Về “đảo ngọc” Cát Bà nghe rừng biển kể chuyện… (Kỳ cuối)
Kỳ cuối: Đổi thay ở xã “đảo trong đảo” Việt Hải
Khung cảnh nông thôn mới khang trang, yên bình hấp dẫn du khách đến với xã Việt Hải.
Thành quả quá trình xây dựng nông thôn mới cùng “cú hích” của sự phát triển du lịch giúp xã Việt Hải (huyện đảo Cát Hải) thực sự “thay da đổi thịt”, có thể coi là tiêu biểu cho sự phát triển của “đảo ngọc” trong thời gian gần đây. Từ nơi được mệnh danh “đảo trong đảo”, người dân chủ yếu sinh sống bằng nghề chăn nuôi, trồng trọt với mức thu nhập chưa đến 10 triệu đồng/người/năm 2012, đến nay, du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương, thu nhập của người dân tăng lên hơn 52 triệu đồng/người/năm 2020…
Trên tuyến đường bê- tông rộng rãi, khang trang chở khách từ bến tàu vào trung tâm xã dài hơn 5 cây số, anh Vũ Hữu Thành trò chuyện với khách về sự thay đổi của quê hương thứ 2 bằng chất giọng nặng trịch đặc trưng của người dân miền biển chen lẫn sự tự hào. Sinh ra và lớn lên tại khu vực trung tâm Vườn quốc gia Cát Bà, năm 1993, anh theo vợ về sinh sống tại xã đảo Việt Hải. Trong 3 năm, từ năm 1993 đến năm 1995, anh cùng vợ “tấp tểnh” học nuôi trai lấy ngọc. Hậu quả là số vốn ít ỏi 2 vợ chồng tích góp được “đi tong”. Để mưu sinh, vợ chồng anh xoay đủ nghề từ cấy lúa, trồng ngô, khoai, sắn trên mảnh ruộng bé tí tẹo, nuôi dê, xuống biển bắt ốc, mò ngao. Thế nhưng, cũng chỉ “hai tay vày lỗ miệng”.
Khoảng năm 2010, chán nản vì làm bao nhiêu cũng chỉ đủ ăn, vợ chồng anh Thành bàn tính dắt díu nhau về quê chồng “làm lại tất cả”. Đó cũng là năm khách du lịch, trong đó chủ yếu là du khách nước ngoài, bắt đầu tìm về tham quan, trải nghiệm, khám phá Việt Hải. Nhận thấy cơ hội “đổi đời”, anh bàn với vợ ở lại Việt Hải, mở dịch vụ ăn uống phục vụ khách du lịch. Đến năm 2016, khi xã đảo Việt Hải “về đích” xây dựng nông thôn mới, tuyến đường độc đạo từ bến tàu vào xã được đổ bê- tông “đẹp như mơ”, điều kiện điện- đường- trườngtrạm của xã khang trang, “hoành tráng” chẳng kém gì đất liền, du khách đến với Việt Hải nhiều hơn. Chỉ đủ điều kiện đón tiếp đoàn khách 3-5 người theo hình thức “cùng dùng cơm với gia đình”, anh bàn với vợ mạnh dạn mở rộng dịch vụ. Đến nay, gia đình anh vẫn cấy lúa, trồng ngô, khoai, sắn, nuôi gà, dê, nhưng chỉ là “nghề tay trái” lúc rảnh rỗi bảo đảm nguồn lương thực, thực phẩm an toàn cho gia đình, còn thu nhập chính đều đặn từ dịch vụ ăn uống, khi ngành du lịch chưa bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh COVID-19 trung bình mỗi tháng 15-20 triệu đồng trở lên.
“Trước đây, các thế hệ thanh niên xã Việt Hải cứ trưởng thành là “nhấp nhổm” về Cát Bà hay đất liền lập nghiệp. Nay, ít người muốn rời đảo bởi hoàn toàn có thể làm giàu trên quê hương. Con trai tôi năm nay 20 tuổi đang theo học lớp nấu ăn trong đất liền. Cháu tâm sự, học xong sẽ về quê cùng bố mẹ mở rộng kinh doanh. Cháu động viên, bố mẹ yên tâm, dịch bệnh COVID-19 sẽ sớm qua thôi, du lịch xã nhà, huyện nhà sẽ sớm phát triển trở lại!”, anh Thành phấn khởi chia sẻ.
