“Tiếp bước anh hùng” ở mái trường trăm tuổi
(HPĐT)- 100 năm, đi qua hai cuộc chiến tranh đằng đẵng và ác liệt, Trường Bonnal - Bình Chuẩn - Ngô Quyền không chỉ là ngôi trường lâu đời nhất miền đất nơi cửa biển, mà còn là “địa chỉ đỏ” của phong trào Cách mạng, là nơi bảo tồn, nuôi dưỡng giá trị tinh thần, mang cốt cách dấu ấn văn hóa Hải Phòng. Mới đây, bảng vàng của nhà trường ghi danh thêm hai học sinh vừa trở thành tân Bộ trưởng…
Học sinh Trường THPT Ngô Quyền.
Trường có hai học sinh là tân Bộ trưởng
Trong danh sách hai Phó thủ tướng và 12 Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ được Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm sáng 8-4 có 2 người là cựu học sinh Trường THPT Ngô Quyền. Đó là ông Bùi Thanh Sơn, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao - học sinh khóa 1976-1979. Còn ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo là học sinh khóa 1981-1984.
Ông Nguyễn Kim Sơn sinh năm 1966, quê xã Tân Trào (huyện Kiến Thụy) thành phố Hải Phòng, có học hàm phó giáo sư. Tân Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo từng là Phó hiệu trưởng Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), rồi Phó giám đốc, Giám đốc đại học Quốc gia Hà Nội; từ tháng 1-2021 đến nay, là Ủy viên BCH Trung ương Đảng khóa 13; Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng, Giám đốc đại học Quốc gia Hà Nội; Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông.
Ông Bùi Thanh Sơn sinh năm 1962, quê ở quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, đại biểu Quốc hội khóa 14. Trước khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng, ông Bùi Thanh Sơn giữ chức Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao. Ông Bùi Thanh Sơn là Thạc sĩ Quan hệ quốc tế; từng là Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao, Vụ trưởng Vụ Chính sách Đối ngoại, Bộ Ngoại giao; Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định Đối tác và Hợp tác toàn diện (PCA) Việt Nam - Liên minh châu Âu (EU), Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, sau là Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao...
Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền Cao Tố Nga chia sẻ: Đây là niềm tự hào trước hết là của người dân thành phố và sau đó là của tập thể nhà trường. Việc cùng lúc 2 tân bộ trưởng đều là cựu học sinh mang lại cho học sinh của trường sự ngưỡng mộ rất lớn, các em có thêm động lực để phấn đấu học tập tốt hơn. Đối với tập thể nhà trường, cả 2 tân bộ trưởng đều là những người dễ mến, gần gũi và luôn quan tâm tới trường. Tập thể giáo viên nhà trường có lẽ đều ấn tượng khi dịp hội trường 100 năm vừa qua, ông Nguyễn Kim Sơn khi đó đang là Giám đốc đại học Quốc gia Hà Nội, tặng trường lẵng hoa đặc biệt toàn hoa hồng đỏ. Còn ông Bùi Thanh Sơn khi đó là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao tặng học sinh của trường 10 chiếc xe đạp…
“Cái nôi” của phong trào yêu nước, cách mạng
Những năm đầu thế kỷ 20, khi chính quyền Pháp xây dựng Hải Phòng thành một thành phố cảng cửa ngõ của miền Bắc Đông Dương, nhằm đào tạo lớp người bản địa phục vụ cho việc cai trị nên thực dân Pháp cho mở trường học tại đây. Trong hoàn cảnh đó, Trường tiểu học Bonnal - tiền thân của Trường THPT Ngô Quyền ra đời - là ngôi trường duy nhất dành cho con em người Việt tại khu vực miền Duyên hải Bắc bộ. Mặc dù nằm dưới sự bảo hộ của thực dân Pháp, thế nhưng trường Bonnal trở thành địa chỉ gieo những “hạt giống đỏ” của phong trào yêu nước, cách mạng. Cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh sinh thời gửi thư về như lời tri ân mái trường, có đoạn viết: “Nhờ nhà trường Bonnal, nhờ “nhà trường Côn Đảo”, tôi và nhiều người đã trưởng thành, đã trở nên những người cách mạng hữu ích cho đồng bào, cho Tổ quốc”. Nơi đây ghi dấu tên tuổi của rất nhiều chiến sĩ cách mạng. Đó là Nguyễn Văn Hới, cựu tù chính trị Côn Đảo, Bí thư đầu tiên của Tỉnh ủy Nam Định. Là Vũ Văn Hiếu, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Bí thư đặc khu ủy đầu tiên của khu mỏ Quảng Ninh.
