Hoạt động vận tải hành khách Hải Phòng - Quảng Ninh: Lao đao vì khách giảm, xe “dù”
(HPĐT)- Từng là tuyến vận tải hành khách cố định có tới hàng trăm lượt chuyến/ngày, tỏa đi các nơi ở tỉnh Quảng Ninh như: Bãi Cháy, Cái Rồng, Móng Cái… Nhưng hiện nay, tuyến vận tải này gần như bị xóa sổ, dẫn đến hàng trăm “nốt” xe, vài chục phương tiện và doanh nghiệp bên bờ vực phá sản.
Hiện bến xe Thượng Lý không còn tuyến xe đi tỉnh Quảng Ninh.
Lượng khách giảm mạnh
Theo một số doanh nghiệp (DN) vận tải, kể từ khi thành phố thực hiện di chuyển tuyến vận tải hành khách cố định từ bến xe Lạc Long đi các địa phương ở tỉnh Quảng Ninh về bến xe Thượng Lý, hoạt động vận tải hành khách trên tuyến mới từ bến xe Thượng Lý thưa thớt dần, một phần vì lượng khách giảm tới hơn 60%, một phần vì xe không… “hợp” bến, vì cách quản lý của bến xe khách Lạc Long và bến xe khách Thượng Lý khác nhau, nhất là về kinh phí bến và thời gian chờ “nốt”. Nếu như bến xe Lạc Long ưu ái về đỗ trễ “nốt” để đón khách, thì tại bến xe Thượng Lý không có. Nguyên tắc “đến giờ phải chạy” ở bến xe Thượng Lý khiến một số DN ngán ngẩm, phải chạy xe nhưng trên xe chỉ có 1-2 khách, thậm chí không có khách. Tình trạng này kéo dài hàng năm, nhưng không có giải pháp tháo gỡ, khiến các DN vận tải lao đao và bắt đầu dừng hoạt động vào quý 3 năm 2020.
Trước sự việc nhiều DN vận tải không hoạt động tuyến Hải Phòng-Quảng Ninh từ bến xe Thượng Lý, ngày 29-4-2021, Sở Giao thông- Vận tải buộc phải ra Quyết định đình chỉ khai thác một số tuyến vận tải hành khách cố định bằng xe ô tô trên địa bàn Hải Phòng. Theo đó, Sở Giao thông-Vận tải đình chỉ khai thác tuyến với 45 chuyến xe và thu hồi 49 phù hiệu của 8 đơn vị kinh doanh vận tải do không hoạt động kinh doanh vận tải trên tuyến vận tải khách theo tuyến cố định trong thời gian 60 ngày liên tục. Điều đáng nói là tất cả các tuyến xe dừng và bị đình chỉ hoạt động đều có lịch trình xuất phát từ bến xe Thượng Lý.
Tình trạng trên cũng có nguyên nhân khách quan. Đại diện một số DN vận tải cho rằng, trước đó tấp nập nhất là tuyến đi nhưng nay không còn nhiều người đi như trước. Họ chủ yếu là những người đi buôn bán, hoặc liên hệ để kết nối thương mại, nhưng hiện việc buôn bán ở Móng Cái không còn sầm uất như trước. Vì vậy, lượng hành khách giảm mạnh, các tuyến xe “co” dần lại. Một số tuyến còn lại như: Cái Rồng, Bãi Cháy, Tiên Yên, Ba Chẽ… đã ít xe, nay lại càng ít hơn.
Xe “dù” âm thầm hoạt động
Lấy cớ không “hợp” bến, ít khách, nhiều DN vận tải bỏ bến xe Thượng Lý tuyên bố không làm vận tải, nhưng thực chất là đưa xe chạy “dù”. Một số DN vận tải đưa xe từ nơi gửi, đến ngã ba cầu Bính đón khách. Lúc đầu các cơ quan chức năng cũng tưởng đó là xe từ bến xe Thượng Lý xuất bến, nhưng đến khi đại diện bến xe Thượng Lý thông tin xe bỏ “nốt” mới biết xe không vào bến mà chạy… “dù”. Cơ quan chức năng lập tức vào cuộc, xử lý tình trạng xe “dù” chở đón khách bất hợp pháp dọc theo tuyến đường từ bến xe Thượng Lý đến chân cầu Bính.
Tuy nhiên, tình trạng xe “dù” hoạt động ngày càng tinh vi hơn. Theo Thanh tra Sở Giao thông- Vận tải, xe “dù” hoạt động trên tuyến Hải Phòng- Quảng Ninh trước đây là xe khách loại to, nhưng nay chủ yếu là xe loại 16 chỗ. Đây là xe được cấp phù hiệu xe hợp đồng, lợi dụng sơ hở của cơ chế xe hợp đồng phải có danh sách hành khách, nơi đi, nơi đến, các xe chạy “dù” chủ yếu là liên lạc trước với hành khách, sau đó xin tên, tuổi, địa chỉ để ghi vào danh sách hành khách trên xe, “biến” hành khách đi xe theo tuyến cố định trở thành khách hợp đồng. Đây là thủ đoạn hầu hết các nhà xe sử dụng để qua mặt lực lượng chức năng. Ngoài ra, ở khu vực ngoại thành Hải Phòng, tầm 4-5 giờ sáng, hàng chục chiếc xe loại 16 chỗ bắt đầu hoạt động, đón khách công khai đi Quảng Ninh, vì đó là thời gian không bị kiểm soát. Cùng với các loại xe 16 chỗ, hiện ở Hải Phòng còn có khoảng gần 1.000 xe ô tô loại từ 5 đến dưới 9 chỗ tham gia chở hành khách tuyến Hải Phòng-Quảng Ninh và ngược lại. Lấy danh nghĩa là xe gia đình, chở người đi chơi, tham quan, nhưng thực chất là đón khách đi Quảng Ninh. Toàn bộ giao dịch đều được thực hiện qua các nhóm kín trên facebook hoặc zalo. Đáng nói là đội xe này vì lợi nhuận, sẵn sàng đón người từ khu vực phong tỏa y tế đi khắp nơi.
Để bảo đảm hoạt động vận tải diễn ra công bằng, lành mạnh giữa các loại xe trên tuyến Hải Phòng-Quảng Ninh, tránh thất thu thuế, hoạt động kiểm tra trên tuyến cần phải được tiến hành thường xuyên hơn. Các cơ quan chức năng cần rà soát các doanh nghiệp vận tải, rà soát đội xe và xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng kẽ hở của luật pháp, nhất là Nghị định 10/2020/NĐ-CP của Chính phủ. Mặt khác, chiểu theo các quy định, trước mắt cần đề xuất sử dụng danh sách hành khách trên xe hợp đồng bằng bản đánh máy, thay vì viết tay; tránh tình trạng xe hợp đồng đón khách nhưng viết thêm tên hành khách vào.
Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng người điều khiển xe ô tô vận chuyển khách du lịch, xe vận chuyển hành khách theo hợp đồng chở người không có tên trong danh sách hành khách hoặc vận chuyển không đúng đối tượng theo quy định. Ngoài ra, còn tước giấy phép lái xe 1-3 tháng./.