Mỹ rút quân khỏi Afghanistan: Chấm dứt “cuộc chiến không hồi kết”
(HPĐT)- Nhằm giữ vững cam kết trong chiến dịch tranh cử năm 2020, Tổng thống Joe Biden công bố quyết định rút toàn bộ quân Mỹ khỏi Afghanistan trước ngày 11-9 tới. Quyết định này sẽ đánh dấu việc chấm dứt cuộc chiến kéo dài 20 năm qua ở quốc gia Nam Á khiến hàng nghìn người thiệt mạng. Tuy nhiên, điều này có thể để lại hệ quả khó lường với Afghanistan trong dài hạn.
Binh sĩ Mỹ trở về căn cứ Fort Drum, New York năm 2020 sau 9 tháng ở Afghanistan.
Cuộc chiến dài nhất trong lịch sử nước Mỹ
Cuộc chiến của Mỹ tại Afghanistan kể từ năm 2001 là một trong những vấn đề chính cần phải giải quyết trong chính sách đối ngoại của nhiều đời Tổng thống Mỹ. Chính quyền tiền nhiệm của cựu Tổng thống Donald Trump ghi dấu ấn trong vấn đề này khi nhất trí với lực lượng Taliban sẽ rút quân đội Mỹ khỏi Afghanistan vào ngày 1-5-2021. Tổng thống Mỹ Joe Biden tiếp nối chủ trương này bằng thông báo Washington sẽ bắt đầu đúng hạn giai đoạn cuối cùng của tiến trình rút quân và sẽ hoàn thành trước ngày 11-9-2021, tròn 20 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng tại Mỹ, châm ngòi cho cuộc chiến được là dài nhất lịch sử nước Mỹ.
Trong báo cáo Chi phí chiến tranh được công bố hôm 16-4, Viện Watson thống kê chi phí đáng kinh ngạc của cuộc chiến dài nhất của Mỹ trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Biden chuẩn bị rút vài nghìn quân cuối cùng khỏi Afghanistan trước 11-9. Báo cáo nêu rõ, cuộc chiến kéo dài 20 năm qua cướp đi sinh mạng của 2.442 binh sĩ Mỹ, 6 nhân viên dân sự làm việc cho Bộ Quốc phòng Mỹ, 3.936 người làm hợp đồng của Mỹ và 1.144 quân đồng minh; từ 66.000 đến 69.000 quân nhân và cảnh sát quốc gia Afghanistan, cũng như 9.314 quân nhân và cảnh sát Pakistan; hơn 71.000 dân thường - khoảng 47.000 người ở Afghanistan và 24.000 người ở Pakistan; hơn 51.000 chiến binh đối lập ở Afghanistan, cũng như khoảng 33.000 người khác ở Pakistan. Báo cáo cũng cho biết khoảng 136 nhà báo, nhân viên truyền thông và 549 nhân viên nhân đạo cũng ngã xuống trong chiến tranh.
Theo một phân tích mới nhất của Đại học Brown, cuộc chiến kéo dài gần hai thập kỷ ở Afghanistan tiêu tốn của Mỹ 2,26 nghìn tỷ USD. Nhưng ngay cả sau khi quân nhân cuối cùng của quân đội Mỹ rời Afghanistan vào cuối năm nay, chi phí còn tiếp tục tăng.
Nguy cơ nội chiến tại Afghanistan
Theo kế hoạch được Tổng thống Joe Biden công bố, Mỹ sẽ rút 2.500 quân trong giai đoạn từ ngày 1-5 tới trước 11-9 năm nay. Cùng với Mỹ, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng sẽ theo khung thời gian này để rút hơn 7.000 binh sĩ thuộc lực lượng liên quân quốc tế. Sau khi rút quân, Mỹ và NATO sẽ dựa vào lực lượng quân đội và cảnh sát Afghanistan - lực lượng mà họ tài trợ hàng tỷ USD, để duy trì an ninh, dù các cuộc đàm phán hòa bình giữa Chính phủ Afghanistan và phiến quân Taliban đang gặp khó khăn.
Do đó, hòa bình tại Afghanistan sẽ đối mặt với những thách thức không nhỏ. Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) William Burns lưu ý năng lực thu thập thông tin tình báo và hành động của Mỹ trước các mối đe dọa sẽ giảm sút khi binh sĩ Mỹ rời khỏi Afghanistan. Cảnh báo của Giám đốc CIA phản ánh mối quan ngại của một số chuyên gia cho rằng việc Mỹ rút toàn bộ binh sĩ khỏi Afghanistan có nguy cơ tạo ra khoảng trống cho phép các tổ chức khủng bố, đặc biệt là al-Qaeda, một lần nữa quay trở lại. Theo đánh giá của các quan chức tình báo, việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan sẽ không khiến quốc gia Nam Á này trở thành “thiên đường khủng bố” một lần nữa, ít nhất là trong tương lai gần, nhưng việc ngăn chặn các nhóm khủng bố về lâu dài sẽ là phức tạp hơn./.