Giỗ Tổ Hùng Vương (10-3 âm lịch): Cội nguồn trong tim người Việt
(HPĐT)- “Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày giỗ Tổ mồng mười tháng ba”. Câu ca ấy nằm lòng trong tim bao thế hệ người Việt, là lời nhắc nhớ về nguồn cội, về công lao to lớn của các vua Hùng, những vị vua đầu tiên có công dựng xây đất nước.
Giỗ Tổ Hùng Vương là lễ hội thiêng liêng của toàn dân tộc.
Lễ hội trọng đại của cả dân tộc
Trải qua thời gian, đến nay Giỗ Tổ Hùng Vương trở thành quốc lễ, là lễ hội thiêng liêng, trọng đại của cả dân tộc Việt Nam. Hằng năm, lễ hội diễn ra vào ngày mồng 10 - 3 âm lịch tại đền Hùng, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Theo cuốn “Lịch sử Việt Nam - Hỏi và đáp”, Lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương chọn nhật kỳ tiến hành vào mùa thu, là mùa tổ chức các lễ hội có lịch sử cổ xưa. Đến năm 1917 mới có quy định chính thức của triều Nguyễn (đời vua Khải Định) lấy ngày mồng Mười tháng Ba hằng năm làm ngày quốc lễ, quốc giỗ.
Sau cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 22/SL - CTN ngày 18 - 2 - 1946 cho công chức nghỉ ngày 10 - 3 âm lịch hằng năm để tham gia tổ chức các hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương - hướng về cội nguồn dân tộc.
Nghi thức tế lễ tại Đền Mẫu Âu Cơ - Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, xã Hy Cương, thành phố Việt Trì (tỉnh Phú Thọ).
Trong ngày Giỗ Tổ năm Bính Tuất 1946 - năm đầu Chính phủ mới được thành lập, cụ Huỳnh Thúc Kháng, Quyền Chủ tịch nước dâng tấm bản đồ Tổ quốc Việt Nam và một thanh gươm quý báo cáo với tổ tiên về đất nước bị xâm lăng và cầu mong tổ tiên phù hộ cho quốc thái dân an, thiên hạ thái bình cùng nhau đoàn kết, đánh tan giặc xâm lược, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.
Trong các năm 1954 và 1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh 2 lần về thăm đền Hùng. Tại đây Người có câu nói bất hủ: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước. Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Người còn nhắc: “Phải chú ý bảo vệ, trồng thêm hoa, thêm cây cối để đền Hùng ngày càng trang nghiêm và đẹp đẽ, thành công viên lịch sử cho con cháu sau này đến tham quan”.
Năm 1995, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương được Ban Bí thư Trung ương ghi trong thông báo là ngày lễ lớn trong năm. Ngành Văn hóa- Thông tin- Thể thao phối hợp với các ngành chức năng tổ chức lễ hội trong thời gian 10 ngày (từ 1-3 đến 10-3 âm lịch).
Năm 2010, Giỗ tổ Hùng Vương và Lễ hội đền Hùng được Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Thủ tướng Chính phủ quyết định là ngày quốc lễ của dân tộc, nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa đặc sắc, giáo dục truyền thống yêu nước và tinh thần đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam. UBND tỉnh Phú Thọ phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai các công việc chuẩn bị cho lễ giỗ Tổ và lễ hội bảo đảm đúng tiến độ theo đề án được Chính phủ phê duyệt.
Giỗ Tổ năm nay chỉ tổ chức phần lễ
Theo đồng chí Hồ Đại Dũng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, trong trạng thái bình thường mới, vừa phát triển kinh tế - xã hội, vừa phòng chống dịch COVID-19, giỗ Tổ Hùng Vương 2021 có sự điều chỉnh phù hợp, tập trung tổ chức các hoạt động phần lễ bảo đảm trang nghiêm, trọng thể, thành kính, mang tính cộng đồng sâu sắc nhằm tôn vinh giá trị di sản “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” và “Hát xoan Phú Thọ”.
Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2021 được tổ chức trong 2 ngày 17 - 4 và 21-4 (tức ngày 6-3 và 10-3 âm lịch) tại Khu di tích lịch sử đền Hùng. Cụ thể, Lễ giỗ Quốc Tổ Lạc Long Quân và dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ diễn ra ngày 17 - 4. Lễ giỗ Tổ Hùng Vương và Lễ dâng hoa tại Bức phù điêu "Bác Hồ nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân tiên phong" diễn ra ngày 21-4.
Ban tổ chức Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương thông tin: Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu, theo kế hạch được tổ chức bảo đảm tiết kiệm, trang trọng và thực hiện nghiêm các quy định về phòng dịch. Các hình thức tuyên truyền trực quan sẽ được triển khai trên địa bàn thành phố Việt Trì, Khu di tích lịch sử đền Hùng và các huyện, thị nhằm quảng bá Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2021 cùng các di sản tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ, Hát xoan Phú Thọ.
Được biết, để Lễ Giỗ Tổ năm nay diễn ra trước những diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19, ban tổ chức triển khai phun thuốc khử khuẩn tại các địa điểm dâng hương, các khu vực trong di tích trước và trong thời gian tổ chức các buổi lễ. Bên cạnh đó, đẩy mạnh tuyên truyền, nhắc nhở mọi người đến các khu vực trên thực hiện quy định 5K theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Cùng với đó, bổ sung biển chỉ dẫn, hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch, bố trí đầy đủ dung dịch sát khuẩn tay tại điểm đón tiếp, các khu vực đền, chùa trong di tích và các địa điểm tổ chức hoạt động văn hóa…
UBND tỉnh Phú Thọ cũng thông tin, thường xuyên cập nhật tình hình dịch COVID-19 trên địa bàn tỉnh, để có những điều chỉnh mới phù hợp, bảo đảm công tác phòng, chống dịch./.