Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các khu tái định cư dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng: Không để người dân chờ lâu hơn nữa
(HPĐT)- Đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng đã hoàn thành và đưa vào sử dụng gần 10 năm qua. Để làm tuyến đường này, nhiều hộ dân ở một số xã trên địa bàn huyện An Lão đã bàn giao mặt bằng sớm để nhà thầu thi công, chuyển tới khu tái định cư nhưng đến nay chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Việc này có nhiều khó khăn, vướng mắc. Thành phố, các ngành và địa phương tích cực tháo gỡ nhưng quá chậm trễ và tới nay chưa có kết quả.
Người dân khu tái định cư Tân Nam mong ngóng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từng ngày.
10 năm trông ngóng
Khu tái định cư Cẩm Văn được hình thành tại xã Quốc Tuấn (huyện An Lão) để phục vụ giải phóng mặt bằng thi công đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng. Khu tái định cư hiện có 116 lô đất của 95 hộ dân đã xây dựng nhà ở. Hộ có diện tích lớn nhất được chính quyền địa phương cấp 200m2. Hộ phụ được cấp 100 m2. Mặc dù điều kiện, cơ sở vật chất ở khu tái định cư này được nhiều bà con khẳng định là tốt hơn một số khu vực dân cư khác trên địa bàn xã nhưng nhiều năm qua, các hộ dân luôn thường trực nỗi lo về quyền sở hữu nhà đất của mình không chắc chắn. Trên thực tế, người dân ở đây chưa được cầm trong tay bất cứ giấy tờ gì liên quan để khẳng định quyền sở hữu nhà và đất ở. Ông Đỗ Văn Thiết ở khu tái định cư Cẩm Văn cho biết: “Gia đình có 1 sào đất vườn và nhà ở bàn giao dự án làm đường ô tô cao tốc Hà Nội – Hải Phòng. Sau khi ra ở tái định cư đến nay, 10 năm trôi qua, chưa được cấp sổ đỏ nên tôi rất lo lắng về nguồn gốc đất của gia đình”. Bên cạnh đó, các con ông hiện đang có nhu cầu vay vốn để phát triển kinh tế, nhưng gia đình chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nên không thế chấp được ngân hàng mà phải vay lãi ngoài thị trường với mức lãi suất cao.
Cũng trong nỗi mong mỏi như các hộ dân ở khu tái định cư Cẩm Văn, khu tái định cư Tân Nam ở xã Mỹ Đức còn nhiều hộ dân chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Các hộ dân ở khu tái định cư này nhiều lần làm đơn kiến nghị lên chính quyền địa phương và huyện An Lão nhưng chưa được giải quyết. Ông Nguyễn Ngọc Thám, năm nay 85 tuổi có 4 sào ruộng và nhà ở phải bàn giao để thực hiện dự án ngao ngán vì nhiều năm ngóng đợi nhưng đến nay vẫn chưa nhận được GCNQSDĐ. Ông chia sẻ: “Tôi đã ở tuổi gần đất xa trời, muốn để lại tài sản thừa kế cho con cháu cũng phải có giấy tờ sở hữu đất đai theo quy định của Nhà nước. Vậy mà bắt chúng tôi phải chờ đợi hàng chục năm, không biết có còn đủ sức chờ hay không?”.
Về việc này, Phó trưởng Phòng Tài nguyên- Môi trường huyện An Lão Nguyễn Mạnh Cường thông tin: Vào thời điểm năm 2011, khi xây dựng đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, các hộ đã nộp tiền sử dụng đất cho đơn vị thi công là Tổng công ty Phát triển hạ tầng và đầu tư tài chính Việt Nam (Vidifi). Tuy nhiên, khoản kinh phí này không được nộp vào ngân sách huyện và thành phố nên địa phương chưa có căn cứ, điều kiện để cấp giấy. Giữa Vidifi và thành phố còn vướng mắc liên quan đến các khoản kinh phí này chưa giải quyết xong nên Vidifi chưa chuyển trả kinh phí nộp tiền sử sụng đất vào ngân sách. Huyện đã chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện để khi thành phố giải quyết xong vướng mắc với Vidifi có thể cấp ngay giấy cho các hộ dân. Huyện An Lão đã nhiều lần báo cáo thành phố xin ý kiến chỉ đạo giải quyết.
