Thực hiện vaccine và “5K” để phòng ngừa COVID-19

Nhân viên y tế Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố khám sàng lọc các trường hợp ưu tiên trước khi tiêm vaccine phòng COVID-19

- Ông cho biết hiệu quả bảo vệ của các loại vaccine phòng bệnh COVID-19 như thế nào?

 - Hiện tại, Bộ Y tế cho phép đưa vào sử dụng trong tình trạng khẩn cấp nhằm ứng phó với đại dịch. Các vaccine đều có những nghiên cứu đánh giá hiệu quả lâm sàng, tính sinh miễn dịch, khuyến cáo đối với người sử dụng và hiệu quả trong phòng bệnh.

 Hiện có nhiều loại vaccine phòng COVID-19 đang trong các giai đoạn khác nhau của quy trình phát triển, phê duyệt và phân phối. Thông tin hiệu quả bảo vệ của vaccine chủ yếu được cung cấp từ nhà sản xuất sau quá trình nghiên cứu thực nghiệm lâm sàng.Chẳng hạn, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy vaccine của hãng Pfizer có tỷ lệ hiệu lực 95% và vaccine Moderna có tỷ lệ hiệu lực 94% trong việc ngăn chặn bệnh COVID có triệu chứng; vaccine AstraZeneca (hiện tiêm phổ biến tại Việt Nam) có hiệu lực bảo vệ trước tác nhân gây bệnh COVID-19 từ 62 đến 90%. Và còn nhiều loại vaccine khác đã được cấp phép và sử dụng ở một số quốc gia, với thông tin hiệu quả cũng khác nhau.

 - Trên thực tế có người đã tiêm vaccine phòng COVID-19, nhưng vẫn nhiễm virus. Ông lý giải kỹ hơn về vấn đề này?

 - Như nói ở trên, vaccine AstraZeneca có hiệu lực bảo vệ trước tác nhân gây bệnh COVID-19 từ 62 đến 90%. Điều này có nghĩa là tỷ lệ mắc COVID ở những người tham gia tiêm vaccine AstraZeneca tùy thời điểm sau tiêm, từ 10- 38% vẫn mắc bệnh nếu tiếp xúc nguồn lây và lây truyền bệnh cho người khác. Tuy nhiên, việc tiêm vaccine sẽ hạn chế tỷ lệ người mắc bệnh nặng nếu không may bị nhiễm bệnh. Cụ thể như 53 nhân viên y tế của Bệnh viện Nhiệt đới thành phố Hồ Chí Minh tiêm đủ 2 liều vaccine phòng COVID-19, dù có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 nhưng hầu như không có triệu chứng bệnh. Bên cạnh đó, để bảo đảm hiệu lực các loại vaccine cao nhất, tất cả quy trình bảo quản, phân phối, tiêm vaccine phải đúng kỹ thuật, hướng dẫn của Bộ Y tế và khuyến cáo của nhà sản xuất. Ngoài ra, khoảng cách thời gian giữa 2 mũi xa nhau, như sau tiêm mũi 1từ 4 - 12 tuần mới tiêm mũi 2 (khoảng cách từ 8 - 12 tuần càng tốt) cũng là yếu tố ảnh hưởng đến hiệu lực bảo vệ của vaccine. Chẳng hạn, sau khi tiêm mũi 1, hiệu quả phòng các thể của COVID-19 đạt mức 50-70% và hiệu quả này có được qua hơn 14 ngày sau tiêm mũi 1 và sẽ cao hơn sau khi tiêm mũi 2 14 ngày. Theo ghi nhận của các hãng sản xuất vaccine, thời điểm tiêm mũi 2 tối ưu nhất ở khoảng cách 3 tháng sau mũi thứ nhất, và ở khoảng cách tiêm này, hiệu quả bảo vệ lên tới trên 80- 90%, tùy loại vaccine.Do vậy, cần có những nghiên cứu chuyên sâu, xem xét kỹ lưỡng, mới có câu trả lời xác đáng về việc một số trường hợp sau tiêm vẫn nhiễm và lây truyền bệnh COVID-19 cho người khác. Nhưng khoa học khẳng định, chứng minh: sau tiêm vaccine phòng COVID-19, nếu có mắc bệnh, người mắc bệnh thường biểu hiện bệnh nhẹ và ít biến chứng nặng.

 - Một số người cho rằng cứ tiêm đủ 2 mũi vaccine phòng COVID-19 là có thể tự do đi lại, tiếp xúc cộng đồng, ông có lời khuyên nào với người dân?

- Với Việt Nam, hiện số lượng người dân được tiêm chủng còn hạn chế, số người tiêm 1 mũi đạt khoảng 1,8% tại Việt Nam và tại Hải Phòng đạt khoảng 1,2%, nên chưa đạt ngưỡng miễn dịch cộng đồng. Nếu không áp dụng các biện pháp phòng, chống dịch mà chủ quan, lơ là, người tiêm phòng đủ 2 mũi vaccine vẫn có thể mắc COVID-19 và có thể truyền bệnh cho người khác. Vì thế, sau khi tiêm vaccine, kể cả mũi 1 hay đủ 2 mũi tiêm, người được tiêm vẫn phải thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm COVID-19. Đó là thực hiện nghiêm thông điệp “5K” của Bộ Y tế gồm: đeo khẩu trang, thực hiện khử khuẩn, giữ khoảng cách, không tập trung đông người và khai báo y tế đầy đủ.

-Trân trọng cảm ơn ông!./.

VIÊT HOÀNG (thực hiện)