Phòng, chống dịch COVID-19: Truyền thông định hướng
(HPĐT)- Dịp kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27-2) năm nay, lực lượng y tế thành phố Hải Phòng cùng với cả nước vẫn đang ở tuyến đầu chống dịch COVID-19. Nhìn lại hơn một năm nỗ lực diệt “giặc” COVID-19, không thể không nhắc đến vai trò của công tác truyền thông, tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân trong phòng, chống dịch. TS.BS NGUYỄN QUANG CHÍNH, Giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe Hải Phòng trò chuyện cùng phóng viên Báo Hải Phòng cuối tuần chung quanh nội dung này.

Hướng dẫn người dân khai báo y tế tại chốt kiểm soát dịch COVID-19 nút giao đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng với đường 353.
- Bác sĩ cho biết những kết quả trong công tác truyền thông, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về công tác phòng, chống dịch của Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe Hải Phòng trong thời gian qua?
- Tính đến nay, dịch COVID-19 bùng phát trên quy mô toàn cầu với 219 quốc gia và vùng lãnh thổ, hơn 110 triệu người mắc, gần 2,5 triệu người tử vong. Nhiều quốc gia xuất hiện các đợt bùng phát dịch thứ 4, thứ 5. Việt Nam ghi nhận 2.362 ca mắc, điều trị khỏi 1627 ca. Tại Hải Phòng đến nay vẫn chưa ghi nhận việc lây nhiễm trong cộng đồng, mới có vài ca bệnh đi qua hoặc lưu trú mặc dù Hải Phòng là đầu mối giao thông, trọng điểm của phía Bắc về kinh tế, văn hóa, du lịch… Để thực hiện thắng lợi mục tiêu kép, vừa phòng, chống dịch, vừa ổn định sản xuất, phát triển kinh tế nhờ có sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp ủy Đảng, sự vào cuộc tích cực của các cấp chính quyền cơ quan chức năng và toàn thể người dân thành phố.
Một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào thực hiện thắng lợi mục tiêu kép là công tác tuyên truyền, giúp người dân nâng cao nhận thức, chủ động áp dụng các biện pháp phòng lây nhiễm, tuân thủ các hướng dẫn, chấp hành các chủ trương biện pháp phòng, chống dịch… Với phương châm “Truyền thông phải đi trước một bước”, Trung tâm luôn chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, các cơ quan thông tin đại chúng, các đơn vị trong và ngoài ngành y tế cung cấp thông tin, kiến thức, diễn biến dịch bệnh đến các cấp chính quyền và người dân kịp thời, chính xác.
Cụ thể, 2 lần mỗi ngày, Trung tâm cung cấp thông tin đến Tổ thông tin tuyên truyền phòng, chống dịch của thành phố, đến các cơ quan báo chí; phối hợp với Báo Hải Phòng, Đài Phát thanh-Truyền hình, Cổng Thông tin điện tử thành phố triển khai nhiều chuyên trang, chuyên mục phòng, chống dịch COVID-19. Các thông tin đúng trọng tâm, chủ trương, chính sách của Đảng, chỉ đạo, điều hành của các cấp chính quyền, ngành y tế về phòng, chống COVID-19, giúp cộng đồng hiểu về bệnh, không chủ quan, không hoang mang.
Trung tâm tổ chức tập huấn, hướng dẫn cán bộ y tế toàn ngành về kiến thức, kỹ năng truyền thông phòng, chống dịch COVID-19; sử dụng các trang mạng xã hội, phát huy vai trò của ứng dụng công nghệ thông tin để tuyên truyền nhanh, hiệu quả cao, giảm chi phí hoạt động; thường xuyên cập nhật, viết tin, bài trên Cổng thông tin điện tử Sở Y tế và website, facebook của Trung tâm; in và cấp phát các Bản tin Y tế Hải Phòng, trong đó có các bài viết, bài phát thanh về phòng, chống COVID-19; thiết kế in và cấp phát kịp thời băng giôn, 9.000 áp phích, 120.000 tờ gấp, các tài liệu tuyên truyền về phòng, chống dịch đến các đơn vị y tế, trường học, doanh nghiệp, khu dân cư; thường xuyên tổ chức tuyên truyền bằng xe loa lưu động đường phố.
Trung tâm công bố 2 số điện thoại đường dây nóng, hằng ngày tiếp nhận và giải đáp hàng trăm cuộc điện thoại của người dân hướng dẫn biện pháp phòng, chống dịch, cách ly y tế, xét nghiệm…, làm đầu mối xây dựng hướng dẫn biện pháp cách ly y tế đối với người từ tỉnh khác về Hải Phòng. Nhờ cung cấp thông tin nhanh và chính xác cho các cơ quan báo chí, tuyên truyền cho người dân bằng nhiều hình thức, tạo nên những tác động lan tỏa tới cả người Việt Nam ở nước ngoài, người có lịch trình tới Hải Phòng và nhất là người dân thành phố có kiến thức, thái độ và hành vi ứng xử đúng với COVID-19.
