Các cửa hàng bán thực phẩm sạch: Phải an toàn từ “gốc” tới “ngọn”

Khách mua hàng tại cửa hàng thực phẩm sạch Rau Tím.

Mua bằng “niềm tin”

Tiêu dùng những sản phẩm “sạch” là xu hướng không còn xa lạ với người dân bởi nỗi lo sợ bệnh từ việc sử dụng các sản phẩm, thực phẩm không rõ nguồn gốc. Người tiêu dùng có thể phải bỏ ra số tiền gấp 4 lần so với giá cả thông thường để mua các sản phẩm được đóng mác “sạch”. Tại Hải Phòng, các chuỗi cửa hàng bán thực phẩm “sạch” quen thuộc, được nhiều người biết như cửa hàng Huy Quang, An Tín, Tâm An, Tâm Food, Tâm Lan, Rau Quê … bán trên các phố Nguyễn Bình, An Đà (quận Ngô Quyền), Cát Bi, Văn Cao (quận Hải An), Tô Hiệu, Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân)… Các cửa hàng này bán đa dạng sản phẩm từ rau, củ, hoa quả cho đến thực phẩm tươi sống, như thịt lợn, thịt gà, thịt bò, hải sản và cả thực phẩm chế biến như cá kho, nem, giò…

Tuy nhiên, trên thực tế, người tiêu dùng mua thực phẩm được gắn mác “sạch” nhưng họ lại không được tận mắt chứng kiến nơi sản xuất, sơ chế, cung cấp thực phẩm có được cấp giấy chứng nhận sản xuất thực phẩm an toàn hay được các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát hay không? Việc mua các sản phẩm này hoàn toàn dựa vào niềm tin và cảm nhận của người tiêu dùng. Bởi thế, khi cửa hàng CleverFood vốn luôn tự nhận bán thực phẩm “sạch” cùng slogan “là binh đoàn thực phẩm sạch tiên phong, đẩy lùi thực phẩm bẩn theo phong cách người lính” lại bán cá kho có giòi khiến người tiêu dùng không khỏi giật mình, lo ngại về chất lượng các sản phẩm tại các cửa hàng này. Liệu sản phẩm có “sạch” như lời quảng cáo.

Chị Nguyễn Thị H. ở phố Cát Bi (quận Hải An) cho biết: Cuối tháng 3 vừa qua, chị mua thịt lợn ở cửa hàng Rau Tím trên phố Cát Bi- một trong những cửa hàng tự quảng cáo chuyên cung cấp sản phẩm “sạch” trên thị trường. Tuy nhiên, khi mua về chị thấy thịt có mùi ôi, không tươi nên mang ra trả và được nhân viên cửa hàng xin lỗi, gửi lại tiền mua. Tuy nhiên, sau vụ việc này, chị cũng e dè hơn khi mua sản phẩm tại các cửa hàng gắn mác “sạch”. 

Chủ động thông tin

Thực tế, ngay cả những thương hiệu có tên tuổi trên thị trường, việc thực phẩm “bẩn” trà trộn, đội lốt thực phẩm “sạch” trên các kệ hàng cũng là dễ xảy ra nếu không quản lý chặt từ sản xuất cho đến tiêu thụ, cũng như nếu thiếu sự kiểm tra của cơ quan chức năng, giám sát của người tiêu dùng.

Theo lãnh đạo Chi cục Quản lý chất lượng nông -lâm sản và thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), hiện nay nhiều cửa hàng thường quảng cáo bán rau, củ, quả “sạch”. Tuy nhiên, không có tiêu chí nào quy định cho rau, củ, quả “sạch” mà phải là “rau an toàn” theo tiêu chuẩn VietGap. Người trồng rau phải trải qua lớp tập huấn kiến thức, huấn luyện, chuyển giao kỹ thuật nghiêm ngặt khi sản xuất rau an toàn. Tại các cửa hàng đăng ký cung cấp các nông, lâm, thủy sản sạch trên địa bàn thành phố hiện nay, hằng năm, đơn vị sẽ kiểm tra 1 lần, lấy mẫu xét nghiệm, đánh giá chất lượng, tuy nhiên, chưa phát hiện vụ việc nào vi phạm.

Lãnh đạo Cục Quản lý thị trường thành phố cho biết: Việc kiểm tra các cửa hàng đăng ký bán các nông, lâm, thủy sản, thực phẩm tươi sống, thực phẩm qua chế biến… thường thực hiện theo chuyên đề, kế hoạch hoặc khi có tin báo, phát sinh phản ánh của người dân. Đơn vị sẽ kiểm tra giấy phép đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm, các hợp đồng, hóa đơn giao nhận, cung cấp nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm… Tuy nhiên, 3 năm qua (2019-2021), Cục Quản lý thị trường thành phố không nhận được phản ánh nào của người tiêu dùng, đồng thời Tổng cục Quản lý thị trường chưa có kế hoạch yêu cầu kiểm tra các cửa hàng này. Bởi vậy, người dân cần chủ động phản ánh thông tin tới các cơ quan chức năng để làm cơ sở kiểm tra, xử lý nghiêm các cửa hàng sử dụng, bán các sản phẩm không bảo đảm chất lượng, nguồn gốc xuất xứ…

Chủ tịch Hội Đo lường và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng Nguyễn Bình Minh cho rằng: Việc kinh doanh tự gắn thương hiệu “sạch” là cách kinh doanh thiếu tính minh bạch, cần được kiểm tra, giám sát và quản lý “từ gốc tới ngọn” và tiến hành thường xuyên, công khai kết quả để người tiêu dùng có căn cứ lựa chọn khi mua sản phẩm, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, công bằng, với những cửa hàng thực sự bán sản phẩm an toàn. Bên cạnh đó, mỗi người tiêu dùng cần tự nâng cao ý thức trong việc tìm hiểu nguồn gốc, sản phẩm trước khi mua, đồng thời tẩy chay, phản ánh đến các cơ quan quản lý nếu phát hiện thực phẩm “bẩn” trà trộn. Nếu mỗi người sản xuất, cung cấp, bán sản phẩm giữ được cái “tâm” khi làm nghề, thì thực phẩm an toàn từ “trang trại tới bàn ăn” là điều không khó để thực hiện. Mặt khác, các cơ quan chức năng cũng cần công bố rõ các tiêu chí công nhận các cửa hàng bán thực phẩm “sạch” để tránh tình trạng “lập lờ đánh lận con đen” như hiện nay./.

Tuệ Minh