Thực hiện lộ trình đầu tư, nâng cấp các nhà máy nước khu vực nông thôn: Tích cực tìm kiếm đối tác liên kết
(HPĐT)- Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đến nay, sau 3 hơn năm thực hiện, Kế hoạch 38/KH-UBND ngày 2-2-2018 của UBND thành phố về thu hút các doanh nghiệp cung cấp nước sạch quy mô lớn đầu tư vào khu vực nông thôn giai đoạn 2017-2025 bước đầu đạt kết quả đáng mừng. Tuy nhiên, hiện còn nhiều việc tiếp tục phải làm nhằm từng bước xóa bỏ các trạm cấp nước sử dụng nguồn nước không bảo đảm, dây chuyền công nghệ lạc hậu.

Nhà máy nước xã Tân Dân (huyện An Lão) liên kết với Công ty Cấp nước Hải Phòng bảo đảm chất lượng nước cấp.
Nhiều hình thức liên doanh, liên kết cấp nước khu vực nông thôn
Nhà máy nước Tân Dân, huyện An Lão công suất 200 m3/ngày đêm được xây dựng từ năm 2008, cấp nước cho hơn 2.000 hộ dân xã Tân Dân, do công nghệ lạc hậu, không đủ điều kiện hoạt động, nâng cấp theo quy định nên phải dừng hoạt động từ năm 2016 và chuyển sang mua nước qua đồng hồ tổng của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng, cung cấp phục vụ các hộ dân địa phương. Sự liên kết này vừa bảo đảm lợi ích cho đơn vị đầu tư xây dựng nhà máy, vừa bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng do được sử dụng nguồn nước sạch đạt Quy chuẩn 01 của Bộ Y tế từ Công ty Cấp nước Hải Phòng.
Tương tự, Nhà máy nước An Hòa (huyện Vĩnh Bảo) từ năm 2010 chính thức chuyển sang mua nước qua đồng hồ tổng của Nhà máy nước thị trấn Vĩnh Bảo (Công ty CP Cấp nước Hải Phòng) thực hiện cấp nước ổn định cho khoảng 1.500 hộ dân thuộc 4 thôn trong xã An Hòa. Ông Đoàn Văn Ban, Chi cục phó Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai thành phố cho biết, đánh giá 2 mô hình trên đang phát huy kết quả tích cực, đem lại nhiều ích lợi thiết thực cho người dân nông thôn.
Theo Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai, thực hiện Kế hoạch 38 của UBND thành phố, bằng những cách làm khác nhau, các nhà máy nước mi ni ở khu vực nông thôn chủ động tìm hướng đi cho mình bằng việc tích cực liên doanh, liên kết, hợp tác với các đối tác đầu tư hoặc sử dụng hạ tầng hiện có để cấp nước cho người dân. Có đơn vị thực hiện chuyển nhượng nhà máy, thu hút các doanh nghiệp cung cấp nước sạch quy mô lớn vào đầu tư. Hiện nay, hầu hết các đơn vị cấp nước đủ điều kiện hoạt động, nâng cấp theo Quyết định 07/QĐ-UBND ngày 25-8-2017 của UBND thành phố đều có hồ sơ dự án nâng cấp trình các sở, ngành thành phố phê duyệt. Trong đó, 17 nhà máy có phần vốn nhà nước, 4 nhà máy đầu tư hoàn toàn bằng nguồn vốn tư nhân, chương trình khác; 9 nhà máy của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng (trong đó 1 nhà máy đang xây dựng ở xã Ngũ Lão (huyện Thủy Nguyên); 1 nhà máy dự kiến xây dựng tại cống Rỗ, xã Tiên Tiến (huyện Tiên Lãng). Song song với việc lập dự án đầu tư, tìm đối tác liên doanh, liên kết, các đơn vị cấp nước còn tập trung thực hiện tái cơ cấu lại các trạm cấp nước hiện không bảo đảm các điều kiện theo quy định. Những trạm cấp nước không còn vùng hoạt động, quy mô nhỏ, chất lượng nguồn nước không bảo đảm, nguồn nước thô lấy từ kênh mương bị ô nhiễm đã dần thu lại, đầu tư khai thác nguồn nước lấy trực tiếp từ các con sông. Như Công ty CP Tân Sơn, thời gian qua, chủ động đầu tư nâng cấp nhà máy nước Bắc Hưng cung cấp nước cho hơn 5000 hộ dân các xã: Bắc Hưng, Tiên Thắng, Nam Hưng, Đông Hưng (Tiên Lãng). Hiện tại công ty tiếp tục lập dự án đầu tư nâng cấp nhà máy nhằm nâng công suất, chất lượng nguồn nước, mở rộng thêm địa bàn cấp nước tới xã Vinh Quang.
Tháo gỡ khó khăn
Mặc dù đạt một số kết quả ban đầu, toàn thành phố hiện còn 89 nhà máy không đủ điều kiện nâng cấp. Trong đó, huyện An Lão 14 nhà máy; huyện Thủy Nguyên 29 nhà máy, huyện Tiên Lãng 13 nhà máy; huyện Vĩnh bảo 12 nhà máy; huyện Kiến Thụy 10 nhà máy; huyện An Dương 10 nhà máy; huyện Cát Hải 1 nhà máy.
Theo lãnh đạo Chi cục Thủy lợi và phòng, chống thiên tai, trên cơ sở rà soát, đánh giá hiện trạng các công trình cấp nước mi ni trên địa bàn thành phố, Chi cục tham mưu Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiến nghị giải pháp xử lý đối với 89 nhà máy không đủ điều kiện nâng cấp. Theo đó, đối với 53 nhà máy đang còn vùng phục vụ cấp nước (hiện vẫn có hợp đồng cấp nước với UBND các xã) tại các vùng có sẵn các nhà máy nước đạt tiêu chuẩn Quy chuẩn 01, cần tập trung tuyên truyền, vận động liên doanh, mua nước qua đồng hồ tổng, đồng thời chuyển nhượng vùng phục vụ cho nhà máy đủ điều kiện hoạt động, nâng cấp. Đối với 12 nhà máy đang còn vùng phục vụ cấp nước tại các vùng chưa có nhà máy nước đạt tiêu chuẩn Quy chuẩn 01 (ở 18 xã huyện Tiên Lãng) cần tập trung tuyên truyền, vận động thỏa thuận chuyển nhượng vùng phục vụ cho Công ty CP Cấp nước Hải Phòng để xây dựng các nhà máy cấp nước sạch đạt Quy chuẩn 01 (xây dựng nhà máy nước Bắc Tiên Lãng).
Nhằm tránh lãng phí nguồn lực đầu tư và cơ sở hạ tầng cấp nước hiện có, các địa phương, đơn vị có các nhà máy nước không đủ điều kiện nâng cấp cần chủ động liên doanh, liên kết với các đối tác có quy mô, năng lực cấp nước đủ mạnh cùng hợp tác hoặc chuyển nhượng cho các đối tác khác có năng lực. Đồng thời sớm quy hoạch, xúc tiến đầu tư xây dựng các nhà máy nước theo quy hoạch được duyệt./.