Hạn chế các tranh chấp, khiếu kiện đất đai: Sớm hoàn thành số hóa bản đồ địa chính

Ao được gia đình anh Trịnh Văn Trọng (thôn Thấp Linh, xã Minh Tân) đề nghị chuyển đổi mục đích sử dụng sang trồng cây, nhưng chưa được giải quyết do thiếu hồ sơ.

Thiếu căn cứ quản lý

Gia đình anh Trịnh Văn Trọng ở thôn Thấp Linh, xã Minh Tân (huyện Thủy Nguyên) quản lý, sử dụng hơn 400 m2 đất ao tại thôn Thấp Linh từ năm 1980. Đến nay, do nước thải của các hộ dân chung quanh chảy ra ao, không nuôi thủy sản được nên tháng 8-2020 gia đình anh làm đơn đề nghị chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất ao sang đất vườn để trồng cây hằng năm. Đồng thời, anh Trọng cũng đề nghị xã làm rõ việc hơn 2700 m2 đất sản xuất nông nghiệp của gia đình anh hiện bị thiếu so với diện tích được giao trên giấy tờ trước đây. Tuy nhiên sau gần 1 năm, UBND xã Minh Tân vẫn chưa thể giải quyết các kiến nghị này, nguyên nhân do bản đồ giải thửa đất, sổ mục kê đất đai năm 1985 không còn giá trị sử dụng, sổ mục kê được lập năm 1995 lại có nhiều thửa đất chỉnh sửa không rõ lý do qua nhiều thời kỳ cán bộ xã; đồng thời diện tích đất ao, đất nông nghiệp trên không nằm trong kế hoạch quản lý, sử dụng đất hằng năm tại địa phương nên chưa đủ hồ sơ, căn cứ giải quyết. Tình trạng trên ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của anh Trọng.

Còn đối với ông Nguyễn Hoàng Hê, ở thôn 1, xã Minh Tân (huyện Thủy Nguyên) thửa đất của gia đình rộng hơn 141 m2 tại thôn 1 mặc dù được UBND huyện Thủy Nguyên cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) vào giữa năm 2006, tuy nhiên đến nay lại không có lối đi. Lý giải nguyên nhân của vụ việc, Chủ tịch UBND xã Minh Tân Hồ Xuân Đản cho biết: Tại thời điểm lập hồ sơ cấp GCNQSDĐ, cán bộ xã thời điểm đó không hướng dẫn gia đình ông Hê và hộ liền kề thỏa thuận để lại lối đi vào thửa đất mà lại hoàn thiện hồ sơ để cấp GCNQSDĐ cho hộ ông Hê. Dẫn đến thực trạng hiện nay, mặc dù GCNQSDĐ thửa đất có thể hiện lối đi song thực tế lại không có, phát sinh khiếu kiện của công dân kéo dài tại địa phương.

Trên thực tế có khoảng thời gian dài, công tác quản lý đất đai tại một số địa phương bị buông lỏng, do vậy không ít GCNQSDĐ cấp lần đầu của một số quận, huyện còn bộc lộ thiếu sót, dẫn đến phát sinh phức tạp khi các cá nhân, hộ gia đình thực hiện các giao dịch chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế, thế chấp… Đồng thời, bản đồ giải thửa, sổ mục kê tại các xã, phường hiện nay đều được lập từ những năm thập niên 80 của thế kỷ trước. Quá trình quản lý bản đồ giải thửa sử dụng qua các thời kỳ có nhiều sai sót so với thực tế, bị chỉnh sửa, thậm chí mối mọt, hư hỏng dẫn đến chính quyền địa phương thiếu căn cứ xác minh khiến nhiều vụ việc khiếu kiện, tranh chấp kéo dài, không được giải quyết.

Đẩy nhanh số hóa bản đồ địa chính

Theo thống kê của Sở Tài nguyên và Môi trường, đến nay mới có 100/217 xã, phường có bản đồ địa chính, bản đồ giải thửa, đạt 46%. Trong đó chỉ có gần 70/100 xã, phường có bản đồ giải thửa đã được số hóa. Như vậy, còn 2/3 số các xã, phường trên địa bàn thành phố chưa được đo đạc, lập bản đồ địa chính mới.

Chánh Văn phòng UBND huyện Thủy Nguyên Lương Thủy Lâm cho biết: Trước đây, trong quá trình quản lý, một số cán bộ xã thực hiện chưa đúng quy định trong việc quản lý đất đai tại địa phương dẫn đến phát sinh các khiếu kiện sau này của người dân. Đến nay, do chưa thực hiện được việc số hóa bản đồ địa chính, đất đai tại các xã nên tùy vụ việc cụ thể, UBND huyện chỉ đạo UBND các xã hòa giải, vận dụng các quy định pháp luật hiện nay phù hợp để giải quyết nhanh nhất các khiếu kiện, phản ánh, tranh chấp đất đai của người dân. Thời gian tới, UBND huyện tăng cường công tác quản lý đất đai tại các xã, thị trấn, đẩy nhanh thực hiện số hóa bản đồ địa chính để  quản lý đất đai được chặt chẽ hơn và giải quyết thuận lợi hơn khi phát sinh các tranh chấp đất đai, khiếu kiện của người dân.

Thực tế cho thấy, những năm gần đây, tranh chấp đất đai không hề giảm và ngày càng phức tạp. Nguyên nhân do nhu cầu sử dụng đất, giá trị kinh tế liên quan đến đất đai tăng. Thực tế, các vụ việc khiếu kiện, tranh chấp đất đai có nguyên nhân từ việc hồ sơ quản lý đất đai tại một số xã, phường còn thiếu sót. Công tác quản lý đất đai của một số cấp chính quyền địa phương, nhất là với trường hợp có biến động chuyển nhượng, cho tặng đất đai… chưa được cập nhật kịp thời. Việc giải quyết của chính quyền địa phương còn chậm trễ, kéo dài chưa triệt để, gây bức xúc cho người dân. Do đó, bên cạnh việc sớm đẩy nhanh thực hiện số hóa bản đồ địa chính tại các địa phương, việc tăng cường công tác quản lý đất đai là rất quan trọng. Cần gắn trách nhiệm người đứng đầu cơ sở đối với công tác này. Đồng thời việc nâng cao kiến thức pháp luật cho người dân, công tác hoà giải tại cơ sở rất quan trọng để không phát sinh tranh chấp, đánh mất tình nghĩa trong gia đình, hàng xóm láng giềng, góp phần ổn định an ninh trật tự tại địa phương./.

Tuệ Minh