Khám sức khỏe định kỳ phòng ngừa bệnh nghề nghiệp cho người lao động: Phối hợp nâng cao chất lượng
(HPĐT)- Việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ đối với người lao động được gần 500 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đưa vào thỏa ước lao động tập thể. Năm 2020, hơn 150 nghìn lao động được tham gia khám sức khỏe định kỳ, tăng khoảng 30% so với năm trước đó. Dù số lượng người tham gia tăng, song về chất lượng dịch vụ này chưa được cải thiện nhiều...

Nữ viên chức, lao động huyện Thủy Nguyên được bác sĩ Phòng khám đa khoa Kỳ Đồng khám sức khỏe định kỳ.
Chi phí thấp, dịch vụ sơ sài
Chăm sóc sức khỏe người lao động ngày càng được chủ doanh nghiệp, công đoàn các cấp quan tâm. Một số đơn vị dành nguồn kinh phí lớn để tổ chức hoạt động khám sức khỏe cho người lao động như: Ngân hàng thương mại CP Công thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng chi trả 1,5- 2,5 triệu đồng/người/ năm; Công ty TNHH V&L Packaging Việt Nam (Cụm công nghiệp Tân Liên) chi trả 400 nghìn đồng/lao động/năm... Tuy nhiên, theo thống kê của ngành Lao động- Thương binh và Xã hội thành phố, nhiều doanh nghiệp chọn các gói khám sức khỏe định kỳ hằng năm của người lao động ở mức thấp (50 nghìn đồng/ người). Do chi phí ít kéo theo dịch vụ khám bệnh sơ sài, chưa đáp ứng yêu cầu phát hiện, sàng lọc bệnh nghề nghiệp.
Theo thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Xuân Mai, Phó giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản thành phố, theo đơn giá hiện hành, nếu thực hiện gói khám sức khỏe ở mức 50 nghìn đồng, người lao động chỉ được hưởng các dịch vụ như: đo huyết áp, khám mắt, tai mũi họng, đo thị lực... nhằm chẩn đoán các dấu hiệu bệnh thông thường như: huyết áp, tim mạch... Muốn phát hiện các bệnh nghề nghiệp liên quan đến hô hấp hoặc giai đoạn đầu của các bệnh phức tạp, cần thực hiện các phương pháp xét nghiệm sinh hóa với mức giá từ 150 nghìn đồng- 250 nghìn đồng/xét nghiệm. Đối với lao động nữ cần bổ sung các dịch vụ siêu âm, xét nghiệm máu... để tăng cường khả năng phát hiện các dấu hiệu bệnh. Tuy nhiên, hiện ít doanh nghiệp quan tâm đến chất lượng hoạt động khám sức khỏe cho người lao động nên chưa có những điều chỉnh kịp thời đối với dịch vụ khám sức khỏe chuyên sâu đối với lao động nữ, người làm việc trong môi trường có tiếng ồn lớn, thường xuyên tiếp xúc với khói, bụi...
Không chỉ các chuyên gia y tế, nhiều người lao động đánh giá hoạt động khám sức khỏe định kỳ do doanh nghiệp tổ chức chưa đáp ứng được mong mỏi của họ. Chị Nguyễn Thị Ngân, công nhân Công ty TNHH Giày Thụy Thiên (quận Dương Kinh) chia sẻ: “Tôi làm ở bộ phận đế, thường xuyên tiếp xúc với các loại hóa chất độc hại nên khá lo ngại về nguy cơ mắc ung thư. Nhưng chúng tôi không mặn mà tham gia hoạt động khám sức khỏe do công ty tổ chức vì các hạng mục khám bệnh chỉ dừng ở mức thông thường, không có siêu âm hình ảnh hoặc xét nghiệm máu... Chúng tôi mong cán bộ công đoàn cơ sở đề xuất chủ doanh nghiệp tăng chi phí khám sức khỏe, giúp công nhân phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp”.
Tăng cường phối hợp nhuần nhuyễn
Theo Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đào Thị Huyền, năm 2020, Liên đoàn Lao động thành phố tranh thủ sự hỗ trợ của một số tổ chức phi chính phủ như: Action Aid tại Việt Nam, Care... tuyên truyền về sức khỏe sinh sản và tổ chức khám sức khỏe đối với gần 5 nghìn nữ công nhân, lao động, với tổng số tiền hơn 1,2 tỷ đồng nhằm kịp thời phát hiện các bệnh nghề nghiệp đối với lao động nữ... Tuy nhiên, hiện nay, hoạt động khám sức khỏe cho người lao động chủ yếu dựa vào quỹ phúc lợi của doanh nghiệp, sự quan tâm của người sử dụng lao động mà không quy định mức tối thiểu dành cho hoạt động này. Khi phần đông lao động thu nhập chưa cao, chưa đủ điều kiện tiếp cận các dịch vụ y tế, cần có những cơ chế phối hợp, hỗ trợ giữa ngành Y tế với ngành Lao động- Thương binh và Xã hội, giữa tổ chức công đoàn và chủ doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động khám sức khỏe.
Theo chị Phạm Thị Thu Hà, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Aurora Art (Khu công nghiệp Đồ Sơn), ngành Lao động- Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động thành phố cần tăng cường bồi dưỡng, tập huấn kiến thức về Bộ luật Lao động, chia sẻ kinh nghiệm của các đơn vị làm tốt trong việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ. Từ đó, tạo căn cứ cụ thể để cán bộ công đoàn thương lượng, bảo vệ quyền lợi chính đáng, phù hợp của người lao động. Tuy nhiên, sự nỗ lực phối hợp cần thực hiện từ nhiều phía. “Người lao động cũng cần nhận thức đúng đắn, đầy đủ về quyền lợi chính đáng được tham gia khám sức khỏe định kỳ, từ đó phối hợp chặt chẽ, nhuần nhuyễn với cán bộ công đoàn trong đề xuất doanh nghiệp lựa chọn những gói dịch vụ y tế phù hợp, cơ sở khám bệnh uy tín để nâng cao hiệu quả của công tác khám sức khỏe, phát hiện bệnh nghề nghiệp của công nhân, người lao động, góp phần giảm thiểu các tác nhân có hại trong môi trường làm việc”, ông Nguyễn Hữu Cường, Trưởng Phòng Việc làm và An toàn lao động (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội thành phố) đề xuất./.