Không thể để người dân chờ lâu hơn
Tại kỳ họp thứ 16, HĐND thành phố khóa 15 tổ chức tháng 12-2020, vấn đề này một lần nữa lại được đề cập tới. Theo Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Tùng, mất thời gian nhất là khâu quyết toán các khu tái định cư dẫn tới việc cấp giấy bị chậm, ảnh hưởng tới các hộ dân. Cụ thể, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, đối với các khu tái định cư thuộc dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng sẽ do các tỉnh, thành phố đầu tư từ nguồn ngân sách địa phương. Theo báo cáo của Sở Tài chính tại Công văn số 3060 ngày 5-10-2020, tổng giá trị quyết toán các khu tái định cư là 281 tỷ đồng. Vidifi đã ứng trước kinh phí đầu tư xây dựng các khu tái định cư của dự án trên địa bàn các quận, huyện: Hải An, Dương Kinh, Kiến Thụy, An Lão với số tiền 220 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí Vidifi hỗ trợ chênh lệch giá bồi thường, hỗ trợ đất ở và giá đất tái định cư theo Quyết định số 938 ngày 1-7- 2009 của Thủ tướng Chính phủ là 96,3 tỷ đồng; số kinh phí giải phóng mặt bằng Vidifi tạm giữ của các hộ dân là 65,6 tỷ đồng.
Như vậy, số tiền thành phố phải hoàn trả Vidifi là 58,4 tỷ đồng. Tuy nhiên, do quy định không thể ghi thu, ghi chi để khấu trừ các khoản kinh phí trên nên thành phố sẽ phải bố trí nguồn vốn đầu tư công năm 2021 để hoàn trả số tiền 220 tỷ đồng cho Vidifi. Phần còn thiếu theo giá trị quyết toán yêu cầu các địa phương bố trí từ nguồn vốn đầu tư công ngân sách thành phố phân cấp cho các địa phương. Sau khi quyết toán các khoản kinh phí trên, Vidifi hoàn trả số tiền tạm giữ của các hộ dân để họ nộp tiền sử dụng đất khi giao đất tái định cư. Từ đó mới có đủ cơ sở và hoàn thiện hồ sơ cấp GCNQSDĐ. Như vậy, rõ ràng trong trường hợp này, lỗi không phải ở phía người dân nhưng họ lại phải gánh chịu hậu quả hàng chục năm trời với biết bao phiền toái, hệ lụy. Tiếng kêu đã nhiều; các ngành, các địa phương vào cuộc xử lý cũng không ít lần nhưng kết quả cuối cùng chưa có là điều rất đáng suy nghĩ. Theo các hộ dân, đến nay cũng vẫn chưa thấy tiến triển gì và họ đang tiếp tục kiến nghị. Thiết nghĩ, các ngành thành phố và các địa phương liên quan cần khẩn trương vào cuộc, giải quyết dứt điểm, hoàn thành việc cấp giấy cho các hộ dân, không nên để họ chờ lâu hơn nữa./.
Theo thống kê của Phòng Tài nguyên- Môi trường huyện An Lão, để phục vụ giải phóng mặt bằng cho đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, huyện An Lão có 690 hộ thuộc các xã: An Thắng, Quốc Tuấn, Quang Trung, Mỹ Đức được giao đất tái định cư. Các hộ dân đã làm nhà và sinh sống 10 năm qua ở các khu tái định cư nhưng chưa trường hợp nào được cấp GCNQSDĐ.