Điểm “nóng” chính trường Mỹ: Chờ “cơn mưa” hóa giải
(HPĐT)- Sau một năm đầy biến động với bao khó khăn, nước Mỹ mở màn năm 2021 bằng điểm “nóng” giữa trung tâm thủ đô Washington D.C tạo nên bởi người biểu tình quá khích. Hơn bao giờ hết, đất nước cờ hoa cần giải pháp ổn định từ chính quyền mới của Tổng thống đắc cử Joe Biden.
Chính quyền Tổng thống Joe Biden cần sớm tìm được tiếng nói chung giữa 2 đảng để mang đến giải pháp hòa giải chia rẽ nội bộ nước Mỹ.
Bạo lực tạo nên bế tắc
Tối 6-1 (giờ Mỹ, sáng 7-1 giờ Việt Nam), đoàn người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào Điện Capitol trong lúc Quốc hội Mỹ họp kiểm phiếu đại cử tri xác nhận kết quả bầu cử tổng thống 2020, trong khi các cuộc biểu tình bên ngoài khu vực Đồi Capitol biến thành bạo động. Cả thế giới sững sờ trước cảnh tượng tòa nhà Quốc hội Mỹ uy nghiêm nay chìm trong khói sáng và hơi cay. Người biểu tình quá khích đập phá, trộm cướp đồ và đụng độ với cảnh sát. Các nhà lãnh đạo thế giới bày tỏ sự bàng hoàng trước vụ việc và đánh giá nền dân chủ nước Mỹ đang bị đe dọa. Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg gọi các cuộc biểu tình bạo lực ở Washington là “những cảnh gây sốc” và cho rằng kết quả của cuộc bầu cử “dân chủ” ở Mỹ phải được tôn trọng. Bên cạnh đó, Thủ tướng Anh Boris Johnson và Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cũng kêu gọi các bên kiềm chế để ngừng cảnh bạo loạn.
Mặc cho sự phản đối từ người biểu tình, vài tiếng sau khi bạo lực nổ ra, các thượng nghị sĩ quay lại bàn họp và xác nhận ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của nước Mỹ, đánh đổ mọi nỗ lực pháp lý lật ngược kết quả bầu cử và hy vọng mong manh của ông Trump. Mâu thuẫn chưa dừng lại khi Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi tối 10-1 ra tối hậu thư cho Phó tổng thống Mike Pence về việc kích hoạt Tu chính án thứ 25 nhằm bãi miễn Tổng thống Trump trong những ngày tới. Nếu không, Đảng Dân chủ sẽ làm việc trong tuần này để luận tội Tổng thống Trump lần thứ 2. Động thái quyết liệt chưa từng có tiền lệ này đẩy sự rạn nứt trong nội bộ chính trường Mỹ lên đỉnh cao. Phản chiếu chính xác sự căng thẳng này, trên các con phố lớn, người dân Mỹ vẫn xuống đường biểu tình, bên phản đối việc ông Biden làm tổng thống, bên lại kêu gọi luận tội ông Trump, tạo nên cảnh tượng bế tắc trong chính trường và xã hội Mỹ.
Tìm cách lấp đầy “hố sâu” chia rẽ
Ông Joe Biden lên làm tổng thống trong bối cảnh Đảng Dân chủ kiểm soát cả Nhà Trắng, Thượng viện và Hạ viện. Điều này được cho là sẽ giúp chính phủ Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden thực hiện tốt hơn các chương trình nghị sự. Tuy nhiên, nhiệm vụ “xây dựng lại nước Mỹ tốt đẹp hơn” mà Tổng thống Biden lấy làm trọng tâm chắc chắn gặp đầy chông gai khi đất nước vừa chia rẽ vừa chịu thiệt hại nặng nề từ đại dịch. Mỹ hiện là quốc gia có số ca nhiễm và tử vong do COVID-19 cao nhất thế giới. Đại dịch cũng dẫn tới khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, khiến “làn sóng” thất nghiệp và phá sản doanh nghiệp tăng đột biến. Bên cạnh đó là cuộc khủng hoảng sắc tộc ngày càng sâu sắc liên quan tới vấn đề quyền lợi của người da màu ở Mỹ, chăm sóc sức khỏe y tế, cải cách hệ thống tư pháp và pháp luật, nhập cư, sở hữu súng đạn hay an ninh quốc gia… Đây là những thách thức lớn mà tổng thống mới của Mỹ phải đối mặt trước cả ngày nhậm chức sẽ diễn ra vào 20-1.
Giới quan sát đánh giá, để hàn gắn nước Mỹ, Đảng Cộng hòa và Dân chủ ở Mỹ, cùng với bộ phận cử tri từ hai phía phải tìm được thêm tiếng nói chung. Chính quyền ông Biden cần có biện pháp để hai đảng ngồi lại tham vấn, tìm ra những biện pháp chung để giải quyết các vấn đề gì có giá trị chung với toàn bộ đất nước, trước mắt là tình trạng đại dịch hoành hành. Bên cạnh đó, trong nỗi rối ren của việc có hay không luận tội ông Trump, truyền thông Mỹ cho rằng, hai đảng nên tiếp cận vấn đề nhạy cảm này một cách kiềm chế và ôn hòa. Giải pháp mà Nhà Trắng muốn là sự chuyển giao êm thấm và đương nhiên không nên có màn luận tội. Tờ Wall Street Journal cho rằng, cách tốt nhất để Tổng thống Trump có thể tránh cuộc điều tra luận tội thứ hai là chủ động nhận trách nhiệm về phía bản thân và từ chức. Quá trình luận tội nếu thực sự diễn ra sẽ chỉ chia rẽ thêm đất nước và gây nhiều bạo loạn hơn trong xã hội.
Rõ ràng, những gì diễn ra trong ngày 6-1 nới rộng thêm sự chia rẽ và bất đồng không chỉ trên chính trường mà cả trong xã hội Mỹ. Chính quyền mới của Tổng thống Joe Biden cần sớm có những bước đi để giải “bài toán” khó này, nhằm đem lại sự ổn định, đoàn kết và nhất trí dù mong manh nhưng rất cần cho nước Mỹ lúc này./.