hợp hưởng sai quy định; bổ sung trách nhiệm của đơn vị sử dụng lao động trong việc cung cấp hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc của NLĐ để làm căn cứ chấm dứt hưởng TCTN. Đồng thời, cho phép cơ quan Lao động – Thương binh và Xã hội, BHXH thu hồi TCTN thông qua biện pháp khấu trừ tiền hưởng các chế độ khác (ngoài lương) của NLĐ./.