Cuốn sách “Di sản văn hóa quận Lê Chân”: Thể hiện trách nhiệm gìn giữ, phát huy di sản
Lễ hội Nữ tướng Lê Chân là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
(HPĐT)- Đầu năm 2021, Chi hội Khoa học lịch sử quận Lê Chân ra mắt cuốn sách “Di sản văn hóa quận Lê Chân”. Đây là công trình nghiên cứu công phu, có nhiều ý nghĩa sâu sắc, thể hiện tâm huyết, trách nhiệm trong gìn giữ, bảo vệ và truyền bá, giới thiệu di sản văn hóa quận Lê Chân nói riêng và cả thành phố Hải Phòng nói chung. Cuốn sách nhận được sự quan tâm của Quận ủy, UBND quận Lê Chân; tập hợp được đội ngũ khá hùng hậu các nhà nghiên cứu lịch sử và văn hóa, các bậc cao niên tham gia nghiên cứu, biên soạn, thực sự là tư liệu quý về lịch sử, văn hóa của quận Lê Chân và thành phố.
Tài liệu quý về di sản văn hóa địa phương
Ông Lê Quang Dần, Chủ tịch Chi hội Khoa học lịch sử quận Lê Chân khẳng định: Quận Lê Chân là vùng đất có vị trí “khai thiên lập địa” của nội đô Hải Phòng, gắn liền với thân thế, sự nghiệp vang dội của Nữ tướng Lê Chân. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước, các thế hệ cư dân quận Lê Chân lập được nhiều kỳ tích; đặc biệt đã tạo dựng nên những giá trị lịch sử văn hóa và truyền thống vô cùng quý báu, được lưu giữ, bảo tồn trong những di sản văn hóa. Hệ thống di sản văn hóa với những giá trị lịch sử- nhân văn là niềm vinh dự, tự hào của nhân dân quận Lê Chân, góp phần xứng đáng làm phong phú, đa dạng hệ thống di sản văn hóa của thành phố Hải Phòng. Điều này thôi thúc những những người nghiên cứu lịch sử, văn hóa quận Lê Chân và thành phố thu thập, chắt lọc, nghiên cứu, biên soạn để thực hiện công trình “Di sản văn hóa quận Lê Chân” với mong muốn để lại cho đời sau những tư liệu quý về di sản văn hóa địa phương.
Cuốn sách được xuất bản lần đầu gồm 300 trang, khổ 16x24 cm, in trên giấy đẹp, nhiều màu, bìa cứng in ảnh Đền Nghè, là cuốn cẩm nang, bao quát được các di sản văn hóa quận Lê Chân. Trong đó, giới thiệu 11 di sản, di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia (trong đó có 1 di sản văn hóa phi vật thể là lễ hội Nữ tướng Lê Chân) và 10 di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố; 1 cây di sản Việt Nam; 1 công trình văn hóa tâm linh tiêu biểu của quận Lê Chân là Đền Liệt sĩ quận Lê Chân mới được khánh thành gần đây… Nhiều di sản hàm chứa những giá trị đặc sắc, mang tính tiêu biểu, nổi tiếng trong toàn quốc như đình Hàng Kênh, chùa Dư Hàng, đền Nghè, Lễ hội Nữ tướng Lê Chân, Trường tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, chợ Hàng…
Ngoài ra còn có các di sản, di tích nổi tiếng như: Văn từ Hàng Kênh, nhà số 1 ngõ 42 Mê Linh, nhà bà Đặng Thị Sáu, đình Dư Hàng, đình Niệm Nghĩa, lăng miếu Đôn Nghĩa, đình An Biên, chùa Phổ Chiếu, đình Hào Khê, đình Trực Cát, đền Tam Kỳ, chùa An Dương, chùa Hàng Kênh, chùa Hào Quang, chùa Linh Quang, chùa Vẻn, đình An Dương, đình Đông, đình Từ Vũ, miếu An Dương, nhà thờ giáo xứ An Tân, từ chính Nghĩa Xá, Trường THPT Ngô Quyền… Các di sản được sắp xếp theo thứ tự: di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; di tích cấp quốc gia; di tích cấp thành phố; các di sản tiêu biểu khác.
Thạc sĩ Đặng Trần Kiên, nguyên Giám đốc Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn thành phố Hải Phòng đánh giá, cuốn sách đã giới thiệu được những di tích chủ yếu và quan trọng của hệ thống di sản văn hóa quận Lê Chân; có bố cục khoa học và hợp lý. Đặc biệt, nội dung giới thiệu các di sản khá phong phú, bảo đảm tính lịch sử, tính văn hóa, tính giáo dục cao. Các thông tin đều được thẩm định, làm sáng tỏ quá trình hình thành, phát triển, những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật… của di sản trong quá khứ, hiện tại và tương lai, góp phần quảng bá di sản, phát huy giá trị của di sản trong xã hội đương đại, bảo tồn di sản cho các thế hệ mai sau.
Công trình lớn cần được quảng bá, tuyên truyền
Nhà sử học Ngô Đăng Lợi đánh giá rất cao chất lượng cuốn sách và cho rằng: “Cuốn sách có bố cục chặt chẽ, bảo đảm tính lịch sử, tính văn hóa, tính thực tiễn, chắc chắn sẽ góp phần nâng cao nhận thức và làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân trong và ngoài quận. Đồng thời là những tư liệu quý về lịch sử, văn hóa nhằm tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu quê hương, đất nước, nhân văn và hiếu học của dân tộc cho mọi người, nhất là thế hệ trẻ ngày nay. Ngoài ra, cuốn sách có giá trị như một cẩm nang giới thiệu, quảng bá hoạt động du lịch, nhất là du lịch về lịch sử văn hóa, tâm linh cho du khách trong và ngoài nước. Hệ thống tri thức về lịch sử, văn học, kiến trúc, mỹ thuật trong cuốn sách rất có giá trị để giảng dạy, phổ biến trong các trường phổ thông, trường trung học chuyên nghiệp, cao đẳng và đại học”.
Phó giám đốc Sở Văn hóa –Thể thao Trịnh Văn Tú khẳng định: đây là cuốn sách hệ thống hóa lại hệ thống giá trị di sản văn hóa tiêu biểu trên địa bàn quận Lê Chân, góp phần giúp người đọc tìm hiểu, nghiên cứu; mong rằng đây sẽ là tác phẩm tiền đề để các quận, huyện khác trong thành phố tham khảo thực hiện tại địa phương. Tiến sĩ Hoàng Văn Kể, Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học kỹ thuật Hải Phòng hoan nghênh quận Lê Chân đi đầu, giới thiệu một cách có hệ thống, tuần tự, súc tích các di sản văn hóa phục vụ cho việc nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục truyền thống và phát huy các giá trị to lớn của các di sản, góp phần thúc đẩy kinh tế- xã hội, du lịch, dịch vụ quận và thành phố phát triển theo hướng bền vững; là tài liệu quý lưu lại cho các thế hệ công dân quận mãi mãi về sau…
Ghi nhận công lao, tâm huyết của Chi hội Khoa học lịch sử quận Lê Chân và các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, cuốn “Lịch sử Đảng bộ quận Lê Chân” xuất bản năm 2020 đã dành một phần nói về cuốn sách và nhấn mạnh đây là công trình lớn, cung cấp những luận cứ khoa học giúp Quận ủy, HĐND, UBND có chủ trương, giải pháp gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa của quận trong tình hình mới, đồng thời đề xuất với cấp có thẩm quyền lập hồ sơ khoa học xếp hạng những di tích lịch sử- văn hóa đủ tiêu chí./.