Nuôi dưỡng tình yêu với sách

Học sinh Hải Phòng hào hứng với sách.

- Bà cho biết điểm mới của Ngày sách Việt Nam năm nay?

- Năm 2020, Luật Thư viện ra đời quy định lấy ngày 21-4 hằng năm là Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam. Như vậy, sau 7 năm tổ chức Ngày Sách Việt Nam, năm nay là năm đầu, Thư viện KHTH thành phố phối hợp 6 đơn vị tổ chức chương trình mang tên gọi mới Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, chào mừng Ngày Sách và bản quyền thế giới (23-4) và hưởng ứng Lễ hội Hoa Phượng đỏ Hải Phòng 2021.

Chương trình năm nay tổ chức sớm hơn mọi năm, từ ngày 17 đến 19-4, nhân kỷ niệm 73 năm ngày sinh cố nhà thơ, nhà biên kịch Lưu Quang Vũ (17-4-1948 – 17-4-2021). Đến thời điểm này, chương trình diễn ra thành công khi thu hút gần 100 văn nghệ sĩ, nhà phê bình văn học đến từ Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hải Phòng và học sinh, sinh viên, bạn đọc yêu văn nghệ thành phố Cảng tham gia tọa đàm “Lưu Quang Vũ – mùa thơ từ cửa biển” và tham quan trưng bày thơ, tư liệu sách, báo, tranh, ảnh về tác giả Lưu Quang Vũ, tập trung vào giai đoạn ông sống và làm việc tại Hải Phòng. Ngoài ra, chương trình diễn ra các hoạt động: Trưng bày, triển lãm sách báo, xếp sách nghệ thuật; tọa đàm trao đổi về sách, hướng dẫn kỹ năng đọc sách, nói chuyện về sách, giới thiệu tác giả, tác phẩm; giao lưu văn nghệ thu hút đông đảo các tầng lớp bạn đọc.

- Không chỉ tập trung vào các hoạt động nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, Thư viện KHTH thành phố còn phối hợp tổ chức các hoạt động gì nhằm lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng?

- Triển khai Đề án Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, từ đầu năm đến nay, Thư viện KHTH thành phố phối hợp tổ chức, phát động 3 cuộc thi thường niên dành cho học sinh, sinh viên trên địa bàn thành phố gồm: Đại sứ Văn hóa đọc; Thiếu nhi vẽ tranh theo sách, báo chủ đề “Em vẽ ước mơ của em” và Thiếu nhi tuyên truyền kể chuyện sách báo chủ đề “Thiếu nhi Hải Phòng kể chuyện Bác Hồ kính yêu” nhân kỷ niệm 131 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước và 75 năm lần đầu Bác Hồ thăm Hải Phòng. Các cuộc thi nhằm khơi dậy niềm đam mê đọc sách đối với lứa tuổi học sinh, sinh viên, hình thành thói quen và kỹ năng đọc sách cho thế hệ trẻ, góp phần phát triển văn hóa đọc trong nhà trường và cộng đồng.

Trước đó, trong năm 2020, Thư viện KHTH thành phố tổ chức trưng bày, triển lãm sách báo nhân các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước và thành phố như: Kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam; chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta” và “Hải Phòng 65 năm xây dựng và phát triển”; triển lãm sách báo “Đại hội Đảng bộ Hải Phòng qua các thời kỳ”; Hội sách Mùa thu… Cùng với đó là các hoạt động nói chuyện, giao lưu, tọa đàm chuyên đề thu hút gần 200 học sinh tiểu học và các tầng lớp bạn đọc thành phố.

- Công tác đưa sách về cơ sở được đơn vị triển khai thực hiện như thế nào?

- Chúng tôi xác định công tác đưa sách về cơ sở là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm mang những đầu sách có giá trị đến gần hơn, nhanh hơn với bạn đọc, nhất là học sinh ở nông thôn và hải đảo. Những tháng đầu năm 2021, Thư viện luân chuyển gần 20 nghìn cuốn sách thuộc nhiều thể loại về các thư viện quận, huyện, thư viện các trường tiểu học, THCS, thư viện Trại giam Xuân Nguyên, Cơ sở cai nghiện ma túy ở xã Gia Minh (huyện Thủy Nguyên) và Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 (huyện Tiên Lãng). Trong năm 2020, đơn vị chuyển hơn 46 nghìn cuốn sách đến 40 đơn vị. Đặc biệt, từ năm 2019, đơn vị được trang bị xe ô tô đa phương tiện phục vụ sách, báo lưu động đến học sinh các cấp học. Trong năm 2020, Thư viện tổ chức 15 lượt xe lưu động, luân chuyển gần 6.700 cuốn sách với hơn 2.200 tên sách, phục vụ 3.500 học sinh thuộc 18 trường tiểu học, THCS toàn thành phố.

