Chảy mãi dòng nhạc bolero
“Solo cùng Bolero” – một trong những chương trình về nhạc bolero thu hút công chúng thời gian qua.
(HPĐT)- Xuất hiện ở nước ta cách đây gần 70 năm, dòng nhạc Bolero vẫn có chỗ đứng, sức sống dù trải qua những thăng trầm. Nhiều chương trình về dòng nhạc Bolero được tổ chức, các thế hệ ca sĩ cũng tìm về thể loại âm nhạc này để biểu diễn.
Hồn Việt trong các tác phẩm
Theo các nhà nghiên cứu và các nhạc sĩ gạo cội, Bolero là dòng nhạc phổ biến trên thế giới, ra đời từ thế kỷ 18. Nhiều người nhận định, Bolero xuất phát từ Tây Ban Nha, do nhạc sĩ Sebastiano Carezo sáng tạo năm 1780, vốn là điệu nhạc nhảy. Sau đó, Bolero du nhập các nước châu Âu, các quốc gia vùng Caribe và Nam Mỹ và dòng nhạc này trở thành thứ âm nhạc quần chúng, được nhiều người dân sử dụng trong các chương trình, hoạt động sản xuất, vui chơi...
Tại Việt Nam, Bolero du nhập vào từ những năm 50 của thế kỷ 20. Nhạc sĩ tài hoa kiêm nhà nghiên cứu âm nhạc Lê Trọng Nguyễn được cho là tác giả đầu tiên viết thành công ca khúc Bolero, sau này trở thành bài tình ca nổi tiếng của thế kỷ trước ở nước ta, đó là ca khúc “Nắng chiều” (1952). Nhạc phẩm này được đánh giá giàu tính văn học, giàu chất thơ, cho thấy tác giả từng thẩm thấu một cách sâu đậm văn chương Việt Nam với phần lời: “Qua bến nước xưa lá hoa về chiều/Lạnh lùng mềm đưa trong nắng lưa thưa/Khi đến cuối thôn chân bước không hồn/Nhớ sao là nhớ đến người ngày xưa...”.
Những năm 50 – 60 của thế kỷ 20, “Nắng chiều” từng được nữ ca sĩ Nhật Bản Satsuki Midori dịch sang tiếng Nhật, với tựa đề “Việt Nam tình ca”, thu thanh ở Tokyo. Về sau, ca khúc này còn được dịch qua tiếng Anh, tiếng Thái và tiếng Khmer với nhiều ca sĩ hát, trở thành bài tình ca châu Á có tiếng. Đặc biệt, ca khúc bolero “Nắng chiều” mang đậm phong cách Việt, thoát hẳn không khí xôn xao, rực rỡ và khá nhanh của dòng Bolero trên thế giới. Tức là ca khúc này có tiết tấu chậm và kể lể, diễn cảm…
Khi mới ra đời và du nhập vào Việt Nam, Bolero chủ yếu phát triển ở miền Nam. Nói đến dòng nhạc này, có nhiều nhiều ca khúc in sâu trong lòng công chúng là các nhạc sĩ Trúc Phương, Lam Phương, Tô Thanh Tùng, Vinh Sử, Trầm Tử Thiêng, Hoàng Thi Thơ, Thanh Sơn…Đặc biệt, nhạc sĩ Trúc Phương đẩy bolero chậm lại, dung hợp phong cách dân ca Nam Bộ, sáng tác một loạt bài tình ca Bolero với ca từ rất lạ và rất sáng tạo, thoát khỏi những ảnh hưởng của nước ngoài. Dòng nhạc Bolero ở Việt Nam phổ biến, hưng thịnh nhất vào những năm 60-70 của thế kỷ trước, với rất nhiều ca khúc được thu âm và quảng bá dưới dạng băng cassette như: “Tình như mây khói”, “Áo em chưa mặc một lần”, “Đừng nói xa nhau”, “Mười năm tình cũ”, “Mai lỡ hai mình xa nhau”, “Thói đời”, “Về đâu mái tóc người thương”, “Nỗi buồn hoa phượng”, “Chuyến tàu hoàng hôn”, “Mưa đêm tỉnh lẻ”, “Hai chuyến tàu đêm”, “Quán nửa khuya”…
Theo nhạc sĩ Vinh Sử, Bolero được yêu thích không chỉ bởi chất nhạc du dương, man mác buồn, với lời ca giản dị và gần gũi, mà còn kể chuyện đời, chuyện người. Người nghe ở độ tuổi nào, hay địa vị ra sao đều có thể tìm thấy thấp thoáng cuộc đời mình trong những bản nhạc Bolero. Vì vậy, nhiều ca khúc Bolero trở nên nổi tiếng và được công chúng yêu thích.
