Tạm thời chưa hợp nhất, sáp nhập các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp: Một nhịp dừng để bước xa hơn
Đoàn Cải lương Hải Phòng biểu diễn vở diễn “Huyền thoại bà Đế”.
(HPĐT)- Văn phòng Thành ủy vừa thông báo ý kiến của Thường trực Thành ủy về việc đồng ý chủ trương tạm thời chưa hợp nhất Đoàn Chèo, Đoàn Nghệ thuật Múa rối, Đoàn Cải lương thành Nhà hát nghệ thuật truyền thống Hải Phòng; tạm thời chưa thực hiện sáp nhập Đoàn Kịch nói Hải Phòng, Trung tâm Tổ chức biểu diễn nghệ thuật thành phố vào Trung tâm Văn hóa thành phố. Đây cơ sở để các đoàn nghệ thuật thành phố nỗ lực hơn nữa trong hoạt động chuyên môn, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ Thành ủy, UBND thành phố giao trong tình hình mới, nhất là thực hiện Đề án Sân khấu truyền hình hiện nay.
Nghệ sĩ yên tâm cống hiến
Nhận được thông tin về việc tạm thời chưa hợp nhất các đoàn nghệ thuật, Trưởng Đoàn Chèo Hải Phòng Vũ Huy Thành không khỏi vui mừng. Anh cho biết, trước hết, anh em nghệ sĩ cởi bỏ được gánh nặng tâm lý thấp thỏm, lo âu về hoạt động của đoàn trong nhiều năm nay, bởi “an cư, mới lập nghiệp”. Cũng theo đại diện Đoàn Kịch nói Hải Phòng, các nghệ sĩ không còn tâm lý dao động hay “ngồi chỗ này, trông chỗ kia” như thời kỳ đầu có chủ trương sáp nhập, khiến một số nghệ sĩ xin nghỉ để tìm cơ hội mới.
Với chủ trương tạm thời chưa hợp nhất, sáp nhập các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp, thời gian tới, các đoàn nghệ thuật sẽ được bổ sung thêm biên chế, chấm dứt tình trạng nhiều năm không được phép tuyển dụng diễn viên vì trong diện thực hiện Nghị định 108 của Chính phủ về sắp xếp các đơn vị, các đoàn nghệ thuật. Chưa kể, các đoàn nghệ thuật phải thực hiện giảm biên chế theo quy định hằng năm. Từ năm 2017 đến nay, các đoàn nghệ thuật bị cắt giảm 26 biên chế. Do đó, theo chủ trương mới, ngành Văn hóa đang đề xuất thành phố bổ sung thêm 26 biên chế diễn viên, nghệ sĩ cho 5 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp. Trong đó, Đoàn Chèo, Đoàn Nghệ thuật Múa rối được bổ sung 4 người/đoàn; Đoàn Cải lương được bổ sung 2 người; Đoàn Kịch nói và Đoàn Ca múa được bổ sung 8 người/đoàn. Việc kịp thời được bổ sung nhân lực giúp các đoàn nghệ thuật từng bước đáp ứng yêu cầu dựng các vở diễn theo Đề án Sân khấu truyền hình vốn đang được đánh giá là điểm sáng của Hải Phòng hiện nay. Phó trưởng Đoàn Cải lương Hải Phòng Vũ Gia Thùy cho biết, đoàn vừa tuyển được 2 diễn viên hợp đồng có trình độ đại học. Nếu được tuyển vào biên chế, đoàn sẽ dần khắc phục được tình trạng thiếu nhân lực, hạn chế phải mượn diễn viên của các Đoàn Chèo, Đoàn Kịch nói. Điều đó, ảnh hưởng phần nào đến chất lượng vở diễn do các loại hình nghệ thuật có đặc trưng riêng.
