Nhớ hội làng năm ấy...
(HPĐT)- Rời xa nơi chôn nhau cắt rốn, rời xa quê thương với những năm tháng tuổi thơ yêu dấu từ gần chục năm nay, khi gia đình tôi chuyển lên thành phố sinh sống để thuận lợi với công việc của mẹ cha, và cũng vì tương lai học hành của mấy anh chị em chúng tôi... nhưng mỗi khi Tết đến, Xuân về, trong tôi lại ngập tràn cảm xúc, nỗi nhớ miên man về miền cổ tích ấu thơ nơi quê nhà thân thương ấy. Tại vùng quê trung du luôn có biết bao mầm xanh vươn lên, nhất là vào tiết xuân rây rây mưa bụi.
(Ảnh minh họa)
Kỷ niệm tuổi thơ tôi gắn liền với làng quê nhiều kể không xiết, nhưng kỷ niệm mà tôi không bao giờ quên vào dịp đầu xuân, năm mới, đó là khi làng vào hội! Không riêng gì làng tôi, nhiều làng, thôn xã khác ở miền quê quanh vùng tôi sinh sống đều mở hội mỗi khi xuân về. Làng nào có lễ hội nhỏ thì chỉ tổ chức trong phạm vi làng, xóm, còn những lễ hội lớn với quy mô xã, vùng thường đông người tham dự, và kéo dài tới cả vài ba ngày...
Làng tôi là làng cổ nằm ven sông bắt nguồn từ những dãy núi xa xôi tận miền biên ải. Làng không có các nhân vật lịch sử hay danh nhân văn hóa, tục lệ của làng là thờ Thành Hoàng có công dựng ấp khởi nghiệp thành lập làng từ thuở sơ khai. Theo gia phả lịch sử, làng tôi được lập nên từ cách đây cả gần 300 năm. Lễ hội xuân làng tôi hàng năm được tổ chức vào ngày mồng 6 tháng Giêng, không năm nào làng không mở hội. Hội làng được tổ chức trong 2 ngày để tôn vinh Thành Hoàng làng. Trong lễ hội có nhiều nghi lễ, trò chơi dân gian. Buổi sáng ngày khai hội, các vị bô lão trong làng đảm nhận phần dâng hương ở đình làng để tưởng nhớ công ơn Thành Hoàng tạo dựng làng để con cháu các đời sau có nơi sinh sống. Sau lễ dâng hương là nghi thức cúng tế Trời- Đất với các trò diễn đầy vui nhộn cầu mưa thuận, gió hòa, mùa màng tốt tươi để dân làng được no ấm, hạnh phúc... Sau những nghi lễ đó, tiệc cỗ được dọn ra khắp sân kho, sân đình để dân làng, quan khách dự hội thụ luộc. Ngày hôm sau, và cũng là ngày cuối của lễ hội, các trò chơi dân gian được mở ra để mọi người cùng vui chơi. Như trò cờ tướng, cờ người, trò đập niêu đất, bịt mắt bắt dê, trò kéo co... Các cụ ông thì quây quần bên bàn cờ tướng để giải trí, còn các cụ bà lại vui với thú đánh tam cúc, chơi tổ tôm...
Suốt những năm tôi còn nhỏ, năm nào làng vào hội xuân tôi cũng được chọn vào vai đóng quân cờ người, được mặc áo quần thêu hoa, thùa gấm sặc sỡ đẹp mắt. Có cả hia hài, mũ mã hoành tráng. Trước khi khai cờ, những "quân cờ người" chúng tôi thường được người lớn hóa trang mặt hoa da phấn. Việc hóa trang cũng khá cầu kỳ. Ai đóng quân tướng thì mặt phải hóa trang lông mày xếch ngược dữ tợn, quân tốt thì mặt hiền, quân sĩ điều thì mặt đậm màu đỏ son... Những "quân cờ người" chúng tôi di chuyển theo sự sắp đặt của người chơi ở hai nửa bàn cờ. Khi cờ tàn là lúc có một bên thắng trận. Bao năm được đóng quân cờ người trong hội làng là ngần ấy năm thích thú, nhớ nhung. Bởi khi hội làng kết thúc, chúng tôi luôn được ghi dấu ấn bằng những bức ảnh chụp chung. Những bức ảnh đẹp gắn liền với lễ hội làng ấy tôi vẫn gìn giữ trong cuốn album bạc màu thời gian nơi ngăn tủ. Thỉnh thoảng mang cuốn album ra xem lại, trong tôi lại muốn được trở về để tìm lại chút kỷ niệm tuổi thơ...
Nhiều năm không được trở về thăm lại quê nhà, chưa bao giờ trong tôi quên hình ảnh quê hương với sắc màu vui nhộn của những lễ hội mùa xuân mà hằng năm làng vẫn tổ chức. Những lần nhớ làng, nhớ lễ hội, tôi luôn thầm nhủ, sẽ có ngày trở về quê hương tuổi thơ để được hòa mình và sống trong không khí hội hè. Bởi dù có đi đâu, sống ở đâu, nơi chôn nhau cắt rốn, nơi ta cất tiếng khóc chào đời không gì có thể xóa nhòa trong ký ức./.