Phòng tránh rủi ro trong giao dịch trực tuyến
Để phòng, chống dịch bệnh, nhiều người chọn hình thức mua bán trực tuyến. (Ảnh minh họa)
(HPĐT)- Để phòng, chống dịch COVID-19 giảm thiểu các giao dịch trực tiếp, người kinh doanh phải chuyển hướng sang các giao dịch trực tuyến. Tuy nhiên, nếu không “chọn mặt gửi vàng”, người mua hàng dễ gặp phải tình trạng “tiền mất, tật mang”.
Tiền mất, tật mang
Mùa cam sành, chị Nguyễn Thị H. N. ở phường Tràng Minh (quận Kiến An) đánh xe ô tô lên tận “thủ phủ” cam sành tại các nhà vườn huyện Hàm Yên (tỉnh Tuyên Quang), kiểm tra chất lượng cam để mua về Hải Phòng bán cho khách quen. Tuy nhiên, do dịch bệnh COVID-19 bùng phát ở một số địa phương, trong đó có Hải Phòng, hạn chế đi lại của người dân, nên chị tìm đến các chợ trực tuyến trên mạng internet để đặt hàng. Tuy nhiên, sau khi chuyển 5 triệu đồng tiền đặt cọc đến một tài khoản đăng trên mạng facebook rao bán cam để mua 2,5 tấn cam. Không chỉ mất số tiền 5 triệu đồng, chị H. N. còn thất hứa với các mối hàng nhiều năm gây dựng được của mình.
Đồng cảnh ngộ, Chị Trịnh Thị H.Y. ở phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) đặt cọc 10 triệu đồng cho 2 kiện hàng thùng áo thun của tài khoản “Thế giới hàng thùnghàng si” trên mạng facebook. Xem qua livestream, thấy kiện áo đẹp, chị mới đồng ý đặt cọc để người bán chuyển hàng. Đến ngày nhận hàng, thấy kiện hàng đẹp, mới như video được xem nên chị thanh toán luôn cho tài xế. Khi dỡ kiện hàng ra để bán, chị mới phát hiện ra bên trong toàn quần áo cũ và xấu. Gọi điện cho người bán nhưng cũng chỉ nhận được câu trả lời, hàng si thì đúng là hàng cũ.
Thực tế cho thấy, việc mua bán trực tuyến là người mua và người bán không trực tiếp, chỉ thông qua môi trường internet. Bên cạnh các tiện ích, mua bán trực tuyến cũng bộc lộ những khiếm khuyết mà người mua không hài lòng, như: nhiều trường hợp hàng hóa không bảo đảm chất lượng, bán hàng không giống với quảng cáo, trang bán hàng có dấu hiệu lừa đảo, khó khăn trong việc thanh toán bằng phương thức điện tử…
Luật sư Lê Thị Thúy Hằng (Công ty luật Dragon) cho biết: Hành vi của người bán hàng nêu trên có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Người mua hàng cần làm đơn tố cáo đến cơ quan công an. Tuy nhiên, việc xác định người bán hàng là rất khó khi mà số điện thoại không liên lạc được, còn tài khoản ở trang facebook là ảo, nên rất khó lấy lại được số tiền đặt cọc. Do vậy, trước khi chuyển tiền đặt cọc để mua hàng, người mua cần thu thập các thông tin như thẻ căn cước hoặc chứng minh nhân dân, hộ khẩu… của người bán để có thông tin trình báo công an khi cần”.
Cẩn trọng trong giao dịch
Lừa tiền, lừa hàng là những câu chuyện xảy ra tại nhiều nhóm giao dịch mua bán hàng online. Nhất là trong giai đoạn dịch bệnh COVID- 19 phức tạp, mạng xã hội trở thành kênh mua bán hàng tiện lợi giúp nhiều giao dịch được thiết lập. Trong đó, mỗi ngày, mỗi tài khoản như: Chợ đầu mối sỉ, lẻ toàn quốc, chợ đầu mối nông sản, đầu mối sỉ, lẻ quần áo trẻ em toàn quốc, chợ đầu mối hàng đông lạnh có hàng trăm giao dịch… Với những giao dịch mua bán hàng trực tuyến thành công đem lại cả lợi ích cho cả người mua và người bán. Tuy nhiên, có người mua hàng bị lừa đảo mất tiền đặt cọc hoặc nhận hàng không đúng như quảng cáo.
Chị Nguyễn Thị Trang, ở phường Đông Hải 2 (quận Hải An) từng giao dịch ở nhiều trang mua- bán trực tuyến cho biết, kinh nghiệm cho thấy, trước khi thực hiện giao dịch với bất cứ tài khoản nào cần kiểm tra trang cá nhân của họ với phần thông tin đầy đủ, ảnh, sản phẩm được đăng bán, cùng nhiều tương tác thường xuyên và tin cậy. Trong quá trình trao đổi thông tin sản phẩm, người mua phải có khả năng lọc thông tin để nhận biết mức độ tin cậy của người bán. Sau khi chắt lọc, kiên trì thương lượng để đặt cọc hoặc thanh toán khi nhận hàng. Trong trường hợp không thỏa thuận được, chỉ đặt cọc tối đa bằng tiền cước vận chuyển. Bên cạnh sự cẩn trọng của người mua, các admin của các trang mua bán qua mạng xã hội cũng cần kiểm soát chặt việc các thành viên tham gia, hạn chế các tài khoản facebook cá nhân ít hoạt động hoặc đăng bán sản phẩm không thực tế, không có giao dịch mà chỉ sử dụng làm phương thức lừa đảo.
Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Hải Phòng Nguyễn Bình Minh khuyến cáo: Khi giao dịch qua mạng internet, người mua hàng cần cân nhắc, tìm hiểu kỹ về sản phẩm hàng hóa và người cung cấp sản phẩm hàng hóa đó. Kiểm tra so sánh về giá bán trên thị trường, vì cùng một loại sản phẩm có nhiều giá khác nhau như vậy người tiêu dùng sẽ có được giá chính xác của sản phẩm. So sánh về giá trị giao dịch, gồm cả thuế và phí vận chuyển, giao hàng, giữa các người bán hàng để có giá tốt nhất. Khi nhận hàng, kiểm tra hàng, nếu đáp ứng yêu cầu mới thanh toán, tránh chuyển tiền trước, nhận hàng sau.
Theo Khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự: Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 2 triệu đồng đến dưới 5 triệu đồng có thể bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.