Loạn các thần y, lương y “online”: Cảnh giác kẻo tiền mất tật mang
Tràn lan các quảng cáo thuốc nam, thuốc đông y “nhà tôi 3 đời chữa bệnh”… trên mạng xã hội YouTube.
(HPĐT)- “Nhà tôi 3 đời nhận chữa…” là đoạn quảng cáo cứ vài phút lại nhảy ra trên các video trên YouTube gây bức xúc cho người xem. Tình trạng các “thần y, lương y” quảng cáo chữa bệnh online nở rộ trên các trang mạng xã hội hiện nay không chỉ khiến người xem ngán ngẩm mà cũng khiến không ít người nhẹ dạ cả tin dẫn đến “tiền mất tật mang”.
Tràn lan quảng cáo “vống”
Với bác Phạm Thị T. ở phường Anh Dũng (quận Dương Kinh) là người yêu thích âm nhạc nên thường xuyên xem các video trên mạng xã hội YouTube. Song, mỗi video có đến 3, 4 lượt quảng cáo “nhà tôi ba đời nhận chữa...” với đủ mọi loại bệnh được giới thiệu trở thành nỗi ám ảnh với bác. Không chỉ gây gián đoạn các video âm nhạc, mà chính bác từng là nạn nhân khi tin dùng những loại thuốc được quảng cáo “vống” trên các video này. Bác T cho biết: Không bị đái tháo đường nặng, song bác điều trị bệnh tiểu đường gần 10 năm nay. Tháng 12-2020, các video quảng cáo chữa bệnh tiểu đường hiện lên khi bác xem youTube. Tin tưởng, khi những quảng cáo được đăng tải đều có hình ảnh tư vấn của bác sĩ, lương y, phóng viên đài truyền hình phỏng vấn, bác liên hệ để được tư vấn. Qua điện thoại, một lần nữa nhân viên tự xưng người của công ty khẳng định chắc nịch công dụng “thần dược” của thuốc chữa bệnh tiểu đường sau một liệu trình sử dụng khiến bác nhanh chóng rút hầu bao để mua thuốc. Tuy nhiên, chỉ sau khi mua những viên sủi được cho có tác dụng chữa bệnh tiểu đường trên với giá gần 3 triệu đồng, bác mới giật mình biết, tháng 8 -2020, công ty sản xuất viên sủi đó bị Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xử phạt về hành vi quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe với công dụng như thuốc chữa bệnh, lừa dối người tiêu dùng.
Có thể nói, thời gian qua, hàng loạt quảng cáo thuốc Đông y gia truyền chữa trị đủ các loại bệnh như: Sỏi thận, xương khớp, hen suyễn, tiểu đường… xuất hiện tràn lan trên YouTube và Facebook với khẳng định “chữa khỏi bệnh sau khi người bệnh điều trị tại bệnh viện không hiệu quả” hay “không lấy tiền nếu chữa bệnh không khỏi”! Những quảng cáo này thường để lại số điện thoại, mời gọi người dân gọi điện thoại để tư vấn miễn phí. Thậm chí để tăng niềm tin với khách hàng, nhiều quảng cáo còn thực hiện chiêu trò cắt ghép với hình ảnh của biên tập viên, phóng viên đài truyền hình, làm giả bản tin thời sự. Điều này khiến người tiêu dùng có thể hiểu nhầm, hiểu sai, hiểu chưa đúng về công dụng của sản phẩm, dẫn tới tốn tiền mua thuốc mà chưa chắc khỏi được bệnh. Đặc biệt, sử dụng sản phẩm không đúng công dụng có thể khiến cho việc chữa trị của người bệnh bị kéo dài và gây ra hậu quả khó lường.
Cần ngăn chặn quảng cáo “vống”
Bác sĩ Nguyễn Văn Thành, Phòng khám bác sĩ gia đình, Bệnh viện Đại học Y Hải Phòng cho biết: Thuốc Nam là một trong những thế mạnh của nền y học Việt Nam. Tuy nhiên, vì mục đích trục lợi, nhiều “thầy lang” tự phong là “thần y, lương y” không được đào tạo bài bản thổi phồng công dụng của thuốc khiến cho người bệnh “tiền mất, tật mang”. Một số loại thuốc Nam không rõ nguồn gốc có thể bị trộn lẫn tân dược như corticoid, thuốc kháng viêm không steroid, thuốc giảm đau như aspirin, ibuprofen... dẫn đến tác dụng nhất thời khiến một số người bệnh bỏ phác đồ điều trị tại bệnh viện mà dùng các thuốc này, gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo thông tin từ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), năm 2020 Cục xử phạt 45 cơ sở kinh doanh với tổng số tiền là hơn 2,9 tỷ đồng. Phần lớn những cơ sở này quảng cáo sản phẩm trên website không phù hợp với tài liệu theo quy định, quảng cáo “vống” tác dụng của sản phẩm, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Tuy nhiên số công ty, đơn vị, cá nhân bị xử phạt hiện nay chưa nhiều khiến các hoạt động quảng cáo sản phẩm chức năng, thuốc nam “vống” vẫn liên tục biến tướng, tràn lan trên YouTube hay Facebook. Bởi vậy, bên cạnh sự kiểm tra, xử lý quyết liệt của ngành Y tế, các nhà mạng cũng cần vào cuộc, xử lý nghiêm, gỡ bỏ những quảng cáo vi phạm quy định về luật quảng cáo, giả mạo gây nhầm lẫn như hiện nay. Tuy nhiên, để không rơi vào bẫy lừa đảo, điều quan trọng là người dân cần nâng cao hiểu biết, cảnh giác trước những lời quảng cáo thổi phồng qua mạng. Các cơ sở y tế tăng cường phổ biến thông tin chính thống để khi có nhu cầu, người dân có thể dễ dàng liên lạc, đến khám và chữa đúng bệnh, thay vì đặt niềm tin nhầm chỗ theo lời quảng cáo “nhà tôi 3 đời chữa bệnh…”
Nghị định 115/2018/NĐ-CP của Chính phủ xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, vi phạm quy định về quảng cáo, thông tin, giáo dục, truyền thông về an toàn thực phẩm có thể bị xử phạt từ 5 triệu đến 70 triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi mức phạt trên nếu là tổ chức. Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, tội quảng cáo gian dối với mức phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm tù, phạt tiền đến 100 triệu đồng hoặc cấm hành nghề đến 5 năm./.