Nghệ sĩ quyên góp làm từ thiện từ người hâm mộ: Cần minh bạch, trách nhiệm cao
(HPĐT)- Những ngày gần đây, dư luận xã hội xôn xao và bày tỏ sự bất bình khi 6 tháng qua, kể từ thời điểm đồng bào miền Trung hứng chịu đợt lũ lụt kinh hoàng, NSƯT Hoài Linh vẫn để hơn 13 tỷ đồng quyên góp được từ người hâm mộ, các nhà hảo tâm “nằm yên” trong tài khoản ngân hàng.
Công ty cổ phần giáo dục Vietfuture Hải Phòng và các nhà hảo tâm chuyển hàng cứu trợ hỗ trợ người dân vùng lũ xã Cẩm Thạch, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh vào tháng 10-2020.
Lòng tin lung lay
Thời gian gần đây, trước nhiều ý kiến thắc mắc về số tiền người hâm mộ quyên góp vào quỹ từ thiện của nghệ sĩ Hoài Linh để cứu trợ đồng bào miền Trung bị lũ lụt đang ở đâu, khi nhiều tháng qua, nghệ sĩ này không giải thích hay thông báo kế hoạch liên quan đến việc phân phối tiền cứu trợ, thì ngày 24-5 vừa qua, nghệ sĩ Hoài Linh đăng tải một clip trên mạng xã hội lên tiếng chính thức về sự việc này. Cụ thể, nghệ sĩ Hoài Linh thừa nhận, hiện nay vẫn giữ số tiền trên và đang liên hệ với các địa phương để trao đúng đối tượng. Lý do nghệ sĩ Hoài Linh chậm thực hiện việc hỗ trợ đồng bào miền Trung là 2 lần dự định đi từ thiện thì đều đúng lúc dịch COVID-19 bùng phát.
Trước phản hồi của nghệ sĩ Hoài Linh, công chúng bày tỏ nhiều ý kiến trái chiều về việc chậm trễ này trên các trang mạng xã hội. Bên cạnh những khán giả bày tỏ sự cảm thông, thì phần lớn người theo dõi sự việc vẫn cảm thấy tiếc nuối và thất vọng. Anh Nguyễn Minh Hoàng, ở phường Đằng Lâm (quận Hải An) cho biết: Trên thực tế, vào tháng 10-2020, không chỉ có nghệ sĩ Hoài Linh mà rất nhiều nghệ sĩ, đơn vị, tập thể khác trên toàn quốc kêu gọi các nhà hảo tâm ủng hộ đồng bào miền Trung. Kể từ đó đến nay, biết bao đơn vị, đoàn thể, doanh nghiệp đến với bà con bị lũ lụt. Bởi vậy, việc nghệ sĩ Hoài Linh lấy lý do không đi từ thiện được do dịch COVID-19 là không thỏa đáng. Vì 6 tháng qua, dịch COVID-19 không bùng phát liên tiếp, bởi vậy, sẽ có không ít dịp để nghệ sĩ Hoài Linh có thể thực hiện lời hứa chu toàn.
Trong khi đó, chị Phạm Mai Anh, ở phường Cầu Tre (quận Ngô Quyền) cho rằng: Một miếng khi đói, bằng một gói khi no”, khi bà con miền Trung bị thiệt hại nặng nề nhất do lũ lụt thì sự hỗ trợ kịp thời sẽ có ý nghĩa rất lớn và có thể trợ giúp được nhiều hoàn cảnh khó khăn. Hơn nữa, với người nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng như nghệ sĩ Hoài Linh, lẽ ra không nên để người hâm mộ băn khoăn, dư luận hoang mang mới trả lời, mà nên chủ động công khai rõ ràng kế hoạch từ thiện.
Bổ sung quy định sử dụng nguồn cứu trợ
Khi thiên tai, bão lũ gây thiệt hại lớn đến đời sống người dân, việc một số cá nhân vận động quyên góp, nhận tiền của các nhà hảo tâm và sử dụng tiền đó để hỗ trợ đồng bào là việc làm đáng trân trọng; phù hợp với truyền thống đạo lý của dân tộc. Tuy nhiên, những cá nhân đứng ra nhận tiền quyên góp cần minh bạch, công khai tài chính. Đặc biệt, với đối tượng kêu gọi quyên góp là nghệ sĩ, thường được đông đảo công chúng ủng hộ, vì thế lượng tiền quyên góp thường lớn, cần có kế hoạch sử dụng hỗ trợ cụ thể, rõ ràng, phù hợp; tránh tình trạng làm từ thiện theo phong trào hay phân phối tiền, hàng cứu trợ không đều, bất hợp lý.
Dưới góc độ pháp lý, luật gia Vũ Việt Cường, Phó chánh Văn phòng Hội luật gia thành phố cho biết: Hiện nay, pháp luật có quy định cụ thể việc sử dụng tiền ủng hộ từ thiện tại Nghị định 64/2008/NĐ-CP của Chính phủ. Theo đó, quá trình sử dụng tiền ủng hộ phải được công khai, thời gian phân phối tiền, hàng cứu trợ được thực hiện ngay trong quá trình vận động đóng góp và kết thúc chậm nhất không quá 20 ngày từ ngày kết thúc thời gian vận động đóng góp. Chỉ riêng cứu trợ phục hồi và tái thiết được hỗ trợ từ nguồn vận động đóng góp của Hội Chữ thập đỏ thì thời gian thực hiện có thể kéo dài đến 1 năm. Điều 21 Nghị định 64/2008/NĐ-CP nêu rõ “Các tổ chức, cá nhân huy động, quản lý và phân phối sử dụng tiền, hàng cứu trợ trái với quy định tại nghị định này thì tùy theo mức độ vi phạm sẽ bị xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật”. Như vậy tiền quyên góp từ thiện phải được phân phối cho người dân cần giúp đỡ theo luật định.
Như vậy, để làm rõ vấn đề nghệ sĩ Hoài Linh chậm phân phối tiền cứu trợ đồng bào miền Trung có vi phạm quy định pháp luật hay không- điều mà công chúng đang băn khoăn, thì cơ quan có thẩm quyền cần xác minh động cơ, mục đích, hành vi của nghệ sĩ này để có căn cứ xử lý theo quy định.
Trước sự việc nêu trên, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sớm bổ sung một số quy định trong việc cá nhân, đơn vị đứng ra tiếp nhận, sử dụng nguồn cứu trợ một cách minh bạch, công khai về tài chính như cam kết thời gian trao hỗ trợ, kê khai các khoản thu- chi có xác nhận của các bên liên quan… Được biết, Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính) đang hoàn thiện dự thảo Nghị định về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo để trình Chính phủ ban hành trong thời gian sớm nhất. Đây sẽ là cơ sở pháp lý để cả người ủng hộ, cả khắc phục triệt để tình trạng nêu trên./.