Ngăn chặn gian lận thương mại điện tử: Không tiếp tay cho hàng giả, hàng “nhái”
Lực lượng chức năng kiểm tra cửa hàng kinh doanh sử dụng trang Facebook “Hứa Huyền Trang” phát hiện gần 1.000 sản phẩm quần áo, đồ gia dụng không có hóa đơn, chứng từ.
(HPĐT)- Thời gian gần đây, trên địa bàn thành phố và một số địa phương khác, lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ các vụ buôn bán hàng giả, hàng “nhái”, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ thông qua hình thức thương mại điện tử.
Vi phạm gia tăng
Cụ thể, ngày 6-4, Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 2, Cục QLTT thành phố phối hợp Đội Cảnh sát kinh tế (Công an quận Lê Chân) kiểm tra, phát hiện 2 hộ kinh doanh trên địa bàn quận Lê Chân bán các sản phẩm thời trang và hóa mỹ phẩm trên Facebook không có hóa đơn, chứng từ. Đó là hộ kinh doanh của bà Nguyễn Thị Phi Yến, ở phố Lạch Tray (phường Kênh Dương) sử dụng trang Facebook “Quỳnh Beauty” giao bán hơn 2.000 sản phẩm gồm: Nước hoa, sữa rửa mặt, kem nền... mang thương hiệu nổi tiếng do nước ngoài sản xuất. Cửa hàng kinh doanh thứ hai sử dụng trang facebook “Hứa Huyền Trang” ở đường Vòng Hồ Sen (phường Hàng Kênh) bán gần 1.000 sản phẩm quần áo, đồ gia dụng do nước ngoài sản xuất, chưa qua sử dụng.
Trước đó, cuối tháng 3-2021, Tổng cục QLTT phối hợp Cục QLTT Hà Nội phát hiện kho hàng chứa hàng chục nghìn sản phẩm từ quần áo, giày dép, chăn gối đến mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, pin điện thoại di động và sách truyện... tại xã Phú Sơn, huyện Ba Vì (Hà Nội) có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu được đăng ký bảo hộ tại Việt Nam như: Gucci, Chanel, L.V, Adidas...
Hàng loạt các vụ hàng giả, hàng “nhái” được lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ trong thời gian gần đây cho thấy tình hình buôn bán hàng không rõ nguồn gốc thông qua thương mại điện tử diễn biến hết sức phức tạp. Đặc biệt, trong năm 2020 và những tháng đầu năm 2021, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, người tiêu dùng dần chuyển sang mua hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử như: Lazada, Tiki, Shopee, Sendo… Cùng với đó, với tính năng phát trực tiếp (livestream), các mạng xã hội như: Facebook, Zalo, Tiktok… trở thành mảnh đất màu mỡ cho các cá nhân quảng cáo, buôn bán hàng giả, hàng “nhái”, hàng không rõ nguồn gốc. Theo dõi hoạt động livestream bán túi xách của tài khoản Facebook H.C, có cửa hàng kinh doanh tại phường Hàng Kênh (quận Lê Chân) ngày 7-4, chỉ trong 1,5 giờ, đoạn livestream thu hút hơn 8,1 nghìn lượt xem với 815 lượt bình luận. Điều đáng nói là hàng chục chiếc túi xách gắn mác các thương hiệu nổi tiếng quốc tế như: Chanel, Hermes, L.V, Gucci… được chốt đơn liên tục với lời quảng cáo hấp dẫn từ người bán: “Giá gốc đến mấy chục triệu đồng/chiếc, nhưng em bán chỉ từ 200 nghìn đồng/chiếc”.
Kiểm tra và xử lý nghiêm
Theo đại diện Tổ công tác 368 về thương mại điện tử (Tổng cục QLTT), hiện công tác kiểm tra, kiểm soát việc buôn bán hàng giả, hàng “nhái”, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ thông qua thương mại điện tử gặp nhiều khó khăn, nhất là việc xác minh các tài khoản Facebook, Zalo, Tiktok... vi phạm, do đây đều là những mạng xã hội có máy chủ đặt tại nước ngoài, việc phối hợp với các chủ quản không dễ dàng. Khó khăn nữa là thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi, như sử dụng một địa chỉ để giao dịch nhưng tập kết hàng hóa tại nhiều địa điểm khác nhau; lập nhiều tài khoản bán hàng “ảo”; cố tình thay đổi tên sản phẩm, ví dụ như nhãn hiệu giày dép là A.DIDAS để gây nhầm tưởng cho khách hàng hoặc sử dụng nhiều đơn vị vận chuyển...
Chủ tịch Hội Đo lường và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Hải Phòng Nguyễn Bình Minh cho rằng: Nguyên nhân khiến tình trạng vi phạm nêu trên ngày càng phổ biến còn xuất phát từ nhận thức chưa đúng đắn của người tiêu dùng. Không ít khách hàng biết hàng giả vẫn mua vì giá rẻ, thích hàng “nhái” thương hiệu nổi tiếng. Thời gian qua, Hội tiếp nhận nhiều phản ánh của người tiêu dùng vì mua phải hàng giả, hàng “nhái”, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ qua mạng xã hội. Tuy nhiên, việc phản ánh khó giải quyết vì người khiếu nại không có chứng cứ cụ thể. Đây là vấn đề nan giải khi hiện nay, hầu hết giao dịch trên mạng đều không có hóa đơn, chứng từ nên không có đủ cơ sở, bằng chứng để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Để ngăn chặn tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, hàng “nhái” trên sàn thương mại điện tử, lực lượng quản lý thị trường, công an và chính quyền địa phương cần tăng cường phối hợp kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định pháp luật của các đối tượng hoạt động thương mại điện tử, nhất là những giao dịch trên nền tảng mạng xã hội. Người tiêu dùng cần bỏ tâm lý “sính ngoại”, không tiếp tay cho hàng giả, hàng “nhái”, lựa chọn những sàn, trang thương mại điện tử uy tín, nâng cao cảnh giác và kịp thời thông tin, tố giác các hành vi vi phạm đến cơ quan chức năng nhằm bảo vệ quyền lợi bản thân và cộng đồng.
Khoản 3 Điều 63 Nghị định 98/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định: Phạt tiền 10-20 triệu đồng đối với hành vi cung cấp thông tin, kinh doanh hoặc buôn bán hàng giả, hàng hóa, dịch vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh trên môi trường internet./.