Độc đáo “đường sấu” quận Kiến An
(HPĐT)- Ai được sinh ra, lớn lên hoặc có khoảng thời gian sinh sống, gắn bó với mảnh đất Kiến An, chắc hẳn “nằm lòng” con “phố sấu” Trần Nhân Tông. Gọi là phố sấu bởi gần 70% số cây hai bên đường là cây sấu. Giữa những ngày hè nắng chói chang, hàng sấu tạo không gian xanh mát, dịu lòng người qua đường.
Hàng cây sấu hai bên đường Trần Nhân Tông (quận Kiến An).
Có chiều dài gần 4 km, nối từ ngã 6 Quán Trữ đến ngã 5 Kiến An, tuyến đường Trần Nhân Tông đi qua 3 phường: Quán Trữ, Nam Sơn, Văn Đẩu (quận Kiến An) được xem là một trong những tuyến phố đẹp nhất của quận vì nơi đây được phủ xanh bởi hàng cây sấu suốt bốn mùa. Bà Nguyễn Thị Huệ, người có cửa hàng kinh doanh đồ gỗ nội thất trên đường Trần Nhân Tông (phường Nam Sơn, quận Kiến An) chia sẻ: “Hơn 30 năm gắn bó, tôi cảm nhận không khí nơi đây trong lành hơn so với nhiều nơi khác. Đặc biệt, trong những ngày hè khắc nghiệt, hơi nóng hầm hập từ mặt đường bốc lên cũng gần như “tan biến”. Tất cả là nhờ hàng cây sấu quanh năm rợp bóng mát”.
Theo ông Vũ Đức Phúc, Phó tổng giám đốc Công ty CP Công trình công cộng và xây dựng Hải Phòng, đại diện đơn vị quản lý tuyến đường, hiện nay, cây sấu được trồng phổ biến tại nhiều tuyến đường trên địa bàn quận. Nhưng loại cây này được trồng nhiều nhất trên đường Trần Nhân Tông. Tại đây, trong số 900 cây xanh các loại được đơn vị quản lý, có hơn 600 cây sấu với chiều cao trung bình 10 m. Từ những năm đầu thế kỷ 21, khi tuyến đường được nâng cấp, mở rộng, hàng cây này cũng được trồng đồng loạt tại vỉa hè hai bên đường. Cây sấu có tán rộng, bộ rễ bám sâu xuống lòng đất, dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, rất thích hợp với đô thị quận Kiến An. Những năm qua, để chăm sóc, quản lý cây xanh trên tuyến đường Trần Nhân Tông, hằng ngày, công ty bố trí lực lượng công nhân vệ sinh quét dọn trên tuyến đường. Vào mùa cây trút lá, đơn vị tăng cường lực lượng lên gấp 3-5 lần. Tại đây, đơn vị thường xuyên duy trì việc kiểm tra, rà soát, đánh giá hiện trạng, mức độ an toàn các cây bóng mát, nhất là trước mùa mưa bão. Từ đó, kịp thời phát hiện cây bị sâu mọt, có nguy cơ gãy, đổ để có biện pháp xử lý hoặc thay thế cây mới phù hợp. Khoảng cuối năm 2019, đơn vị cũng thực hiện cắt tỉa, tạo tán cân đối hệ thống cây xanh trên tuyến đường, từ đoạn ngã 5 Kiến An đến số nhà 404 đường Trần Nhân Tông, góp phần bảo đảm an toàn giao thông và mỹ quan đô thị.
Không chỉ được Công ty CP Công trình công cộng và xây dựng Hải Phòng đảm nhiệm quản lý, hàng cây sấu còn là “tài sản” sở hữu chung của người dân. Với vỉa hè mỗi bên rộng 5 m, ở đây, hầu như nhà nào ở mặt đường Trần Nhân Tông cũng có 1-2 cây sấu trước cửa. Những cây sấu được quan tâm chăm sóc, phát triển khá tốt. Khi cây mới được trồng trên tuyến đường, nhiều người ngần ngại vì loài cây này lớn chậm, 5-6 năm mới cho bóng mát. Nhưng theo thời gian, cây sấu dần đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống thường nhật của người dân. Cứ mỗi độ giữa tháng 4, đầu tháng 5, khi hàng cây sấu bên đường bắt đầu rụng lá, để lộ những chùm hoa trắng xanh li ti, cũng là lúc mùa hè đến gần. Hoa sấu không rực rỡ như hoa phượng, bằng lăng mà ẩn mình trên các vòm cây cao, tỏa hương dịu nhẹ, khiến bất cứ ai cũng cảm thấy khoan khoái, dễ chịu, muốn đi chậm lại để ngắm nhìn hàng cây.
Không chỉ đem lại bóng mát, cây sấu còn mang lại nguồn lợi không nhỏ. Ước tính, mỗi cây sấu cho thu hoạch 1-2 tạ quả/năm. Đến mùa quả, nhà nào ở đây cũng sẵn vài lọ sấu ngâm, ô mai, sấu xào gừng… để làm quà biếu tặng hoặc phục vụ nhu cầu trong gia đình. Vị thơm, chua đặc biệt của quả sấu còn được “biến tấu” thành rất nhiều món ăn ngon trong bữa cơm gia đình như: canh thịt rau rút, canh cá, canh hến, hấp dẫn hơn là món vịt om sấu, hay đơn giản là món rau muống luộc cùng vài quả sấu thanh mát, giải nhiệt ngày hè.
Tuy nhiên, những cây sấu xanh mát, hữu ích trong đời sống ấy cũng đang đối mặt với không ít sự xâm hại, cần được quan tâm, chung tay bảo vệ hơn nữa. Theo đơn vị quản lý, với mật độ phương tiện giao thông lưu thông trên tuyến đường ngày càng gia tăng, một số hộ dân có nhà mặt đường muốn có mặt bằng rộng để kinh doanh… dẫn tới tình trạng cây xanh bị người dân tự ý tỉa cành, đóng đinh để treo băng-rôn, biển quảng cáo… thậm chí bị chặt, trồng cây khác khi chưa được sự đồng ý của cơ quan chức năng. Mặt khác, do hệ thống hạ tầng kỹ thuật trên tuyến đường chưa đồng bộ, việc triển khai lắp đặt hệ thống cáp thông tin, hệ thống viễn thông, các công trình hạ ngầm… cũng là những yếu tố ảnh hưởng tới sự sinh trưởng và phát triển của cây.
Vì vậy, để hệ thống cây xanh đô thị nói chung và hệ thống cây sấu trên tuyến đường Trần Nhân Tông nói riêng được duy trì quản lý, phát triển tốt, cùng với sự chỉ đạo sát sao của các cấp chính quyền, rất cần có sự chung tay của người dân trong việc nâng cao nhận thức, tích cực tham gia bảo vệ cây xanh, gìn giữ khoảng không gian xanh cho đô thị, môi trường sống chung quanh./.