Quan tâm đầu tư cải tạo hồ điều hòa, mương thoát nước

Công nhân Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng rắc vôi bột, dọn vệ sinh hồ điều hòa An Biên trên địa bàn quận Ngô Quyền.
(HPĐT)- Sau mỗi trận mưa lớn, trên địa bàn thành phố vẫn diễn ra tình trạng ngập lụt cục bộ ở một số khu vực. Một trong các nguyên nhân là các hồ điều hòa bị nông đầy, khả năng chứa nước hạn chế; nhiều tuyến mương thoát nước chưa được cứng hóa, lâu ngày chưa cải tạo, bùn đọng, rác thải tràn lòng mương, vừa ô nhiễm, vừa hạn chế dòng chảy.
Thiếu diện tích hồ điều hòa
Theo Chủ tịch Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng Phạm Quang Quỳnh, mùa mưa bão năm nay dự kiến sẽ có nhiều đợt mưa to. Trong khi đó, hệ thống hồ điều hòa, kênh tiêu thoát nước của Hải Phòng vừa thiếu, vừa yếu, làm hạn chế khả tăng tiêu thoát nước rất nhiều, nhất là khi mưa lớn kết hợp triều cường. Khu vực đô thị thành phố có hơn 80 ha hồ điều hòa. Trong đó, hồ điều hòa có diện tích nhỏ nhất là hồ Tam Bạc rộng 4 ha, hồ điều hòa có diện tích lớn nhất là hồ Đông rộng 24 ha. Để bảo đảm hiệu quả thoát nước mưa, nước thải, phòng, chống ngập lụt đô thị, thành phố cần có 200 ha hồ điều hòa. Một số hồ điều hòa chính như: Phương Lưu, An Biên, Dư Hàng… được cải tạo từ nhiều năm trước, đến nay bị sa bồi, bùn lắng, rác thải dưới lòng hồ rất nhiều, ảnh hưởng lớn đến công tác tiêu thoát nước.
Trong khi diện tích hồ điều hòa thiếu, sa bồi, các mương tiêu thoát bị rác thải cản dòng chảy hạn chế khả năng phòng, chống ngập lụt, nhất là khi có mưa lớn kết hợp triều cường. Như: tuyến mương từ Hạ Đoạn đến cống Nam Đông đi qua phường Đông Hải 1 (quận Hải An) hàng chục năm nay không được cải tạo, lòng mương bị thu hẹp, chất thải xây dựng ứ đọng dài hàng chục mét. Chính quyền địa phương cũng chưa làm tốt công tác quản lý, bảo vệ tuyến mương. Tình trạng đổ rác, nhất là rác thải xây dựng xuống lòng mương chưa được phát hiện, xử lý triệt để. Việc đổ trộm rác thải, vật liệu xây dựng chung quanh khu vực hồ Tiên Nga và mương thoát nước trên địa bàn phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) diễn ra nhiều năm qua, song chính quyền địa phương chưa có giải pháp xử lý dứt điểm. Các đơn vị làm công tác vệ sinh môi trường, thoát nước của thành phố thường xuyên cử lực lượng vớt rác, khơi thông dòng chảy nhưng không xuể trước thực trạng vi phạm ngày càng gia tăng.
Theo thống kê, thành phố còn hơn 100 km kênh mương (trên tổng số 243 km kênh mương thoát nước) chưa được nạo vét đồng bộ, ảnh hưởng xấu đến việc tiêu thoát nước, không bảo đảm môi trường và mỹ quan đô thị. Bên cạnh đó, do quá trình thi công một số công trình đường giao thông, một số kênh thoát nước nối với mương An Kim Hải (mương thoát nước chính của các quận Hải An, Lê Chân) bị thu hẹp diện tích ảnh hưởng nhiều đến việc tiêu thoát nước.
Nhân rộng các mô hình xanh
Để bảo đảm tiêu thoát nước trong mùa mưa bão năm nay, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng chủ động kế hoạch vận hành hiệu quả hồ chứa, hệ thống kênh mương, kịp thời thoát nước, hạn chế tối đa ngập lụt. Từ đầu năm đến nay, công ty nạo vét, thu gom hơn 3 nghìn tấn bùn, rác thải tại các hồ điều hòa, kênh mương trên địa bàn thành phố. Các trạm bơm: Máy Đèn, Vĩnh Niệm hoàn thành nâng cấp công suất lên gấp đôi (9 m3/ giây), giảm đáng kể tình trạng dồn ứ nước về các hồ điều hòa khi xảy ra mưa lớn. Thực hiện kế hoạch tăng cường vệ sinh môi trường phòng, chống dịch COVID-19, từ đầu năm đến nay, các xí nghiệp của công ty tiến hành nhiều đợt khử trùng, rắc hơn 10 tấn vôi bột trên toàn bộ các mương thoát nước, hồ điều hòa trên địa bàn thành phố.
Hiện nay, việc triển khai cải tạo, nạo vét hệ thống hồ điều hòa và mương thoát nước sử dụng nhiều nguồn vốn , do nhiều sở, ngành, đơn vị làm chủ đầu tư. Do nguồn kinh phí này còn hạn chế, nên hiện nay mới chỉ dừng lại ở việc “hỏng đâu, sửa đó”. Để đáp ứng yêu cầu mở rộng và nâng cấp đô thị đạt tiêu chí đô thị loại 1, thành phố cần ban hành lộ trình nâng cấp, cải tạo đồng bộ hồ điều hòa, mương thoát nước. Đồng thời, dành thêm diện tích đất xây dựng các hồ điều hòa mới để nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước khu vực đông dân cư trong đô thị. Cùng với nạo vét tổng thể các hồ, kênh mương, cần ban hành quy chế phối hợp quản lý, khai thác các hồ, tuyến mương đạt hiệu quả cao nhất.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, phần lớn hồ điều hòa, mương thoát nước trên địa bàn thành phố được xây kè hoàn toàn hoặc một phần, tạo cảnh quan đẹp cho thành phố nói chung và từng khu vực dân cư nói riêng. Các địa phương cần chủ động các giải pháp quản lý mương, hồ điều hòa trên địa bàn. Theo đó, cần kiên quyết xử lý các hành vi đổ thải xuống lòng hồ điều hòa, kênh mương thoát nước. Đồng thời, nhân rộng các phong trào bảo vệ môi trường, mô hình “khu vui chơi xanh” chung quanh các mương, hồ điều hòa. Điển hình là các mô hình khu vui chơi cộng đồng chung quanh các hồ điều hòa như: Dư Hàng, Lâm Tường… được quận Lê Chân xây dựng và duy trì trong thời gian qua, mô hình trồng cây xanh ven hệ thống mương Đông Bắc, Tây Nam do Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng phối hợp với các phường trên địa bàn quận Ngô Quyền triển khai… đem lại hiệu quả tích cực, góp phần tạo không gian xanh, sạch cho các khu dân cư và bảo vệ hiệu quả các công trình thoát nước của thành phố./.