Dưới sự dẫn dắt của những người thầy giàu tinh thần dân tộc, như: thầy giáo Hoàng Ngọc Phách, thầy giáo Lê Xuân Phùng, thầy giáo Nguyễn Hữu Tảo, cụ cử Phạm Tài Luyện và còn nhiều các thầy giáo khác định hướng, tập hợp, góp phần hình thành nên các tổ chức học sinh, sinh viên đầu tiên của Việt Nam, đó là Liên đoàn Hướng đạo Quang Trung trong học sinh, Hội ái hữu học sinh, đoàn Rồng… Một trong những tên tuổi lớn trong các thế hệ học sinh nhà trường là Nhạc sĩ Văn Cao với tác phẩm “Tiến quân ca” là khúc tráng ca và lời hiệu triệu cả dân tộc vùng lên khởi nghĩa giành thắng lợi...
Kháng chiến 9 năm, nhiều học sinh Bonnal - Bình Chuẩn lại lên đường, họ không kịp về nhà chào cha mẹ, theo luôn các anh Vệ quốc ra đi ngay từ mảnh sân trường quen thuộc ấy. Trường Bonnal cũng là nơi vị danh tướng huyền thoại từng học, đó là Trung tướng Nguyễn Bình - vị tướng đầu tiên mà Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong tướng và cấp bậc hàm của ông đứng thứ hai chỉ sau Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Dưới mái trường này còn rất nhiều các vị tướng lĩnh khác, như: thiếu tướng Trịnh Đình Cửu, thiếu tướng Nguyễn Duy Thái, Thiếu tướng Đinh Tích Quân…
Những năm kháng chiến chống đế quốc Mỹ, biết bao học sinh Trường THPT Ngô Quyền vào Nam chiến đấu, máu xương và thanh xuân của nhiều học sinh nhà trường đổ xuống cho đất nước hôm nay được hòa bình, hạnh phúc: là liệt sĩ Trần Sĩ Thể, liệt sĩ Nguyễn Thái Việt, liệt sĩ Lê Công Kỳ, liệt sĩ Phạm Hồng Thoả, liệt sĩ Ngô Kim Hà, liệt sĩ Trần Công Tường, liệt sĩ Trần Ngọc Đang, liệt sĩ Hoàng Ích, liệt sĩ Nguyễn Kim Bình … và đặc biệt có một người học trò được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, cũng là người trẻ nhất được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh đầu tiên. Đó là liệt sĩ Hoàng Kim Giao, học sinh niên khoá 1958-1960. Người trí thức trẻ ấy, sống trọn cuộc đời với lẽ sống cao đẹp và dâng hiến.
Viết tiếp lịch sử tự hào của ngôi trường này, những thế hệ sau này tiếp tục cống hiến trí tuệ và tài năng cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước trên nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị và nghiên cứu khoa học, như: Giáo sư, Viện sĩ Vũ Khiêu; Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Kim Sơn; Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Quang Ngọc; Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Quang Riệu; Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Quang Quyền; Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Xuân Vinh cùng nhiều chính trị gia, lãnh đạo các cơ quan của Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang và thành phố Hải Phòng.../.