Ký ức về Ngày tổng tuyển cử đầu tiên: Vẹn nguyên niềm hạnh phúc

Khu vực bỏ phiếu số 6 phường Cầu Tre (quận Ngô Quyền) hoàn thành mọi công việc chuẩn bị, sẵn sàng phục vụ cử tri bầu cử.

Bước sang tuổi 98, nhưng với cụ Vũ Hồng Quảng, cán bộ lão thành cách mạng (trú tại số 59/152 Chợ Hàng, phường Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân) ký ức về không khí náo nức, niềm vui được thể hiện quyền cử tri của mình trong ngày Tổng tuyển cử đầu tiên (ngày 6-1-1946) vẫn in đậm trong tâm trí của cụ. Cụ Quảng kể: “Thời điểm đó, tôi được giao nhiệm vụ tuyên truyền, chuẩn bị công tác khánh tiết và vận động người dân địa phương đi bầu cử. Điều kiện khi ấy còn nhiều khó khăn lắm, nên việc trang trí bên trong, ngoài khu vực bầu cử khá đơn giản, nhưng vẫn tạo được không khí trang nghiêm. Tại các điểm bầu cử đều treo trang trọng cờ Tổ quốc, bên dưới là bức ảnh chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bên cạnh có tấm bảng đen, trên đó ghi họ tên đầy đủ các ứng cử viên bằng phấn trắng. Trước đó, tuy không thể tiến hành hiệp thương và tổ chức tiếp xúc cử tri được như bây giờ, nhưng danh sách các ứng cử viên được đưa ra thảo luận, trao đổi sôi nổi. Ngày ấy, nhiều cử tri quan tâm tới quá trình hoạt động cách mạng và lời hứa của ứng viên khi trúng cử. Từ 7 giờ, người dân từ các ngõ, xóm nô nức gọi nhau đi bầu cử. Niềm hân hoan hiện rõ trên từng gương mặt từ già đến trẻ, chung niềm hạnh phúc vì lần đầu tiên được thực hiện quyền dân chủ- quyền con người....”. Giọng cụ Quảng hào sảng, say sưa, ánh mắt chứa chan niềm tự hào.

Với những dân vốn gắn bó với ruộng đồng như ở thôn Vĩnh Khê (xã An Đồng, huyện An Dương), Cách mạng Tháng Tám giải phóng con người khỏi ách lầm than “một cổ hai tròng” của chế độ thực dân và phong kiến. Ngày tổng tuyển cử đầu tiên là mốc son đánh dấu sự đổi đời. Ai từng chứng kiến đều khắc cốt ghi tâm. Cụ Vũ Văn Hào, cán bộ tiền khởi nghĩa, 70 năm tuổi Đảng bồi hồi kể lại: “Tôi tham gia bỏ phiếu khi vừa tròn 21 tuổi. Dù lúc đó nhận thức chính trị chưa cao, chưa hiểu nhiều về Quốc hội, nhưng cầm lá phiếu trên tay tôi thấy mình phải có trách nhiệm bầu những người thay mặt mình tham gia cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước. Dân làng cũng vậy, người nào biết chữ thì đánh vần, đọc tên giúp những người chưa đọc thông viết thạo. Nhiều người không biết chữ cũng cố gắng tự tay viết tên những đại biểu mình lựa chọn vào lá phiếu đầu tiên trong đời. Có người khóc trong sung sướng vì cả đời làm thuê, ở đợ, nay mới hiểu rõ giá trị của con người tự do, được quyền tự quyết”.

Theo TS. Đoàn Trường Sơn, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Hải Phòng, ngày ấy, việc tổ chức Tổng tuyển cử trên nguyên tắc phổ thông đầu phiếu bảo đảm công bằng, bình đẳng, không phân biệt giới tính, tôn giáo, tín ngưỡng… Thời điểm đó, điều này chưa phổ biến trên thế giới, nhất là ở các quốc gia Đông Nam Á. Ở Hải Phòng (khi ấy bao gồm cả tỉnh Kiến An), tinh thần cách mạng trong ngày Tổng tuyển cử lan tỏa trong tất cả tầng lớp từ thị dân, nông dân, công nhân hay giai cấp tư sản kết thành làn sóng đoàn kết, đồng lòng chống lại sự chống, phá của các thế lực ngoại xâm và thù địch; biểu dương lực lượng, bảo vệ chính quyền mới do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu... Vì thế, niềm tự hào, phấn khởi không chỉ là cảm xúc riêng của cụ Quảng, cụ Hào, mà còn trở thành khát vọng, niềm tin của cử tri Hải Phòng với chính quyền mới, tương lai của dân tộc được thể hiện qua trách nhiệm bỏ phiếu đầu tiên của người dân để lựa chọn những đại biểu ưu tú vào Quốc hội, cùng gánh vác việc nước. Kể từ lần bỏ phiếu đầu tiên ấy đến nay, nhiều người Hải Phòng vinh dự có thêm nhiều lần bỏ phiếu nữa, mỗi lần đều mang lại những cảm xúc riêng. Các cụ luôn căn dặn con cháu phải tham gia đầy đủ, trách nhiệm trong mỗi lần Tổng tuyển cử, bởi đó niềm vinh dự, tự hào và là bổn phận của công dân nước Việt Nam.

Đã qua 3/4 thế kỷ, trải qua 14 kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội, nhưng những kỷ niệm về ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 1 năm 1946 vẫn là ký ức sống mãi với thời gian của dân tộc ta, nhất là với những người từng trực tiếp đi bỏ phiếu như cụ Quảng, cụ Hào. Ngày 23-5 năm nay, ngày hội non sông lần thứ 15 của dân tộc được tổ chức, lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn ngân vang như lời non sông, đất nước, nhắc nhở mỗi cử tri về trách nhiệm lựa chọn người hiền tài, người đại diện xứng đáng của nhân dân: “.... Người ứng cử thì đông, nhưng số đại biểu được bầu thì ít, tất nhiên có người được cử, có người không được cử, những người trúng cử sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu cầu hạnh phúc cho đồng bào, phải luôn luôn ghi nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng”.../.

ĐẠI THẮNG - Ảnh: PHAN TUẤN