Làm mới, hát lại ca khúc giới thiệu trên mạng: Nỗi lo xâm phạm bản quyền

Ca sĩ Fanny Trần có một số bản cover ca khúc nổi tiếng được nhiều người chú ý, trong đó có MV “Cô Ba Sài Gòn”.

Nhà nhà, người người cover

Đến nay, cover nhạc trở thành trào lưu được yêu thích trong làng nhạc trẻ nước ta. Trong thời đại công nghệ 4.0 như hiện tại, việc cover ca khúc không còn khó với bất cứ ai. Người hát không cần phải đến phòng thu chuyên nghiệp mà những chỉ cần sắm micro, máy quay phim, điện thoại hoặc sang hơn là đàn guitar, piano, phần mềm xử lý âm thanh… ngay tại nhà là có thể thực hiện các bản cover chất lượng.

Trên thực tế, nhiều bạn trẻ trở nên nổi tiếng khi giới thiệu các bản nhạc cover lên các trang mạng giải trí trực tuyến. Chu Diệu Linh (Linh Ka) được nhiều người biết đến thời gian qua khi cô thường xuyên đăng tải trên trang Youtube những bản cover các bài “Từ hôm nay”, “Em gái mưa”, “Chưa bao giờ mẹ kể”... Các bản cover của Linh Ka đều nhận được vài triệu lượt xem dù giọng hát chưa thật sự nổi bật.

Bên cạnh đó, Fanny Trần (tên thật là Y Phụng) có một số bản cover ca khúc nổi tiếng của làng nhạc trẻ đương đại được nhiều người chú ý, trong đó có MV “Cô Ba Sài Gòn”, “Tuý âm”, “Đã lỡ yêu em nhiều”, “Talk to me”, “Yêu làm chi”… có đến cả triệu lượt xem. Hoặc Minh Mon với hàng loạt những ca khúc quen thuộc của thế hệ trẻ như: “Người ta nói”, “Lặng thầm một tình yêu”, “Nếu như ngày đó”, “Dù có cách xa”… cũng hút lượng lớn người xem và theo dõi. Ngoài ra, hiện tượng Hoa Vinh thể hiện các bản cover đăng lên trên trang YouTube với hàng trăm nghìn, thậm chí triệu lượt theo dõi. Từ sự nổi tiếng trên không gian mạng nhờ trào lưu cover ca khúc, Hoa Vinh bước ra đời sống thực khi tham gia biểu diễn ở một số sân khấu ca nhạc, phòng trà...

Không những vậy, các nghệ sĩ trẻ có ca khúc được cover nhiều cũng nhanh chóng được công chúng biết đến, có chỗ đứng trong làng nhạc trẻ. Điển hình là trường hợp của ca sĩ trẻ Erik (Lê Trung Thành), khi ra mắt ca khúc “Sau tất cả”, thu hút hơn 34 triệu lượt xem trên YouTube. Độ “hot” của “Sau tất cả” được thể hiện khi nhiều ca sĩ anh, chị như Hồ Ngọc Hà, Lam Trường, Văn Mai Hương, Hari Won, Hoài Lâm, Soobin Hoàng Sơn... cũng cover ca khúc này và các MV cover Sau tất cả đều có vài trăm nghìn đến cả triệu lượt người xem. Qua đó, “Sau tất cả” trở thành một trong những ca khúc được nghe nhiều và yêu thích nhất với các bạn trẻ và nhiều nghệ sĩ trẻ trong làng giải trí Việt.

Nỗi lo nhãn tiền

Theo nhạc sĩ Hồ Hoài Anh, việc các ca khúc nổi tiếng một thời hoặc ca khúc hit đương đại được cover nhiều cho thấy các ca sĩ cũng như người thể hiện biết sử dụng cá tính âm nhạc riêng, tư duy trẻ trung, hiện đại để tạo sự khác biệt. “Tôi thích tư duy đó, nhất là trong thời buổi khan hiếm ca khúc hay như hiện nay” – nhạc sĩ Hồ Hoài Anh chia sẻ. Ngoài ra, nhiều nghệ sĩ làm nghề thừa nhận, thành công của việc cover ca khúc hiện nay cũng nhờ vào giọng hát khác biệt và cá tính của các ca sĩ trẻ bây giờ. Bên cạnh chọn hướng cover mộc mạc, nhẹ nhàng, một số ca sĩ trẻ sử dụng thêm các chất liệu âm nhạc hiện đại rap, rock,… để dễ nghe, hợp xu hướng hơn.

Cũng có ý kiến cho rằng, ở thời điểm nhạc trẻ Việt đang phát triển mạnh mẽ như hiện nay, khi quá nhiều ca khúc ra đời một cách ồ ạt, chất lượng lại “vàng thau lẫn lộn” khiến người nghe phải tiếp cận một cách vội vã thì nhiều người có xu hướng quay trở lại với dòng nhạc xưa, nghe các ca khúc được cover lại có tính sáng tạo, mới lạ, độc đáo hơn để thưởng thức là điều tất yếu. Tuy nhiên để thành công và thật sự đem lại giá trị nghệ thuật cũng như giải trí, các nghệ sĩ cho rằng người cover ca khúc phải có tư duy và kỹ năng âm nhạc tốt để thoát khỏi cái bóng quá lớn của những ca khúc nổi tiếng.

Tuy nhiên, theo nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, việc cover bất cứ ca khúc nào đều sai nếu không xin phép. Kể cả không kinh doanh thì cũng phải được sự đồng ý của tác giả. Còn trong trường hợp kinh doanh thì phải trả tác quyền.

Chia sẻ về vấn đề này, luật sư Nguyễn Đăng Thái, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, việc cover, viết lại lời bài hát được xem là một hình thức làm tác phẩm phái sinh theo quy định tại Khoản 8, Điều 4, Luật Sở hữu trí tuệ. Dưới góc độ pháp lý, quyền làm tác phẩm phái sinh là một trong những quyền tài sản độc quyền của chủ sở hữu tác phẩm, được pháp luật bảo hộ và buộc các đối tượng khác phải tôn trọng, không được làm ảnh hưởng tới quyền này. “Việc lấy lý do cover bài hát không nhằm mục đích thương mại là lý do rất chung chung. Nhiều trường hợp làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường bài hát, gây hại đến quyền của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả”, luật sư Nguyễn Đăng Thái cho hay./.

Khôi Nguyên