Đáp ứng nhu cầu học tập, làm việc ở nước ngoài: Đa dạng chương trình, mô hình đào tạo
(HPĐT)- Theo dự báo của Trung tâm Dịch vụ việc làm (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội), giai đoạn 2021-2025, trên địa bàn thành phố có khoảng 10 nghìn lao động có nhu cầu học tập, làm việc ở nước ngoài. Đây là xu hướng không mới, song mở ra tiềm năng, cơ hội cho mô hình tổ chức đào tạo nghề kết hợp dạy ngoại ngữ, tạo đầu ra việc làm ở các trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn thành phố.
Mỗi năm, Trường cao đẳng Hàng hải 1 đào tạo khoảng 3 nghìn thuyền viên làm việc ở nước ngoài. (Ảnh chụp trước ngày 27-4-2021).
Nhu cầu tăng
Năm học cũ vừa kết thúc, nhưng nhiều bậc cha mẹ có con sắp bước vào năm học cuối cấp THCS, THPT chủ động định hướng nghề nghiệp cho con. Chị Vũ Thị Bích Huệ (phố Hùng Duệ Vương, phường Thượng Lý, quận Hồng Bàng) cho biết: “2 tháng nữa, con gái tôi tròn 18 tuổi, nhưng thời điểm này, gia đình tìm hiểu các chương trình dạy, học tiếng Hàn Quốc với mong muốn sau khi tốt nghiệp THPT, cháu có điều kiện học tập, làm việc ở nước ngoài. Tuy nhiên, chi phí đào tạo, lệ phí hoàn thiện hồ sơ, thủ tục được các trung tâm tư vấn du học, xuất khẩu lao động mời chào ở mức cao (từ 150 triệu- 200 triệu đồng/lượt), rủi ro lớn. Nên tôi hy vọng tìm được cơ sở giáo dục công lập cung cấp dịch vụ uy tín, bảo đảm chất lượng với mức chi phí phù hợp điều kiện kinh tế của gia đình”.
Dù dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, song các công ty xuất khẩu lao động vẫn nhận được nhiều yêu cầu và thực hiện tuyển dụng thông qua phỏng vấn trực tuyến. Ông Bùi Ngọc Tấn, đại diện Công ty TNHH đào tạo và phát triển nguồn nhân lực PITSCO nhận định: Nhu cầu tuyển dụng lao động Việt Nam sang Nhật Bản khá ổn định, không thay đổi nhiều so với thời gian trước khi xảy ra dịch bệnh COVID-19. Các lĩnh vực, ngành nghề tuyển dụng tại Nhật Bản khá đa dạng như: xây dựng, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, công nghiệp phụ trợ, cơ khí, ép nhựa, điện tử, bảo dưỡng xe hơi... Thậm chí, nhân lực tại một số ngành như điều dưỡng, y tế... tại Nhật Bản luôn thiếu và có nhu cầu tuyển dụng liên tục, chỉ cần lao động đáp ứng yêu cầu có thể được bố trí làm việc ngay.
Theo bà Phan Thị Yến, Trưởng Phòng Việc làm (Trung tâm Dịch vụ việc làm), chưa tính số lượng du học sinh, trong giai đoạn 2016-2020, thành phố có khoảng 7.500 lượt lao động xuất khẩu. Trong đó, chiếm tỷ trọng lớn là thị trường châu Á gồm: Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan... Bên cạnh số ít người lao động được doanh nghiệp cử đi học tập nâng cao trình độ, nghiệp vụ ở nước ngoài, những năm gần đây, nhu cầu du học, xuất khẩu lao động tăng nhanh. Trong 6 tháng đầu năm 2021, Trung tâm Dịch vụ việc làm tư vấn cho gần 1 nghìn trường hợp xuất khẩu lao động, tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhu cầu du học, xuất khẩu lao động tăng trở lại mở ra cơ hội cho các trường cao đẳng, trung cấp mở nhiều mã ngành, tổ chức các chương trình đào tạo ngoại ngữ gắn liền kỹ năng nghề, đáp ứng nhu cầu của học viên, người lao động.
Xây dựng mô hình đào tạo theo nhu cầu
Việc đào tạo nghề, kết hợp đào tạo ngoại ngữ, bồi dưỡng kỹ năng cần thiết cho người lao động nhằm tạo nguồn lao động đủ điều kiện làm việc ở nước ngoài đang là hướng đi được nhiều cơ sở dạy nghề chú trọng. Cụ thể như: Trường cao đẳng du lịch Hải Phòng tiếp tục mở rộng chương trình liên kết đào tạo, nhận học bổng từ Chính phủ Australia; Trường cao đẳng Giao thông - Vận tải trung ương 2 phối hợp đào tạo nghề với một số trường của CHLB Đức... Bà Trịnh Thị Thu Hồng, Trưởng Phòng Tuyển sinh (Trường cao đẳng kinh tế -kỹ thuật Bắc bộ) chia sẻ: “Năm học 2021-2022, nhà trường thí điểm mở 2 ngành tiếng Nhật và tiếng Hàn phục vụ học viên có nhu cầu du học, làm việc tại nước ngoài. Dự kiến, mỗi ngành tuyển sinh 1 lớp hệ cao đẳng và 1 lớp hệ trung cấp với khoảng 50 học sinh/ngành/ năm. Học viên theo học các ngành này tại nhà trường được hưởng các chính sách miễn, giảm phí đối với người tham gia chương trình học nghề theo quy định”.
Bên cạnh đó, một số trường cam kết về việc làm ở nước ngoài cho học viên. Ông Đỗ Đức Lợi, Trưởng Phòng Công tác học sinhsinh viên (Trường cao đẳng Hàng hải 1) cho hay: “Vài năm trở lại đây, mỗi năm, nhà trường cung ứng khoảng 3 nghìn thuyền viên làm việc tại nước ngoài. Để làm việc ở nước ngoài, học viên cần tốt nghiệp khóa học về ngành điều khiển tàu biển, khai thác máy tàu thủy, điện tàu thủy..., với chi phí khoảng 10 triệu đồng/khóa học/3 tháng (đã bao gồm cả chương trình đào tạo ngoại ngữ). Không chỉ vậy, 100% số học viên sau khi tốt nghiệp được tạo điều kiện làm việc ngay ở nước ngoài, với mức lương khởi điểm 800-1.000 USD/tháng”.
Trưởng Phòng Giáo dục nghề nghiệp (Sở Lao độngThương binh và xã hội) Nguyễn Thị Ngân cho rằng, sự thay đổi mô hình đào tạo thích ứng với nhu cầu của thị trường lao động là cần thiết, tạo nên sức cạnh tranh cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc thu hút học viên, khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của công tác đào tạo nghề. Tuy nhiên, bên cạnh việc tổ chức thử nghiệm các mô hình đào tạo hướng tới người có nhu cầu học tập, làm việc nước ngoài, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tăng cường quảng bá, tư vấn về tính thiết thực, minh bạch, hiệu quả cao của chương trình đào tạo này tới các bậc cha mẹ có nguyện vọng cho con học tập, làm việc ở nước ngoài, để đạt hiệu quả cao./.