Chia tay anh Thành, chúng tôi tìm gặp Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Việt Hải Nguyễn Văn Lợi. Quây quần bên ấm chè nóng trong cái lạnh buổi chiều muộn cuối xuân, đầu hè, anh Lợi tâm sự về quá trình Việt Hải vươn mình từ xã đảo thuần nông nghèo thành xã nông thôn mới tràn đầy sức sống như hiện nay. Năm 2012, Việt Hải bắt tay xây dựng nông thôn mới với muôn vàn khó khăn, thiếu thốn. Cả xã có gần 90 nóc nhà với xấp xỉ 300 nhân khẩu thì từng ấy nhà sinh sống bằng nghề trồng trọt và chăn nuôi. Đất đai khô cằn đầy sỏi đá, cỏ mọc còn khó huống chi lúa, sắn, khoai, ngô. Còn nuôi gà, dê, lợn, người dân vừa nuôi vừa ngơm ngớp lo sợ trăn rừng vào “cõng” đi mất. Thu nhập trung bình chưa đến 10 triệu đồng/người/năm. Từ năm 2012 đến năm 2016 khi Việt Hải “về đích” nông thôn mới, gần 100 tỷ đồng được cấp làm đường giao thông, các công trình công cộng… Tính ra, giai đoạn này, trung bình mỗi người dân Việt Hải được “hỗ trợ” tới hơn 300 triệu đồng, con số quá ấn tượng.
Nông thôn mới giúp Việt Hải thực sự “thay da đổi thịt”. Trước kia, các tuyến đường giao thông, nhất là tuyến đường từ bến tàu vào trung tâm xã, chủ yếu đường đất, nay 100% được bê tông hóa. Trước điện chủ yếu cấp bằng máy phát vừa yếu, lại phập phù, nay điện lưới phủ khắp xã đảo. Người dân cũng không còn phải dùng nước giếng khơi để sinh hoạt mà thay vào đó là nguồn nước máy bảo đảm vệ sinh. Nhà văn hóa, trường học, trạm y tế cũng được cải tạo, xây mới khang trang, bề thế. Giao thông, hạ tầng đi trước, du lịch ào ào theo sau. Năm 2019, khi dịch bệnh COVID- 19 chưa xuất hiện, xã Việt Hải đón tiếp và phục vụ hơn 4.500 khách du lịch, chủ yếu là du khách nước ngoài, gấp hơn 15 lần dân số toàn xã. Ngành nghề kinh tế cũng thay đổi theo. Từ chủ yếu làm nông nghiệp, giờ hơn 70% số hộ dân trong xã làm du lịch, từ vận chuyển hành khách đến kinh doanh dịch vụ ăn uống. Thu nhập bình quân đầu người có bước “đại nhảy vọt”, từ chưa đến 10 triệu đồng/người/năm 2012 lên hơn 52 triệu đồng /người/năm 2020 (năm 2019, khi chưa xuất hiện dịch bệnh COVID-19, con số còn ấn tượng hơn, gần 59 triệu đồng/người /năm). Trong số gần 90 hộ toàn xã, có tới hơn 10 hộ có mức thu nhập trung bình 500-600 triệu đồng/năm trở lên.
Anh Lợi cho biết, trong thời gian tới, huyện Cát Hải nói chung, xã Việt Hải nói riêng tập trung xây dựng, phát triển du lịch bền vững, thân thiện với môi trường. Trong đó, quan tâm, khuyến hình phát triển du lịch gắn liền với trải nghiệm sản xuất nông nghiệp từ sản xuất đến thu hoạch, thưởng thức sản phẩm. Đồng thời, nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải, ăn uống, mở thêm các tuyến trải nghiệm, khám phá gắn với bảo vệ môi trường, mở rộng, nâng cao chất lượng các homestay để níu chân du khách… “Theo kế hoạch, năm 2023, xã Việt Hải sẽ bắt tay xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu. Xã quyết tâm “về đích” trong năm 2025. Bản thân tôi cũng như các cán bộ, đảng viên và nhân dân xã tin tưởng, khi đó, quê hương sẽ “thay da đổi thịt” hơn nữa, mức thu nhập bình quân đầu người chắc chắn sẽ vượt xa con số “kỷ lục” gần 59 triệu đồng/ người/năm 2019, số lượng khách du lịch sẽ ở mức 6 con số”, lúc chia tay ở bến tàu, anh Lợi nắm chặt tay từng người chia sẻ. Trong đôi mắt của vị Bí thư Đảng ủy xã đảo, chúng tôi thấy lấp lánh niềm tin và khát vọng vươn lên…/.