Văn học thiếu nhi Hải Phòng: Cơ hội phát triển mới
Văn học thiếu nhi còn ít và thiếu. Trong ảnh: Các em học sinh đọc sách tại Nhà sách Tiền Phong (quận Ngô Quyền).
(HPĐT)- Theo thông báo của Hội Nhà văn Việt Nam, từ năm 2021 sẽ có Giải thưởng Văn học thiếu nhi hằng năm và cuộc vận động văn học viết về đề tài thiếu nhi do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Đây cũng là cơ hội mới cho văn học thiếu nhi Hải Phòng phát triển cả về lượng và chất.
Văn học thiếu nhi còn ít và thiếu
Ngay sau khi nhà thơ Hoài Khánh, Ủy viên Ban công tác văn học thiếu nhi (Hội Nhà văn Việt Nam khóa 9) chia sẻ thông tin trên facebook cá nhân, nhiều nhà văn, nhà thơ và những người quan tâm đến văn học thiếu nhi vào bình luận, bảy tỏ sự phấn khởi, hoan nghênh chủ trương của Hội Nhà văn Việt Nam. Các văn nghệ sĩ cho rằng, đây là “cú hích” để các tác giả quan tâm sáng tác hướng đến đối tượng bạn đọc nhỏ tuổi. Các văn nghệ sĩ hy vọng, qua đây sẽ phát hiện, bồi đắp và tăng cường đội ngũ tác giả mới, trong đó có những cây bút nhỏ tuổi. Đồng thời, chủ trương đúng đắn sẽ tạo cơ hội huy động sức mạnh của xã hội vào cuộc hỗ trợ hoạt động sáng tác văn học thiếu nhi.
Vui mừng là vậy, song, cần nhìn lại thực tế hoạt động sáng tác văn học thiếu nhi Hải Phòng để tìm hướng phát triển phù hợp. Mặc dù, so với các tỉnh, thành phố khác, khoảng 30 năm trở lại đây, đội ngũ sáng tác văn học thiếu nhi của Hải Phòng được đánh giá dồi dào và phát triển mạnh. Trong đó, có thể kể đến các nhà văn, nhà thơ: Nguyễn Quang Thân, Lưu Văn Khuê, Trần Quốc Minh, Hoài Khánh, Trần Công Hữu, Nguyễn Viết Thân, Ngô Cẩn, Nguyễn Hồng Văn, Trần Lưu, Nguyễn Đình Kiên, Bùi Thị Thu Hằng, Trần Ngọc Mỹ, Dương Thị Nhụn… Tuy nhiên, hoạt động sáng tác chưa đáp ứng nhu cầu thực tế, như nhận xét của nhà thơ Đinh Thường, Chủ tịch Hội Nhà văn Hải Phòng. Trong số tác giả ít ỏi trên, số nhà văn, nhà thơ chuyên viết về văn học thiếu nhi chỉ tập trung vào vài ba gương mặt quen như: Lưu Văn Khuê, Hoài Khánh, Nguyễn Quốc Văn. Còn phần lớn nhà văn, nhà thơ sáng tác nhiều đề tài dành cho người lớn và thiếu nhi. Chưa kể, các văn nghệ sĩ ngày càng lớn tuổi và ít viết, trong khi tài năng trẻ bị thiếu hụt. Vì lẽ đó, số lượng và chất lượng tác phẩm văn học đề tài thiếu nhi ngày càng “mỏng”.
Thúc đẩy phong trào sáng tác văn học thiếu nhi
Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố nỗ lực quan tâm phát triển văn học thiếu nhi, nhưng mức độ còn khiêm tốn bởi “cái khó bó cái khôn”. Nhớ lại, vào năm 2004, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật lập Ban Văn học, nghệ thuật thiếu nhi, đồng thời tổ chức các trại sáng tác văn học, nghệ thuật thiếu nhi vào các năm 1999, 2004, 2016. Thời gian đó, nhiều nhà văn, nhà thơ đoạt giải các cuộc thi về văn học thiếu nhi. Riêng nhà thơ Hoài Khánh từng đoạt nhiều giải Cuộc thi sáng tác văn học “Tương lai vẫy gọi” do Báo Tiền Phong tổ chức vào năm 1998-1999; cuộc thi sáng tác văn học “Vì trẻ em” do Ủy ban Bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc tại Việt Nam phối hợp tổ chức vào năm 2000-2001…
Vào những năm 90 của thế kỷ 20, tại Hải Phòng liên tiếp tổ chức cuộc thi viết dành cho thiếu nhi “Em viết về mái trường thân yêu” do Thành Đoàn Hải Phòng phối hợp Hội Nhà văn Hải Phòng tổ chức, qua đó, phát hiện những cây bút trẻ như: Đỗ Ngọc Anh, Nguyễn Thu Hương… Tuy nhiên, đến nay, Hội Nhà văn không còn Ban Văn học nghệ thuật thiếu nhi. Cuộc thi “Em viết về mái trường thân yêu” cũng dừng lại từ lâu. Hiện nay, trên website của Hội Nhà văn Hải Phòng có chuyên mục “Truyện cho thiếu nhi” và “Văn học và nhà trường”, nhưng chủ yếu là truyện dịch và các bàn luận về văn học nói chung trong trường học, rất ít tác phẩm về đề tài thiếu nhi do các văn nghệ sĩ sáng tác.
Là người tâm huyết, dành cả đời sáng tác văn học thiếu nhi và nhiều năm gắn bó công tác văn học thiếu nhi, nhà thơ Hoài Khánh bày tỏ, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hải Phòng nên thành lập mới các bộ môn chuyên ngành văn học thiếu nhi, đồng thời phối hợp Thành Đoàn, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức các cuộc thi sáng tác văn học thiếu nhi để phát hiện, bồi dưỡng các cây viết trẻ. Về phía Hội Nhà văn Việt Nam nên tổ chức cuộc vận động sáng tác về đề tài thiếu nhi 2 năm/lần. Ngoài giải thưởng văn học thiếu nhi hằng năm, Hội Nhà văn Hải Phòng phối hợp Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức các hoạt động phụ trợ như: Trại sáng tác, chuyến đi thực tế sáng tác, hội thảo khoa học bàn về văn học thiếu nhi, lễ ra mắt sách, hội sách, cuộc nói chuyện, giao lưu giữa các tác giả với bạn đọc… Nếu tổ chức tốt các hoạt động đó, sự nghiệp văn học thiếu nhi của Hải Phòng và cả nước sẽ khởi sắc, góp phần bồi đắp, phát triển phong phú tâm hồn trẻ thơ./.