- Một số ý kiến cho rằng, khó khăn lớn nhất hiện nay mà hệ thống thư viện phải đối mặt là làm thế nào thu hút bạn đọc đến với thư viện. Quan điểm của bà về ý kiến này?

- Từng 15 năm gắn bó với công tác thư viện, có những lúc tôi không khỏi chạnh lòng và trăn trở khi bạn đọc đến thư viện đọc sách ngày càng ít. Nguyên nhân xuất phát từ sự phát triển của công nghệ thông tin, nhiều người dân chuyển sang đọc sách, báo trên thiết bị điện tử thông minh thay vì cầm trên tay cuốn sách, tờ báo như trước đây. Khó khăn nữa là cơ sở vật chất, kinh phí tổ chức các hoạt động về sách và văn hóa đọc chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Do đó, thu hút bạn đọc đến với thư viện là nhiệm vụ đặt ra đối với những người làm công tác thư viện.

Thời gian qua, chúng tôi nỗ lực có nhiều đổi mới trong hoạt động nhằm thu hút bạn đọc đến thư viện, nhất là thực hiện cấp phát thẻ bạn đọc miễn phí. Nhờ đó, thư viện phát triển 6.020 thẻ bạn đọc, phục vụ hơn 320 nghìn lượt bạn đọc với gần 520 nghìn lượt sách, tăng 103,2% so với năm 2019. Cùng với đó, đơn vị tổ chức mô hình thư viện lưu động bằng xe ô tô đa phương tiện mà tôi đề cập ở trên để bạn đọc có nhiều cơ hội tiếp cận với sách.

- Thời gian tới, để đáp ứng nhu cầu đọc của người dân, Thư viện THKH thành phố xây dựng giải pháp cụ   thể gì?

- Trong thời đại công nghệ 4.0, nhu cầu đọc của người dân cũng có nhiều thay đổi, chuyển từ sách truyền thống sang sách số, sách điện tử. Để đáp ứng nhu cầu, chúng tôi triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu nhằm số hóa các đầu sách. Hiện tại, Thư viện thực hiện số hóa hơn 9.300 trang sách điện tử, tăng 116% so với kế hoạch. Tuy nhiên, hiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác số hóa sách, báo còn nhiều hạn chế, chưa đa dạng thể loại nên chưa tạo nhiều ấn tượng đến bạn đọc. Do đó, Thư viện KHTH thành phố mong muốn được thành phố và các tổ chức, doanh nghiệp cùng chung tay xây dựng mạng lưới thư viện số hiện đại, đáp ứng nhu cầu của bạn đọc.

Cùng với đó, chúng tôi cũng mong muốn phối hợp với các đơn vị, doanh nghiệp, nhà xuất bản, đơn vị phát hành khắp cả nước tổ chức nhiều hội sách quy mô lớn, tập hợp những đầu sách giá trị, bán với mức giá ưu đãi như thành công của Hội sách Mùa thu 2020 hoặc xa hơn là tổ chức Hội sách online mà thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội từng gây tiếng vang lớn nhằm thu hút sự quan tâm của những người yêu sách trong và ngoài thành phố.

- Trân trọng cảm ơn bà!

Mạng lưới thư viện công cộng Hải Phòng gồm: 1 thư viện thành phố, 12/15 thư viện quận, huyện, 66 thư viện xã, phường; 58 tủ sách cơ sở; 216 tủ sách pháp luật, 143 điểm bưu điện văn hóa xã, 62 tủ sách cộng đồng.

Thư viện KHTH thành phố hiện có hơn 300 nghìn cuốn sách với hơn 120 nghìn tên sách./.

Thanh Hà (thực hiện) - Ảnh: Nguyên nguyên