Người gieo mầm xanh trên đá

CLB Đô thị xanh Hải Phòng cùng cán bộ, chiến sĩ đảo Long Châu chuẩn bị trồng cây trên đảo.

Ý tưởng dệt màu xanh nơi đảo xa

Những ngày tháng 5, nhà báo Phan Thị Mai Hương, Đài PTTH Hải Phòng tất bật với công việc tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 15 và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021. Cùng với đó là việc đồng hành với cuộc chiến chống đại dịch COVID-19 của thành phố. Cũng bởi dịch bệnh, công việc bận rộn mà từ cuối năm 2020, chị chưa quay trở lại đảo Long Châu để thăm những mầm cây chị cùng mọi người ươm trồng nơi ấy. Chị chính là người khởi xướng dự án “Phủ hoa cho đảo Long Châu”, kêu gọi các thành viên CLB Đô thị xanh Hải Phòng do chị làm chủ nhiệm và những người tâm huyết cùng tham gia.

Cách Cát Bà khoảng 9 hải lý, Long Châu là quần đảo gồm hơn 30 đảo nhỏ nằm rải rác. Trong đó, đảo đèn, nơi có Trạm Hải đăng Long Châu, lớn nhất với khoảng 2 km2. Hơn 3 năm qua, hành trình “thêu hoa”, “dệt màu xanh” cho đảo đèn Long Châu có biết bao câu chuyện đẹp về ý chí kiên cường cùng những trái tim yêu thiên nhiên, quyết tâm chinh phục thiên nhiên để nối gần đảo với đất liền. Một ngày cuối tháng 6-2017, nhà báo Mai Hương có chuyến công tác đầu đến đảo Long Châu. Chuyến đi để lại nhiều trăn trở với nhà báo cùng các đồng nghiệp. Bám trụ kiên cường trên đảo đá khắc nghiệt này chỉ có cán bộ, chiến sĩ thuộc Đồn biên phòng Cát Bà và những người gác đèn biển của Trạm Hải đăng Long Châu (Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải miền Bắc). Cuộc sống của họ gần như tách biệt với đất liền và vô cùng khó khăn. Sự khắc nghiệt của thiên nhiên, nỗi nhọc nhằn trong mỗi bước chân tuần tra và cả nỗi nhớ nhà quay quắt của những người gác biển Long Châu thôi thúc nhà báo Mai Hương làm điều gì đó ý nghĩa dành tặng những người đang ngày đêm thầm lặng canh giữ biển trời của Tổ quốc…

Ngay sau chuyến công tác, với vai trò vừa là người làm công tác tuyên truyền, vừa là chủ nhiệm CLB Đô thị xanh Hải Phòng, nhà báo Mai Hương bắt tay thực hiện chương trình “Phủ hoa cho đảo Long Châu”, vận động hội viên CLB và cộng đồng cùng thực hiện. Từ ý tưởng táo bạo nhưng giàu ý nghĩa và tình thương yêu gửi đến đảo đèn Long Châu, chương trình nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của thành viên CLB cùng nhiều người tham gia góp sức. Chỉ sau 1 tháng triển khai, hơn 4 m3 đất được huy động; hàng chục bao xỉ than, sơ dừa, phân bón được hội viên CLB thu gom, ủng hộ, vận chuyển đến điểm tập kết để đưa ra đảo trong chuyến đầu tiên. Nguồn hạt giống hoa, giống cây xanh mang ra đảo cũng được định hướng lựa chọn và huy động từ các thành viên CLB ở khắp mọi miền đất nước. 3 năm qua đi với 11 chuyến tàu mang cây đến với đảo, những người thực hiện dự án vẫn miệt mài với hành trình của mình, nối dài những con đường màu xanh trên đảo.

Tình yêu khiến đá nở hoa

Nhà báo Mai Hương tâm sự, ý tưởng đẹp là vậy nhưng có bắt tay thực hiện mới càng thêm thấu hiểu cuộc sống khó khăn của những người đang bám trụ ở đảo đèn. Điều này càng thôi thúc chúng tôi phải kiên trì thực hiện bằng được dự án. Cùng quãng thời gian 3 năm, nếu như ở đất liền, với hàng trăm loại hoa, hàng triệu hạt giống gieo trồng như vậy hẳn sẽ cho kết quả thật rực rỡ, nhưng ở đảo đèn Long Châu, cho đến giờ, cây và hoa mới chỉ rải rác ở vài nơi. Cũng bởi thời tiết Long Châu khắc nghiệt mà hành trình phủ hoa cho đảo càng thêm ý nghĩa.

Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trạm trưởng Trạm Hải đăng Long Châu, nước ngọt dường như là thứ quý giá nhất trên đảo. Chắt chiu từng giọt nước, cây cối trên đảo khó tồn tại khi thiếu những cơn mưa. Mùa khô, có những đợt cả 4 – 5 tháng Long Châu không có mưa, nắng thì như thiêu như đốt. Nhưng đến mùa mưa thì mưa lại xối xả, trắng trời, khiến bao nhiêu đất mang ra đảo cũng trôi hết, chỉ còn trơ lại sỏi đá. Cũng vì thế mà có thời điểm 90% số cây trồng đều không phát triển, chết lụi. CLB Đô thị xanh cũng gặp phải tình cảnh đó sau chuyến đầu mang cây ra đảo. Nhưng rồi, sự kiên trì tìm hiểu, nghiên cứu giúp CLB khắc phục được điều đó, dần chinh phục được thiên nhiên khắc nghiệt. Mỗi lần ra đảo, CLB bố trí mang theo hàng trăm bao đất được phối trộn với những giá thể có tính năng giữ ẩm tốt, giàu dinh dưỡng để cây có thể phát triển trong điều kiện khắc nghiệt. Để giữ đất không bị rửa trôi, CLB thực hiện sáng kiến nhúng vải vào xi măng rồi bao quanh những hố chậu được xây chắc chắn, vừa giữ đất vừa giữ ẩm cho mùa khô.

Dừa cạn, hoa sứ, huệ tây, tóc tiên, chiều tím, mào gà, cúc, xương rồng, hoa giấy là những loài hoa được ưu tiên trong chương trình phủ hoa cho đảo đá. Đây là những loài cây có màu sắc rực rỡ, dễ phát tán hạt, có chiều cao thấp, dễ thích nghi với điều kiện sống khắc nghiệt. Mọi kinh phí thực hiện chương trình đều do thành viên CLB tự đóng góp và có sự ủng hộ, giúp sức của một số người quan tâm đến dự án thiết thực này. Tháng 4-2019, gần 150 giò lan hồ điệp và dendro các màu cũng được CLB đưa ra đảo trồng tại những vị trí phù hợp. Thế nhưng, ngày quay trở lại đảo vào cuối năm 2019, nhà báo Mai Hương cùng các thành viên CLB không khỏi ngậm ngùi, tiếc nuối khi nhìn phần lớn số cây đã bị hư hỏng. Dù lựa chọn kỹ nhưng tỷ lệ cây sống trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt ở đảo rất thấp, chỉ 10 đến 15%.

Không nản chí, CLB tiếp tục thay đổi loại cây và phương án trồng, quyết tâm phủ xanh cho đảo. Trong năm 2020, mặc dù ảnh hưởng của dịch COVID-19, CLB vẫn thực hiện được 2 chuyến, mang 160 cây hoa giấy và nhiều chậu hoa xương rồng bát tiên ra trồng trên đảo. Đến nay, dù chưa có dịp quay lại, nhưng nghe tin vui từ cán bộ, chiến sĩ trên đảo báo về, thành viên CLB không khỏi khấp khởi trước những kết quả bước đầu, tỷ lệ cây sống và ra hoa đã tăng lên, đảo đá Long Châu xanh tươi sức sống mới.

Đưa cây ra đảo không khó, trồng và giữ cho cây sống được trên đảo mới nhọc nhằn, vất vả. Mỗi cây, mỗi hoa trên đảo đèn Long Châu từng có cả trăm đôi bàn tay chạm vào, nâng niu, lo lắng. Cả trăm hạt giống gieo trên đảo Long Châu nhưng chỉ vài hạt thành cây… 3 năm qua, những chuyến tàu vẫn bền bỉ ra đảo, mang theo tình yêu, khát vọng ươm mầm xanh trên đảo nhưng cũng mang theo cả những cơn say sóng dữ dội, có khi sóng to làm táp cả cây. Có chuyến, cả đoàn phải quay về giữa chừng vì gặp lốc. Vậy nhưng, khi tàu cập bến, nhìn từ xa thấy thấp thoáng những sắc màu của cây cỏ, ai nấy lại hồ hởi bắt tay vào việc, quyết tâm thực hiện ước mơ gieo mầm hoa trên đá. Ông Dương Văn Hùng, công nhân kỹ thuật Trạm Hải đăng Long Châu tâm sự: “Chỉ một sắc hoa cũng giúp chúng tôi vơi đi rất nhiều nỗi nhớ nhà, nhớ đất liền. Sự kiên trì của các thành viên CLB Đô thị xanh Hải Phòng bước đầu cho kết quả, chúng tôi càng thêm động lực trong công việc, chiến đấu, bảo vệ ngọn đèn biển và biển đảo quê hương”.

Từ tâm huyết, kiên trì của “người thủ lĩnh”- nhà báo Phan Thị Mai Hương, cùng sự đồng lòng, chung tay của thành viên CLB Đô thị xanh và những người sống, làm việc tại đảo Long Châu, hoa đã nở nơi có những bước chân cán bộ, chiến sĩ đi qua, đúng như mong ước của nhà báo Mai Hương khi bắt đầu thực hiện chương trình phủ hoa cho đảo. “Em gieo lên đá mầm hoa/ Xua tan đi nỗi nhớ nhà trong anh/ Gieo mơ ước giữa biển xanh/ Một mai hoa nở đảo thành quê hương” – những vần thơ giàu cảm xúc được nhà báo Mai Hương viết ngay sau chuyến công tác đầu tiên tại đảo Long Châu, cũng là khi dự án được ấp ủ. Để rồi, chính cảm xúc ấy, tình yêu ấy giúp đá nở hoa khiến đảo đèn Long Châu đẹp hơn, gần đất liền hơn…/.

Hà Linh