Bóng chuyền việt nam: Tìm nguồn lực để bớt “chia ly”
(HPĐT)- Tháng 4 tới, bóng chuyền Việt Nam thi đấu trở lại sau thời gian phải tạm nghỉ do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Nhưng trước giờ trở lại, làng bóng chuyền nhận tin không mấy vui: đội bóng chuyền nam Đắk Lắk chính thức giải thể vào cuối tháng 2-2021 sau hơn một thập niên tồn tại cho thấy sự khắc nghiệt của thể thao đỉnh cao nói chung, bóng chuyền nói riêng và sự cần thiết xã hội hóa ở những địa phương không dồi dào về ngân sách. Nếu không, bóng chuyền Việt Nam sẽ còn phải chứng kiến các cuộc chia tay khác.

Đội bóng chuyền nam Đắk Lắk (phải) giải thể do đơn vị chủ quản gặp khó về nguồn kinh phí.
Muôn vẻ các cuộc “chia tay”
Đội bóng chuyền chia tay sân chơi đỉnh cao, thậm chí giải thể trở nên quen thuộc trong làng bóng chuyền Việt Nam. Lý do cũng bởi doanh nghiệp đồng hành rút lui, đội bóng được trả về ngành Thể thao địa phương. Rõ nhất trong số này phải kể đến trường hợp đội nam Bưu điện Hà Nội lừng danh một thời. Khi doanh nghiệp Viễn thông Hà Nội không thể đồng hành, đội được trả về ngành Thể thao Hà Nội. Cũng phải sau hơn chục năm duy trì, gây dựng lực lượng, năm 2019, đội Hà Nội mới có thể giành quyền thi đấu trở lại sân chơi cao nhất của bóng chuyền Việt Nam là Giải vô địch quốc gia.
Ở phía Nam là đội bóng chuyền nam Long An. Năm 2011, nhà tài trợ chính không còn đồng hành, lập tức đội bóng đi vào suy thoái. Nguồn ngân sách từ ngành Thể thao địa phương chỉ giúp đội duy trì sự tồn tại, không thể vào nhóm tranh chấp huy chương. Thời gian gần đây, khi được hai doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tài trợ, đội bóng này mới dám nuôi tham vọng vươn cao ở giải vô địch quốc gia.
Trong khi đó, cũng không hiếm đội bóng gặp khó và phải giải thể do chỉ hoàn toàn sống dựa vào ngân sách, không có sự đồng hành của doanh nghiệp. Điển hình là trường hợp của đội Đắk Lắk mới bị giải thể. Đội đang thi đấu ở giải hạng A toàn quốc, với hơn 10 năm gây dựng lực lượng, từng giành HCĐ giải hạng A năm 2020 nhưng từng ấy cũng không đủ thuyết phục cơ quan chủ quản duy trì đội. Nguồn kinh phí của ngành Thể thao tỉnh có hạn dẫn đến phải lựa chọn hướng đầu tư phù hợp nhất. Để rồi cuối cùng đội nữ được duy trì còn đội nam bị xóa tên. Thế là tuyến 1 của đội bị giải tán trong khi tuyến trẻ được định hướng chuyển sang các môn khác.
Đấy là trường hợp của những đội bóng vốn thuộc ngành Thể thao của địa phương. Còn với những đội bóng từng thuộc hoàn toàn doanh nghiệp, một số cũng biến mất khỏi bản đồ bóng chuyền Việt Nam khi doanh nghiệp gặp khó khăn, như trường hợp câu lạc bộ nam Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Từng là nơi thu hút không ít cao thủ, nhưng khi khâu điều hành gặp vấn đề cũng như đơn vị chủ quản, các doanh nghiệp vốn thường tiếp sức cho đội gặp khó khăn, thì đội bóng tan rã.
Đi tìm hướng duy trì
Trong hai đội bóng chuyền không được đơn vị chủ quản duy trì trong thời gian gần đây là Truyền hình Vĩnh Long (nữ) và Đắk Lắk (nam), nữ Truyền hình Vĩnh Long vẫn may mắn hơn khi được thể thao Ninh Bình đang muốn gây dựng đội bóng chuyền nữ chớp cơ hội, đón nhận. Thế là cả đội nữ bóng chuyền Truyền hình Vĩnh Long được chuyển giao cho ngành Thể thao Ninh Bình.
Còn trường hợp của đội nam Đắk Lắk đến giờ vẫn là dấu hỏi khi chưa có địa phương hay đơn vị nào muốn nhận chuyển giao đội bóng. Vì vậy, ở mùa giải tới, bóng chuyền Việt Nam sẽ phải chia tay một cái tên. Câu chuyện của đội bóng chuyền nam Đắk Lắk còn để lại hệ lụy khác là mang đến sự không an tâm đối với những bậc cha mẹ định cho con theo đuổi thể thao đỉnh cao. Đấy lại là vấn đề đáng lưu tâm để không chỉ của bóng chuyền và còn cả làng thể thao Việt Nam nói chung.
Thực tế, nhiều đội bóng chuyền ở Việt Nam vẫn hoạt động dựa vào nguồn ngân sách nhà nước hoặc vừa bằng ngân sách nhà nước vừa bằng kinh phí từ doanh nghiệp. Cũng không nhiều đội dựa hoàn toàn vào kinh phí doanh nghiệp kiểu như Hóa chất Đức Giang hiện nay. Dù vậy, khả năng thành công nhiều hơn với những đội bóng dựa vào nguồn kinh phí của doanh nghiệp hoặc vừa bằng kinh phí nhà nước kết hợp kinh phí doanh nghiệp. Còn với những đội bóng dựa hoàn toàn vào ngân sách sẽ chỉ có thể mang đến mức lương vài ba triệu đồng/tháng cho VĐV (thua xa những đội được xã hội hóa mạnh mẽ) và như thế thật khó vươn đến đỉnh cao. Với đội bóng chuyền nam Hà Nội được lên hạng năm 2019, mức lương cầu thủ khoảng 7 triệu đồng/ tháng nên ngành Thể thao Hà Nội đang cố gắng “trải thảm đỏ” để doanh nghiệp tiếp cận đội bóng này. Vì vậy, sự năng động của người làm thể thao với tiến trình xã hội hóa các hoạt động là điều hết sức quan trọng./.