Ngăn chặn vụ việc phức tạp từ mâu thuẫn tranh chấp về đất đai: Kịp thời phát hiện, hòa giải từ cơ sở
Hiện trường khu đất do tranh chấp xảy ra xô xát, thương vong tại xã Tân Tiến, An Dương.
(HPĐT)- Mới đây, tại phường Cát Dài (quận Lê Chân) xảy ra vụ án nghiêm trọng do mâu thuẫn về tranh chấp đất đai khiến dư luận không khỏi quan tâm. Vụ việc cho thấy vai trò, yêu cầu cần thiết đối với chính quyền địa phương và các đoàn thể, tổ chức xã hội ở cơ sở trong việc tăng cường phát hiện, giải quyết kịp thời mâu thuẫn, ngăn chặn các vụ việc tương tự…
Những vụ việc đau lòng
Tranh chấp thừa kế đất đai không giải quyết kịp thời, triệt để là nguyên nhân phát sinh một số vụ án phức tạp trong thời gian qua. Ngày 7-3, chỉ vì mâu thuẫn do tranh chấp đất đai, đối tượng Nguyễn Hoài Thương, 31 tuổi, trú tại ngõ Đặng Kim Nở, phường Cát Dài mất kiểm soát hành vi, dùng dao sát hại người bác dâu của mình…
Trước đó, trưa 11-2-2020, Trần Văn Phít, sinh năm 1962, trú tại thị trấn Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng) dùng dao đâm anh trai của mình là Trần Văn P., dẫn đến anh P. tử vong. Vụ việc bắt nguồn từ tranh chấp nhà đất do bố mẹ qua đời để lại cho hai anh em. Do tài sản không xác định người thừa kế rõ ràng, hai anh em lại không đưa ra cơ quan chức năng để phân chia theo quy định nên nảy sinh mâu thuẫn. Khi xảy ra tranh cãi, Phít không kiềm chế được bản thân, phạm tội nghiêm trọng.
Bên cạnh việc tranh chấp tài sản thừa kế thì việc không “thuận mua, vừa bán”, tranh chấp lối đi… cũng dẫn đến những vụ án phức tạp. Ngày 14-11-2020, xảy ra việc từ tranh giành lối đi dẫn đến xô xát. Theo đó, ông Lưu Văn Đ., trú tại xã Tân Tiến (huyện An Dương) bán lô đất có diện tích 180 m2 cạnh nhà cho một người đàn ông tên Công, ở Hải Dương với giá 160 triệu đồng. Quá trình làm thủ tục sang tên lô đất có diện tích 100 m2, còn 80 m2 là đất lưu không hành lang đường sắt phía trước nên không hoàn thành thủ tục sang tên được. Do đó, ông Công chỉ trả 60 triệu đồng. Ông Đ. đồng ý bán và xây tường bao phía trước lô đất. Đến đầu tháng 11-2020, anh Nguyễn Văn Q., đến gặp ông Đ., nói là chủ hiện tại của lô đất trên, muốn phá bỏ tường bao phía trước để lấy lối đi vào. Ông Đ. yêu cầu anh Q. mua lại phần lưu không trên rồi mới phá tường bao, nhưng hai bên không thỏa thuận được với nhau. Câu chuyện lẽ ra nên được đưa đến chính quyền địa phương hoặc cơ quan chức năng để phân xử, song hai bên lại sử dụng vũ lực để giải quyết. Trưa 14-11-2020, Q. cùng một nhóm người đưa máy xúc đến để phá tường bao thì bị ông Đ. cùng gia đình ngăn lại dẫn đến xô xát. Kết quả, một người thương tích ở vùng đầu, ngày hôm sau thì tử vong, 3 người bị thương…
Phối hợp phát hiện, xử lý từ sớm
Theo trung tá Hoàng Kim Thái, Đội trưởng Đội 5, Phòng Cảnh sát Hình sự (Công an thành phố), điểm chung của các vụ án nghiêm trọng liên quan đến tranh chấp đất đai những năm gần đây là do giá trị đất tăng cao dẫn đến phát sinh mâu thuẫn. Từ đó cho thấy vai trò của công tác phát hiện, tổ chức hòa giải ngay tại cơ sở là rất quan trọng. Đồng thời, cần tăng cường giáo dục pháp luật, xây dựng gia đình - tế bào xã hội lành mạnh để chống lại những ảnh hưởng tiêu cực; cần giáo dục về sự yêu thương, sự chia sẻ, về các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng.
Nhiều năm làm công tác hòa giải tại cơ sở những vụ việc về tranh chấp đất đai tại phường Trại Chuối (quận Hồng Bàng), chị Phạm Thị Thắm, cán bộ Tư pháp phường cho rằng, để giải quyết tận gốc những tranh chấp về đất đai đòi hỏi phải kịp thời, thấu tình đạt lý. Như vào năm 2019, ông Nguyễn Minh X., sinh năm 1949, trú tại phường Trại Chuối, có đơn gửi UBND phường đề nghị giải quyết tranh chấp bức tường với gia đình liền kề. Ngay khi nhận được đơn, UBND phường Trại Chuối cử cán bộ phối hợp tổ dân phố giải quyết tranh chấp. Sau khi kiểm tra mốc giới đất, xác định gia đình liền kề lấn sang đất nhà ông X., qua công tác tuyên truyền, vận động trước sự chứng kiến của chính quyền địa phương, tổ dân phố, hai nhà đồng thuận ký văn bản về ranh giới sử dụng đất… Từ đó, mối quan hệ láng giềng ngày một tốt hơn.
Luật sư Trần Mỹ Long, Văn phòng Luật sư Sao Biển (Đoàn luật sư thành phố) cho biết, để hạn chế thấp nhất những vụ việc phức tạp do tranh chấp về đất đai, người dân cần hoàn thiện thủ tục để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà. Đối với tài sản thừa kế, bố mẹ muốn để tài sản lại cho con nên sớm lập di chúc, văn bản ủy quyền hoặc các văn bản pháp lý khác. Qua đó, ngăn ngừa những vụ việc phát sinh phức tạp sau này…/.