- Bên cạnh những kết quả đáng khích lệ, hiện còn một bộ phận người dân chủ quan, không chấp hành các quy định phòng dịch, ảnh hưởng không nhỏ đến công tác phòng, chống dịch của thành phố. Bác sĩ có thể nói rõ hơn về những khó khăn này?
- Công tác truyền thông về phòng, chống dịch COVID-19 của thành phố cũng như cả nước đang gặp khó khăn khi không ít người dân chưa hiểu rõ về sự nguy hiểm của dịch, dẫn đến tâm lý hoang mang, lo lắng thái quá hoặc chủ quan trong phòng, chống dịch. Hay vẫn có người đặt lợi ích của mình lên hàng đầu mà không khai báo hoặc khai báo y tế không trung thực, trốn khỏi khu cách ly…
Tuy nhiên, nhìn chung, phần lớn người dân Hải Phòng ủng hộ, chấp hành các biện pháp phòng, chống dịch của thành phố, ngành Y tế. Hằng ngày tôi nhận được hàng trăm cuộc gọi điện thoại, có người tìm hiểu kiến thức, có nhiều người phản ánh việc làm không đúng, vi phạm của một số tập thể, cá nhân trong phòng, chống dịch bệnh. Việc tuân thủ phòng, chống dịch, đòi hỏi mỗi người phải ý thức, tự giác, về vai trò trách nhiệm, nghĩa vụ của mình, trách nhiệm với bản thân với gia đình và với cộng đồng. Khi thu nhận thông tin về việc làm sai trái, chúng tôi thông tin ngay đến lực lượng chức năng, chính quyền địa phương, xử lý vi phạm kịp thời, qua đó góp phần thành công vào công tác phòng, chống dịch.
- Công tác truyền thông còn phải đối mặt với tình trạng tin giả, tin nhiễu về dịch COVID-19 tràn lan trên mạng xã hội. Làm thế nào để ngăn chặn tình trạng này?
- Thời gian qua, nhờ việc phối hợp tốt giữa ngành Y tế và các cơ quan báo chí trên địa bàn thành phố, giúp thông tin liên tục, kịp thời, chính xác, việc nắm bắt thông tin dư luận xử lý kịp thời, việc tuyên truyền, xử phạt các trường hợp vi phạm về đăng tin giả, tin không chính xác về dịch được đẩy mạnh khiến tình trạng tin giả, tin nhiễu giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, có những thời điểm, thông tin trên mạng xã hội chưa rõ ràng, chưa chính thức, chưa được kiểm chứng khiến người dân hoang mang, lo lắng. Vì vậy, xác định vai trò tuyên truyền rất quan trọng nên chúng tôi luôn nắm bắt dư luận, chủ động cung cấp thông tin đến các cơ quan báo chí để thông tin sớm đến người dân đầy đủ, chính xác và toàn diện về tình hình dịch bệnh.
- Trung tâm có những giải pháp và đề xuất nào để nâng cao nhận thức, ý thức của người dân trong phòng, chống dịch?
- Các cấp chính quyền, các cơ quan báo chí tiếp tục đồng hành cùng ngành Y tế, mỗi người dân là một tuyên truyền viên cùng truyền đi những thông điệp, việc làm tốt, làm đúng, để động viên toàn xã hội cùng nghiêm túc thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch. Người dân không được chủ quan nhưng không hoang mang, cần tiếp cận và tỉnh táo lựa chọn những kênh thông tin chính thống. Đồng thời, tin tưởng vào vai trò lãnh đạo của Đảng và chính quyền thành phố; thực hiện đúng hướng dẫn của ngành Y tế trong phòng, chống dịch COVID-19, nhất định chúng ta sẽ chiến thắng dịch bệnh.
- Bác sĩ có những lời khuyên nào đối với người dân, nhất là người đi, đến và về từ vùng dịch, để bảo đảm an toàn cho cộng đồng?
- Người dân cần thực hiện tốt khuyến cáo “5K” trong phòng, chống dịch gồm: Đeo khẩu trang, khử khuẩn, giữ khoảng cách, không tụ tập và khai báo y tế. Hiện nay, có 3 ứng dụng để khai báo y tế gồm: NCOVI, BlueZone, Tờ khai y tế. Ngày 19-2-2021, Bộ Y tế đưa ra ứng dụng công nghệ thông tin trong khai báo y tế QR code. Người dân cần thực hiện nghiêm quy định phòng dịch nói trên, góp phần bảo vệ bản thân và cộng đồng.
- Trân trọng cảm ơn bác sĩ!