Họa sĩ sáng tác tranh cổ động: Những cống hiến thầm lặng
(HPĐT)- Không được vinh danh với những tác phẩm để đời như các danh họa tài hoa, nhưng người họa sĩ vẽ tranh cổ động với những bức họa chân thực, mang hơi thở cuộc sống vẫn đang hằng ngày lặng lẽ làm đẹp cho cuộc đời…
Tranh cổ động góp phần tạo không khí phấn khởi, động viên người dân hăng hái làm tròn trách nhiệm cử tri đi bầu đại biểu Quốc hội khóa 15, đại biểu HĐND các cấp.
Công việc nhọc nhằn
Tranh cổ động là loại hình hội họa đặc biệt, bởi không chỉ chứa đựng yếu tố tạo hình, mang tính nghệ thuật mà còn phải thể hiện được những thông điệp lớn lao khác. Đó có thể là những câu chuyện về lịch sử, khi lại thể hiện nội dung tuyên truyền về những sự kiện đang diễn ra, nhất là các sự kiện mang ý nghĩa lịch sử, chính trị xã hội.
Vẽ tranh cổ động là công việc khó và nhiều vất vả. Anh Đào Đình Thắng, Quyền Giám đốc Trung tâm Thông tin, Triển lãm và Điện ảnh Hải Phòng, đồng thời là họa sĩ vẽ tranh cổ động có thâm niêm nhiều năm ở thành phố cho biết: Bản thân theo nghề được gần 40 năm nay. Từ trước đến nay sáng tác tranh cổ động luôn là một nghề vất vả. Hơn nửa thế kỷ trước, những người họa sĩ vẽ tranh cổ động hoàn toàn vẽ bằng tay, từ việc tạo các hình khối đến kẻ vẽ chữ. Vì vậy thực hiện được một bức tranh cổ động rất mất thời gian. Chưa kể thời gian thai nghén ý tưởng, riêng việc thực hiện được một bức tranh cổ động cũng tiêu tốn của các họa sĩ từ 4 đến 5 ngày. Nếu thực hiện dàn tranh cổ động có chiều dài hơn 100 m cần có sự phối hợp của 7- 8 họa sĩ mới mong công việc sớm được hoàn thành.
Điều khó khăn nữa là trước đây, các nguyên vật liệu như giấy, vải vẽ có chất lượng hạn chế, thường mỏng manh, dễ rách. Trong điều kiện mưa, trời ẩm, việc vẽ trên chất liệu vải rất khó thực hiện vì màu khó khô. Vì vậy để tranh khô, các họa sĩ phải ngồi đốt lửa, hơ tranh rất cẩn thận. Việc bức tranh bị nhòe, hỏng khi treo lên khi gặp trời mưa gió cũng là điều khó tránh khỏi. Do đó, các họa sĩ đều có những tác phẩm “sơ cua” để có thể thay thế kịp thời.
Nay, việc sáng tác tranh cổ động thuận lợi hơn nhiều với sự hỗ trợ của công nghệ, sự phong phú của các nguyên vật liệu. Nhưng dù trong điều kiện nào để sáng tác được bức tranh cổ động “đẹp”, có giá trị đều không đơn giản vì tác giả vừa phải thể hiện được nội dung tuyên truyền, vừa phải bảo đảm tính nghệ thuật. Theo đó, một bức tranh cổ động đẹp trước tiên phải thể hiện đúng nội dung cần tuyên truyền, sau phải có bố cục, hình khối, đường nét, chuẩn xác, hợp lý, màu sắc rõ ràng, mang tính tương phản cao, để tác động mạnh mẽ đến người xem…
Cần một chữ “tâm”
Là tác phẩm hội họa mang tính nghệ thuật, chính trị, ý nghĩa tuyên truyền, nhưng tranh cổ động không được “đấu giá”, đạt giá trị thương mại cao như những bức tranh nghệ thuật thông thường. Những người họa sĩ vẽ tranh cổ động chủ yếu sáng tác theo nhiệm vụ và sống bằng nguồn lương cơ bản, nên cuộc sống gặp không ít khó khăn. Anh Lê Văn Lương, Trưởng Phòng Triển lãm mỹ thuật và nhiếp ảnh, Trung tâm Thông tin, Triển lãm và Điện ảnh cho biết thêm: Công việc đòi hỏi chuyên môn cao, song với thu nhập hạn chế, lớp họa sĩ kế cận hầu như không có ai theo đuổi công việc sáng tác tranh cổ động. Thêm vào đó, với 3 họa sĩ của trung tâm như hiện nay, khối lượng công việc của người sáng tác tranh cổ động rất lớn để phục vụ những ngày lễ lớn, sự kiện trọng đại trong năm của đất nước và thành phố. Anh em họa sĩ thường phải làm đêm, làm ngày, quyết tâm hoàn thành mọi nhiệm vụ. Tâm huyết là vậy, nhưng một số tranh cổ động dù được các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, làm tài liệu tuyên truyền, song vẫn có ý kiến trái chiều, khiến họa sĩ như các anh cảm thấy buồn lòng. Vì thế, nếu không có tình yêu, và cái “tâm” với nghề thì anh em họa sĩ khó có thể theo được nghề.
Dù vất vả, khó khăn, có cả những giây phút chạnh lòng, nhưng lớp những họa sĩ như anh Thắng, anh Lương vẫn tìm được niềm vui trong nghề. Anh Lương hào hứng: Được làm công tác cổ động, tuyên truyền về những sự kiện trọng đại của thành phố và đất nước là vinh dự của những người họa sĩ. Chúng tôi cảm thấy hãnh diện, vui mừng khi sau những vất vả thầm lặng, khiêm nhường, những băng giôn, cờ, hoa muôn màu được trang hoàng, thành phố như được khoác chiếc áo mới rực rỡ, tươi sáng, góp phần tạo không khí hứng khởi, vui tươi đến với mỗi người, mỗi nhà, nhất là trong dịp chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 15 và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 vừa qua. Từ xưa đến nay, tranh cổ động vẫn luôn có vị trí nhất định trong cộng đồng, vẫn tiếp tục phát huy tốt vai trò trong tuyên truyền, giáo dục truyền thống đối với thế hệ trẻ. Bởi vậy, tranh cổ động luôn có sức hút kỳ lạ, không chỉ gần gũi với cuộc sống, được người dân thành phố quan tâm, mà những du khách nước ngoài cũng rất yêu mến. Đây chính là niềm vui, là động lực để các họa sĩ vẽ tranh cổ động gắn bó trọn đời với nghề…/.