Giao dịch lan đột biến: Quản lý chặt để ngăn chặn lừa đảo
Công an huyện Yên Thủy (tỉnh Hòa Bình) làm việc với các đối tượng buôn bán lan đột biến giả.
(HPĐT)- Những ngày vừa qua, thị trường mua bán lan đột biến được phen “dậy sóng” với vụ mua bán cây lan Ngọc Sơn Cước được cho là diễn ra tại thị xã Đông Triều, tỉnh Quang Ninh với giá giao dịch lên đến 250 tỷ đồng. Vụ việc đang thu hút sự quan tâm của nhiều người về tính thực hư và đặt ra nhiều câu hỏi về công tác quản lý đối với hoạt động này.
Thực, hư lan “bạc tỷ”
Trang Facebook của anh Nguyễn Văn Minh (được cho là người Hải Phòng) đăng tải thông tin về việc mua lan đột biến tại vườn lan Var Đất Mỏ với tổng giá trị là 288,5 tỷ đồng. Trong đó có 1 cây lan Ngọc Sơn Cước có giá 250 tỷ đồng, 1 cây lan lá non Pleiku giá 20,5 tỷ đồng và 2 cây lan lá non Cờ đỏ giá 18 tỷ đồng. Mức giao dịch trên thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Vụ việc đang được UBND thị xã Đông Triều (tỉnh Quảng Ninh) xác minh tính thực hư.
Trước đó, ngày 12-3, trên mạng xã hội cũng lan truyền hình ảnh một vụ chuyển nhượng cây lan Bảo Duy 5 cánh trắng với giá 18,8 tỷ đồng tại tỉnh Hà Nam. Nhóm người trong cuộc giao dịch này thậm chí để cả phông bạt, tên người bán, người mua để minh chứng cho thương vụ bạc tỷ là thật. Tuy nhiên, qua kiểm tra và thông tin bước đầu của Cục Thuế tỉnh Hà Nam, cơ quan chức năng xác định: 99% khả năng thương vụ trên là giả, các đối tượng dùng chiêu bài để câu khách, khuấy động đường dây mua bán lan đột biến nhằm dụ dỗ lừa đảo người chơi lan.
Các vụ việc trên thu hút sự chú ý của dư luận, đặc biệt sau những vụ lừa đảo giao dịch lan tiền tỷ xảy ra cuối năm 2020. Nhiều người dân đặt nghi vấn cho tính thực hư của những giao dịch này. Ông Trần Quốc Tuấn, chủ vườn lan rộng hơn 1000 m2 tại xã Thái Sơn (huyện An Lão) chia sẻ: Vườn hoa của ông có đủ loại, từ hoa lan đột biến đến lan rừng, các loại địa lan. Tại Hải Phòng, thú chơi lan rất được ưa chuộng. Thực tế những loại lan đột biến có giá cao hơn hẳn các loại lan thông thường bởi vì hiếm và vẻ đẹp lạ của hoa. Việc một số đối tượng dùng các chiêu trò đẩy giá lan lên quá cao, nhằm thực hiện các hành vi lừa đảo đã và đang gây ảnh hưởng xấu đến phong trào chơi phong lan trong nước và uy tín của những nhà vườn trồng, kinh doanh phong lan lâu năm. Do vậy, ông Tuấn mong cơ quan chức năng giám sát chặt, không để xảy ra tình trạng mua bán lan giả, lừa đảo. Để tránh “tiền mất, tật mang” người mua lan cần tỉnh táo, không nên vội vã bỏ ra hàng tỷ đồng sở hữu một mầm lan được quảng cáo là “độc”, lạ.
Cần có cơ chế quản lý rõ ràng
Năm 2020 được cho là năm “đột biến” của thị trường lan khi hàng chục cuộc giao dịch tiền tỷ liên tục được đăng tải trên các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo khiến nhiều người dân “sập bẫy” lừa đảo. Điển hình như đối tượng Tạ Thị Suối Vân, sinh năm 1992, ở xã Bảo Hiệu, huyện Yên Thủy (Hòa Bình) vừa bị Công an huyện Yên Thủy khởi tố về hành vi "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” vào giữa tháng 1-2021. Cụ thể, từ tháng 6-2020 đến tháng 7-2020, Vân lừa bán cây hoa phong lan đột biến giả với tổng số tiền lên đến 4,6 tỷ đồng với chiêu sử dụng mạng xã hội Facebook đăng tải hình ảnh, video giới thiệu các loại phong lan đột biến như 5 cánh trắng HO, 5 cánh trắng Bạch Tuyết, 5 cánh trắng Phú Thọ, Hồng Yên Thủy. Trước đó, năm 2020, Công an huyện Di Linh (Lâm Đồng) cũng khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Bùi Văn Sỹ, sinh năm 1986, ở huyện Yên Thủy (tỉnh Hòa Bình) để điều tra về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” khi sử dụng lan đột biến giả, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản gần 1,5 tỷ đồng của ông Đ.V.T ở huyện Di Linh (Lâm Đồng).
Luật sư Nguyễn Thị Thanh Tâm, Trưởng Văn phòng luật sư Tâm Nhân và cộng sự (Đoàn Luật sư thành phố), cho biết: Theo quy định, nếu chủ cây lan là cá nhân kinh doanh thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, trường hợp người bán là nông dân, mà cây hoa lan là sản phẩm nông nghiệp không qua chế biến thì không phải nộp các loại thuế nêu trên. Trong khi đó, hoạt động mua bán hoa lan diễn ra tự phát, chủ yếu dựa vào thỏa thuận dân sự. Trong khi đó, giá trị hoa lan được định giá tự do, không có căn cứ, cơ sở pháp lý, là cơ hội cho các đối tượng lợi dụng "thổi giá", gây sự hấp dẫn giả tạo để kích thích, dẫn dụ người mới chơi nhằm lừa đảo. Do đó, việc phong lan đột biến đang lên cơn “sốt giá”, rất cần các cơ quan chức năng vào cuộc, nếu xác định có dấu hiệu lừa đảo, cần xử lý nghiêm theo Điều 174 của Bộ luật Hình sự, từ đó đẩy mạnh tuyên truyền để tạo sự răn đe của pháp luật.
Trước việc phong lan đột biến đang lên cơn “sốt giá”, rất cần các cơ quan chức năng vào cuộc, đề ra những chính sách rõ ràng để quản lý chặt chẽ về mặt chất lượng, định giá chính xác các giao dịch này nhằm chống thất thu thuế cho ngân sách nhà nước và chặn đứng nạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc mua bán lan đột biến, để nhóm tội phạm kiếm lời bất chính lớn, gây mất trật tự trị an xã hội. Người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, cần tỉnh táo, tìm hiểu kỹ thông tin về giá cả, mặt hàng trước khi mua; chủ động phòng, tránh âm mưu, thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản; góp phần phát triển lành mạnh thị trường hoa lan trong nước./.