Chính sách Ngoại giao của Mỹ thời tân Tổng thống Joe Biden: Xoay trục mạnh hơn về châu Á
(HPĐT)- Không chỉ bận bịu gây dựng lại những mối quan hệ với châu Âu, chính quyền tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tiếp tục coi khu vực châu Á – Thái Bình Dương là trọng tâm chiến lược ngoại giao. Giữ vững trục châu Á ổn định, an toàn hứa hẹn sẽ tạo thành lợi ích của Mỹ và nhiều nước trong khu vực.
.jpg)
Tướng lục quân Lloyd Austin, người vừa được Thượng viện Mỹ phê chuẩn làm tân Bộ trưởng Bộ Quốc phòng có quan điểm rõ ràng về việc tăng cường liên minh các quốc gia châu Á để ứng phó với Trung Quốc.
Vừa cứng rắn, vừa mềm mỏng
Tổng thống Mỹ Joe Biden vừa chọn cựu trợ lý ngoại trưởng Kurt Campell làm điều phối viên cao cấp đặc trách khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Hội đồng An ninh quốc gia. Việc bổ nhiệm nhà ngoại giao kỳ cựu được xem là “kiến trúc sư” của chiến lược “xoay trục” sang châu Á dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama vào cương vị mới cho thấy chính sách đối ngoại của chính quyền Joe Biden sẽ đặt trọng tâm hơn vào châu Á. Với sự giúp sức của ông Campell, chính quyền ông Biden có thể gây dựng nên chính sách phát triển quan hệ ngoại giao, hỗ trợ về kinh tế - xã hội, địa chính trị với các nước châu Á một cách từ tốn và hiệu quả cao hơn.
Điều đáng nói là, dù chỉ trích Nhà Trắng nhiệm kỳ trước không can dự hiệu quả toàn cục tại khu vực, làm hủy hoại quan hệ với một số đồng minh chủ chốt như Nhật Bản, Hàn Quốc, ông Campell từng ủng hộ một số biện pháp cứng rắn đối với Trung Quốc của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump. Ngay sau đó, 4 nhân vật đồng tình với quan điểm cơ bản của chính quyền tiền nhiệm Donald Trump về Trung Quốc cũng được ông Biden chọn vào các vị trí hàng đầu của chính quyền mới. Trong số đó, bà Avril Haines, người được Thượng viện phê chuẩn làm Giám đốc Tình báo quốc gia hôm 20-1 chỉ trích chính sách “gây hấn và hiếu chiến” của Trung Quốc, đồng thời kêu gọi chính quyền mới ở Washington cứng rắn với Bắc Kinh.
Những động thái này chứng tỏ, chính quyền mới của Mỹ có xu hướng giữ nguyên lập trường mạnh tay với Trung Quốc, nhưng xích lại gần hơn các nước khác trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Điều này càng được làm rõ trong các cuộc liên lạc đầu tiên của ông Biden với các nhà lãnh đạo của Nhật Bản, Australia, Hàn Quốc và Ấn Độ, khi vị tổng thống thứ 46 của Mỹ sử dụng cụm từ “an toàn và thịnh vượng” thay vì “tự do và rộng mở” mà chính quyền Trump thường sử dụng lâu nay khi nhắc đến khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Tiếp cận khác biệt để hiệu quả cao hơn
Dù chia sẻ chung quan điểm cứng rắn với Trung Quốc từ nhiệm kỳ trước, chính quyền của Tổng thống Biden chắc chắn sẽ có cách tiếp cận khác biệt, vừa để đánh dấu đặc trưng riêng trong chính sách ngoại giao so với thời của ông Trump, vừa để đạt nhiều hiệu quả cao hơn trong quan hệ ngoại giao với châu Á. Chiến lược này của ông Biden không phải là vô lý khi mà châu Á từ lâu trở thành khu vực sôi động trong cả kinh tế lẫn chính trị, chắc chắn mang lại nhiều lợi ích khi đẩy mạnh quan hệ ngoại giao. Đặc biệt là khu vực Đông Nam Á ngày càng phát triển, thể hiện nhiều tiềm năng nhưng lại không được “chăm sóc” kỹ càng dưới thời chính quyền Trump.
Tuy nhiên, điều khó khăn là chính quyền mới của Mỹ đang đối mặt với nhiều thách thức khi vừa phải sửa chữa hậu quả của chính sách đối ngoại không nhất quán từ chính quyền Trump, vừa phải chống dịch COVID-19, khôi phục nền kinh tế và gắn kết nội bộ đất nước. Do đó, theo các chuyên gia, để xích lại gần hơn ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Mỹ cần trông cậy nhiều hơn vào việc liên kết với các đồng minh. Cụ thể là tái bố trí lực lượng hải quân từ Đại Tây Dương sang Thái Bình Dương, củng cố liên minh với Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và đối tác chiến lược như Ấn Độ.
Đội ngũ các “tướng” mới của chính quyền Biden là “vũ khí” đắc lực để tân tổng thống biến chính sách ngoại giao trọng tâm châu Á. Các quốc gia châu Á vẫn mong chờ kết quả của chuyển hướng xoay trục này./.