Cần đồng bộ cơ giới hóa trong sản xuất lúa

Nông dân xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) sử dụng máy gặt đập liên hoàn để thu hoạch lúa.
(HPĐT)- Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp – Phát triển nông thôn, hiện nay nhiều địa phương ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất lúa đạt hiệu quả cao. Tuy nhiên, các địa phương mới đạt 100% việc ứng dụng cơ giới hóa trong khâu làm đất và thu hoạch; các khâu khác, tỷ lệ ứng dụng cơ giới hóa đạt thấp.
Hiệu quả sản xuất tăng, tiết kiệm nhân lực
Đến thời điểm này, các địa phương cơ bản thu hoạch xong lúa xuân, trên các cánh đồng, phần lớn bà con sử dụng máy gặt đập Kubota cỡ lớn để gặt. Vì vậy, công việc thu hoạch khá nhanh, gọn, khẩn trương. Trên cánh đồng ở thôn Cao Mật, xã An Thọ (huyện An Lão) ông Đào Văn Nết đang thu hoạch lúa xuân trên cánh đồng. Ông phấn khởi vì vụ xuân này, năng suất lúa đạt hơn 70 tạ/ha, bán khá được giá, thương lái mua tận ruộng với mức giá hơn 8000 đồng/kg thóc thường, thóc chất lượng cao có giá từ 10-12 nghìn đồng/kg. Ông Nết cho biết, gia đình ông xin phép địa phương gom ruộng bỏ của dân nên diện tích cấy lúa khá lớn (hơn 30 ha), nếu không có máy gặt đập rất tốn công lao động và gặt không biết đến bao giờ mới xong. Nhờ có máy gặt đập cỡ lớn, tôi thu hoạch lúa nhanh gọn trong một ngày là xong. Ô tô của thương lái có thể đi đến tận ruộng để thu mua thóc.
Ở thôn Thọ Linh, xã Minh Tân (huyện Kiến Thụy), ông Đỗ Văn Tự cho biết, diện tích lúa xuân của gia đình năm nay cũng được thu hoạch với năng suất, chất lượng cao nhờ kiểm soát tốt sâu bệnh bằng việc phun thuốc trừ sâu bằng máy bay không người lái. Theo ông Tự, gia đình tích tụ được hơn 5 ha đất, 4 ha trồng lúa còn lại ông thiết kế mương cấp thoát và lạch để nuôi trồng thủy sản. Do diện tích lúa nhiều, phun thủ công tốn nhiều công và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, do vậy ông đăng ký thử nghiệm mô hình phun thuốc bảo vệ thực vật cho cây lúa bằng máy bay không người lái. Công ty cổ phần Nicotex cử nhân viên và tổ chức điều khiển máy bay không người lái trên cánh đồng lúa của gia đình ông Tự chỉ trong thời gian ngắn đã phun xong toàn bộ diện tích. Qua theo dõi sau 4-5 ngày phun trừ, kiểm tra mật độ sâu bệnh trên đồng ruộng cho thấy đạt hiệu quả phòng trừ cao, tiết kiệm nhiều chi phí so với phun thủ công.
Theo Trưởng Phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật Hải Phòng Bùi Cảnh Đức, trong điều kiện phát triển mạnh của khoa học công nghệ, việc ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp, phổ biến nhất trong sản xuất lúa là xu thế tất yếu. Nhờ vậy, hiệu quả sản xuất tăng cao, chi phí lao động sản xuất giảm đáng kể. Hiện, ở nhiều huyện, các nhà máy, doanh nghiệp sản xuất công nghiệp thu hút nhiều nông dân lao động làm việc nên nguồn nhân lực trong nông nghiệp thiếu trầm trọng. Đối với việc sản xuất lúa, rất nhiều khâu đòi hỏi phải có nhân lực mới làm được. Tuy nhiên, gần đây, nhờ ứng dụng cơ giới hóa, nhiều gia đình thiếu lao động vẫn có thể sản xuất bình thường. Một số địa phương, nhờ ứng dụng cơ giới hóa còn từng bước khắc phục được tình trạng ruộng bỏ hoang. Một số hộ dân mạnh dạn thu gom ruộng hoang thành các vùng lớn để sản xuất lúa, có máy móc để sản xuất giúp canh tác hiệu quả cao.
Từng bước đồng bộ hóa
Theo ông Bùi Cảnh Đức, mặc dù có nhiều người dân ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp nhưng chủ yếu mới dừng lại ở khâu làm đất và thu hoạch. Các khâu khác, tỷ lệ ứng dụng còn thấp. Cụ thể, diện tích cấy máy mới đạt 2000 ha, chiếm 7% diện tích gieo cấy; diện tích gieo sạ đạt 711 ha, đạt 2,5% tổng diện tích gieo cấy. Diện tích sử dụng cơ giới hóa trong việc phun thuốc trừ sâu, làm cỏ cũng không đáng kể, mới chỉ có một số mô hình trình diễn ở các huyện.
Nguyên nhân khiến một số khâu trong sản xuất lúa chưa ứng dụng đồng bộ việc cơ giới hóa là do việc dịch vụ cơ giới hóa trong các khâu này chưa thuận tiện với người dân. Chẳng hạn, việc ứng dụng máy bay không người lái trong phun thuốc trừ sâu còn khá mới mẻ với người dân, cơ sở dịch vụ chưa nhiều và thuận tiện để người dân kết nối. Tại các địa phương, các tổ dịch vụ máy cơ giới hóa mới chỉ đầu tư mua sắm được một số máy móc phổ biến là máy cày lồng, máy làm đất, máy gặt đập, chưa có đủ chi phí để mua sắm các loại máy móc hiện đại hơn như: máy cấy, máy bay không người lái nên chưa mở rộng dịch vụ đến với người dân.
Mục tiêu của ngành nông nghiệp phấn đấu trong những năm tới, trong khâu sản xuất lúa phải mở rộng hơn nữa việc đồng bộ hóa trong các khâu sản xuất. Cụ thể, việc ứng dụng cơ giới hóa trong các khâu sản xuất phải đạt 90% tổng diện tích trở lên. Các khâu gieo cấy, phun thuốc trừ sâu hay làm cỏ lúa cũng từng bước mở rộng hơn tỷ lệ ứng dụng cơ giới hóa….
Để đạt được mục tiêu này, các huyện tiếp tục tích cực vận động nông dân ứng dụng cơ giới hóa trong một số khâu còn yếu như: gieo sạ, cấy lúa, phun thuốc bảo vệ thực vật. Tại các địa phương, chính quyền địa phương tạo điều kiện thành lập các tổ đội dịch vụ, khuyến khích các tổ đội này mua sắm nhiều loại máy móc đồng bộ để phục vụ bà con nông dân. Việc triển khai các gói dịch vụ chi phí ngày càng mềm dẻo hơn để nông dân có điều kiện tham gia. Các cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn, ngân hàng giúp các tổ, đội dịch vụ ở các huyện tiếp cận các chương trình hỗ trợ mua máy cơ giới hóa phục vụ sản xuất với giá ưu đãi, hỗ trợ vốn vay để mở rộng dịch vụ này tới nông dân./.