Và chảy mãi
Bolero vốn rất được ưa thích trong nhiều chục năm trước, nhưng sau loại nhạc này “phủ bụi thời gian”, chìm dần vào quên lãng vì nhiều người cho rằng nhạc Bolero hay song có phần ủy mị, ướt át và có phần kén chọn người nghe. Nguyên nhân của sự trầm lắng của Bolero còn bởi nhịp sống hiện đại, nhiều thể loại nhạc được du nhập vào nước ta tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt khiến Bolero bị lép vế. Nhưng đáng mừng, vài năm trở lại đây, Bolero thức giấc sau bao ngày bị “cơn lốc giải trí” nước nhà bủa vây. Thực tế cho thấy, nhiều chương trình truyền hình, ca nhạc về Bolero được mở ra; đồng thời nhiều ca sĩ trong và ngoài nước tìm đến hoặc tìm về Bolero.
Những năm gần đây, cùng với sự hội nhập về kinh tế, sự thoáng đãng của cơ chế, thị trường âm nhạc Việt cũng dần được rộng mở, công chúng chứng kiến sự trở về của hàng loạt nghệ sĩ tên tuổi của dòng nhạc Bolero từ trước năm 1975 sống ở hải ngoại trở về nước biểu diễn, đó là ca sĩ Chế Linh, Khánh Ly, Hương Lan, Như Quỳnh, Duy Quang, Tuấn Ngọc…Ở trong nước, người yêu nhạc thấy sự xuất hiện của những ca sĩ trẻ Quang Linh, Quang Dũng, Cẩm Ly, Đan Trường, Lệ Quyên…thông qua những đêm nhạc Bolero thu hút lượng lớn người yêu nhạc, đồng thời những album nhạc Bolero của các ca sĩ trong nước liên tiếp được ra mắt và được người nghe đón nhận, đánh giá cao.
Đáng mừng hơn, dòng nhạc này được phủ sóng tại nhiều chương trình truyền hình do các Đài truyền hình ở nước ta tổ chức, thu hút sự quan tâm của công chúng. Đó là chương trình “Solo cùng Bolero” trải qua nhiều mùa, tạo ra làn gió mới, một sân chơi đầy ý nghĩa đối với những “tín đồ” của bolero. Mỗi mùa, “Solo cùng Bolero” thu hút hàng nghìn thí sinh đam mê, có khả năng ca hát trên toàn quốc tham gia thuộc nhiều thành phần như: Học sinh, sinh viên, nông dân, công nhân, tài xế, xe ôm, người bán hàng rong…
Ngoài chương trình “Solo cùng Bolero”, các chương trình truyền hình thực tế do Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện như: “Nhân tố bí ẩn”, “Giọng hát Việt nhí”, “Sol vàng”…cũng có nhiều thí sinh, ca sĩ chọn nhạc Bolero để thể hiện. Chương trình truyền hình thực tế “Thần tượng Bolero” nhằm tôn vinh giá trị của Bolero cũng như tạo sân chơi âm nhạc dành cho người yêu thích dòng nhạc này cũng đến với công chúng. Các ca khúc Bolero nhẹ nhàng, lãng mạn, giàu tính nhân văn và thẩm mỹ được các thí sinh trẻ tuổi trình diễn trên sân khấu. Điều đó tạo nên những cung bậc cảm xúc với người xem, người nghe đồng thời góp phần gìn giữ những nét đẹp của nhạc Bolero Việt Nam trong bối cảnh âm nhạc nước nhà đang rất sôi động bởi những thể loại mới. “Tôi thấy vui khi nhạc Bolero hiện nay đang được nhiều người nhớ đến” - nhạc sĩ Vinh Sử chia sẻ./.