Ngăn chặn mua bán sổ bảo hiểm xã hội “núp bóng” ủy quyền
(HPĐT)- Thời gian gần đây, trên địa bàn một số tỉnh phía Nam xảy ra tình trạng người lao động lợi dụng hình thức ủy quyền mang sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) đi cầm cố, mua bán. Đáng chú ý, BHXH thành phố Hồ Chí Minh phát hiện có trường hợp “đầu nậu” nhận ủy quyền từ người lao động (NLĐ) đến hơn 400 lần. Sở dĩ các “đầu nậu” có thể dễ dàng nhận BHXH một lần thay NLĐ là do việc làm giấy ủy quyền có công chứng, chứng thực khá dễ dàng. Theo đó, các “đầu nậu” thường xuyên dùng giấy tờ ủy quyền thực hiện tại phòng công chứng để hợp thức hóa việc mua bán sổ BHXH. Chưa kể có những trường hợp, các “đầu nậu” đến cơ quan BHXH ở những địa phương khác để làm thủ tục nhận BHXH một lần.
Ảnh minh họa
Thực tế cho thấy, nếu thủ tục hồ sơ đầy đủ, cán bộ BHXH khó nhận biết được đó là giao dịch ủy quyền thông thường được pháp luật công nhận hay là mua bán sổ BHXH “núp” dưới hình thức ủy quyền - hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, nhiều trường hợp ủy quyền liên tục, một người nhận được ủy quyền hàng chục đến hàng trăm lần từ nhiều người ở nhiều nơi khác nhau, thời điểm khác nhau, đều để hưởng chế độ BHXH một lần, đó là biểu hiện rõ rệt của việc cầm cố, thế chấp, mua bán sổ BHXH. Điều đáng nói, việc cầm cố, thế chấp, mua bán sổ BHXH không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến quyền lợi của NLĐ, mà số tiền NLĐ nhận được khi bán sổ cho các “đầu nậu” cũng ít hơn so với số tiền mà NLĐ trực tiếp nhận BHXH một lần.
Tuy ở Hải Phòng, cơ quan chức năng chưa phát hiện trường hợp tương tự, nhưng không vì thế mà chủ quan, lơ là. Theo đó, ngành BHXH cần rà soát chặt chẽ, khi tiếp nhận hồ sơ đề nghị giải quyết hưởng BHXH một lần của NLĐ; đối chiếu dữ liệu trên hệ thống với thông tin trên sổ BHXH và đơn đề nghị; bảo đảm các thông tin của người hưởng phải thống nhất; kiểm tra tính pháp lý của giấy ủy quyền hoặc hợp đồng ủy quyền. Đồng thời, theo dõi, thống kê những trường hợp người được ủy quyền nhận BHXH một lần đối với nhiều người để phát hiện dấu hiệu trục lợi từ việc thu gom, mua bán sổ BHXH. Ngành BHXH tăng cường tuyên truyền góp phần nâng cao nhận thức của người lao động và quyền lợi hưởng chính sách an sinh xã hội của nhà nước để không bị lôi kéo xúi giục bán sổ BHXN. Bên cạnh đó, giải pháp phù hợp xu thế cải cách, không dùng tiền mặt và có thể hạn chế tình trạng mua bán sổ BHXH là cơ quan BHXH hướng tới chi trả BHXH một lần qua tài khoản của NLĐ. Cơ quan BHXH chỉ cần kết nối đơn vị, doanh nghiệp sẽ có thông tin cá nhân, số tài khoản của NLĐ để dễ dàng chuyển tiền.