Phim truyền hình về nông thôn: Mừng nhiều, lo không ít

Nhiều phim truyền hình về đề tài nông thôn Việt Nam thời gian qua để lại ấn tượng với khán giả.

Nhiều phim chất lượng cao

Không khó để nhận thấy, vài năm trở lại đây, sóng truyền hình nước ta có nhiều phim Việt hơn và trong bức tranh chung đó, có không ít phim về đề tài nông thôn tạo ấn tượng, dấu ấn đối với người xem.

“Gia phả của đất” do NSƯT Quốc Trọng đạo diễn, đem đến  người xem  bức tranh đầy màu sắc về nông thôn Bắc bộ thời kỳ đổi mới, với cái nhìn chân thực về cuộc sống người nông dân cuối những năm 70. Theo thời gian, vùng quê đó đã viết nên những trang gia phả cho riêng mình. Và gia phả ấy huy hoàng hay u tối, vinh quang hay tủi nhục là do chính những người sống cùng nó viết nên.

“Đất và người” cũng là phim về đề tài nông thôn xuất sắc của điện ảnh Việt. Phim kể về mâu thuẫn giữa hai dòng họ Trịnh - Vũ ở làng Giếng Chùa và đời sống ở nông thôn những năm đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, ảnh hưởng đến hạnh phúc đôi lứa của các thế hệ sau. Bên cạnh đó, người xem còn nhắc nhớ đến phim “Ma làng” và “Làng ma - Mười năm sau” của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần. Trong đó, “Làng ma - Mười năm sau” tiếp theo “Ma làng”, bao quát những vấn đề rộng lớn hơn của nông thôn, nông dân trong thời kỳ đổi mới, đi sâu phân tích đời sống tâm lý xã hội của nông thôn với khát vọng làm giàu bằng mọi giá trong khi còn thiếu các điều kiện tri thức, cơ sở vật chất, trình độ nghề nghiệp…

Người xem cả nước từng quan tâm theo dõi 25 tập phim “Gió làng Kình” mang đến  người xem thông điệp: Người nông dân cần tỉnh táo khi sống trong thời điểm có quá nhiều thay đổi đến với cuộc sống, làng quê của họ. Cũng không thể không nhắc tới, một trong những bộ phim truyền hình về đề tài nông thôn gây được ấn tượng mạnh với người xem là phim “Chuyện làng Nhô” của đạo diễn Đặng Lưu Việt Bảo. Bộ phim đề cập những hủ tục ở làng quê, những lề thói cũ gây cản trở sự phát triển của nông thôn Việt Nam.

Không chỉ nông thôn ở miền Bắc lên phim, thời gian qua, những câu chuyện và hình ảnh đời sống nông thôn ở miền Nam cũng được đưa lên màn ảnh. “Cá rô, em yêu anh” xoay quanh ước mơ và hoài bão của những người trẻ tuổi ở làng vú sữa Vĩnh Kim (Tiền Giang) được xây dựng với đầy đủ những hỉ, nộ, ái, ố. “Ráng chiều ấm áp” là phim truyền hình có bối cảnh thực hiện ở nông thôn, chuyển tải câu chuyện về tình yêu với những nghịch cảnh, ma lực của đồng tiền làm thay đổi, tác động đến cuộc sống người nông dân. Bên cạnh đó, phim “Vịt kêu đồng” lấy cảm hứng từ hoạt động chăn vịt chạy đồng – hoạt động sinh kế gắn liền với thiên nhiên, rất quen thuộc với nhiều bà con miền Tây Nam bộ qua bao đời nay. “Hương phù sa” kể về nghề đóng ghe xuồng truyền thống có lịch sử hơn 100 năm ở Bến Tre và quá trình khôi phục, phát triển công việc mà ông cha để lại của lớp trẻ ngày nay. “Bồng bềnh trên sông” đậm chất miền Tây sông nước với câu hò đối đáp, điệu nhạc của đờn ca tài tử, cảnh mua bán ở chợ nổi…và những số phận con người bồng bềnh trên sông nước. Những bộ phim truyền hình đề tài về nông thôn đều mang màu sắc sinh động, thời sự về đời sống người nông dân hồn hậu và giản dị qua từng nhân vật.

Lo không ít

Thực tế trên cho thấy, phim truyền hình nước nhà không ngừng sáng tạo, cho ra đời nhiều tác phẩm về đề tài nông thôn, tạo được tiếng vang và để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng người xem. Nhưng đó chỉ là “bề nổi của tảng băng chìm”, vì hầu hết bộ phim trên, kịch bản lại được chuyển thể từ các tác phẩm văn học.

Đạo diễn Đỗ Thanh Hải cho biết, số kịch bản đề tài nông thôn hằng năm chiếm khoảng 1/3 số lượng kịch bản gửi về Trung tâm sản xuất phim truyền hình Việt Nam, nhưng lựa chọn được rất ít. Đạo diễn - NSND Nguyễn Hữu Phần cho hay, kịch bản về đề tài nông thôn hiếm vì đòi hỏi người viết có sự hiểu biết, vốn sống cũng như sự trải nghiệm trong các lĩnh vực. Mặt khác, số đạo diễn làm phim về nông thôn ngày càng ít đi. Tuy nhiên phim đề tài nông thôn, nếu làm tốt vẫn hay và không bị lạc hậu. Ngay cả khi nông thôn đã được “bê tông hóa”, thì việc tập trung khai thác đề tài nông thôn theo hướng mới, gần gũi, pha lẫn bi - hài như đời thực sẽ tạo nên  diện mạo nông thôn mới trên màn ảnh nhỏ.

Nhà biên kịch Châu Thổ  đánh giá, kịch bản là một trong những nguyên do khiến phim đề tài nông thôn gặp khó khăn. Bởi, kịch bản vừa phải giữ được đặc trưng của làng quê, vừa phải cập nhật xu hướng hiện đại, cùng cách xây dựng câu chuyện gần gũi với cuộc sống nông thôn mới ngày nay. Song lâu nay, số đông nhà biên kịch  quen với việc viết kịch bản mang tính giải trí, thiên về chuyện tình yêu, gia đình… vừa dễ viết và viết nhanh. Ngay cả diễn viên hay các đạo diễn trẻ hiện nay cũng rất bận rộn với những đề tài khác, nên ngại đi thực tế  tìm hiểu kỹ về cuộc sống nông thôn để diễn xuất hoặc làm phim  đề tài này./.

Khôi Nguyên