Nghiên cứu để hợp nhất, sáp nhập hiệu quả cao
Việc tạm thời chưa thực hiện hợp nhất Đoàn Chèo, Đoàn Nghệ thuật múa rối, Đoàn Cải lương thành Nhà hát sân khấu truyền thống và sáp nhập Đoàn Kịch nói vào Trung tâm Văn hóa thành phố sẽ giúp các đoàn nghệ thuật thành phố thêm cơ hội củng cố đội ngũ và tìm hướng phát triển phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ thành phố giao trong giai đoạn hiện nay, nhất là thực hiện Đề án Sân khấu truyền hình. Trưởng phòng Quản lý Văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao) Trần Thị Hòa cho rằng, ngoài tăng biên chế, các đoàn nghệ thuật cần chủ động đổi mới hoạt động, nâng cao chất lượng nghệ thuật, đồng thời nắm bắt thời cơ, lập kế hoạch hoạt động cụ thể, đề xuất Sở Văn hóa và Thể thao, thành phố hỗ trợ, đầu tư để hướng phát triển hiệu quả cao.
Trao đổi về hướng hoạt động của đoàn thời gian tới, Trưởng Đoàn Chèo Hải Phòng Vũ Huy Thành đề xuất, trước đây, khi chưa có Đề án Sân khấu truyền hình, Đoàn chủ động liên kết một số trường học trên địa bàn thành phố để đưa nghệ thuật truyền thống tới học sinh nhằm giới thiệu, quảng bá nghệ thuật chèo, vừa ươm mầm những tài năng nghệ thuật truyền thống vốn đang thiếu. Đồng thời, Đoàn Chèo biểu diễn nghệ thuật phục vụ người dân và du khách tại Khu du lịch Cát Bà (huyện Cát Hải), đình Hàng Kênh (quận Lê Chân), thúc đẩy du lịch Hải Phòng phát triển. Song, hoạt động liên kết của đoàn mang tính riêng lẻ, không có sự bền chặt. Vì vậy, thời gian tới, ngoài thực hiện các chương trình sân khấu truyền hình, đoàn mong ngành Văn hóa sớm ký kết, phối hợp các ngành Giáo dục, Du lịch làm cơ sở để các đoàn nghệ thuật có điều kiện liên kết, thúc đẩy các hoạt động trên.
Về lâu dài, việc hợp nhất và sáp nhập các đoàn nghệ thuật vẫn phải thực hiện. Mới đây, Thường trực Thành ủy giao Ban Cán sự Đảng UBND thành phố chỉ đạo các đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu xây dựng đề án sắp xếp các đoàn nghệ thuật thuộc Sở Văn hóa và Thể thao bảo đảm phù hợp thực tiễn, đúng quy định. Tuy nhiên, để việc sáp nhập mang tính bền vững, hiệu quả cao, ngành Văn hóa nên nghiên cứu kỹ lưỡng kinh nghiệm sáp nhập, hợp nhất các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp mà các tỉnh, thành phố khác thực hiện, đồng thời căn cứ hoạt động của các loại hình nghệ thuật truyền thống để đề xuất thành phố giải thể đoàn nghệ thuật hoạt động kém hiệu quả, ưu tiên đầu tư, phát triển loại hình nghệ thuật thế mạnh của Hải Phòng. Có như vây mới tránh đầu tư dàn trải, tránh dẫm vào “vết xe đổ” của các địa phương khác.
Rõ ràng, việc tạm thời chưa thực hiện hợp nhất, sáp nhập các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp là chủ trương đúng đắn, tạo không khí phấn khởi, động viên các nghệ sĩ yên tâm cống hiến. Vì vậy, các đoàn nghệ thuật, ngành Văn hóa tận dụng thời cơ thuận lợi này để có hướng tuyển chọn, đào tạo diễn viên, củng cố điều kiện cơ sở vật chất nhà hát, đầu tư phương tiện để các nghệ sĩ yên tâm cống hiến. Về lâu dài, thành phố cần nghiên cứu cách làm của các địa phương khác để có biện pháp hợp lý khi thực hiện hợp nhất, sáp nhập các đoàn nghệ thuật, bảo đảm tính bền vững, góp phần đẩy mạnh hoạt động văn hóa, nghệ thuật thành phố./.