Cải cách thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Sớm điều chỉnh những bất cập

Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp công dân giải quyết các vướng mắc về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. (Ảnh chụp trước ngày 26-4). Ảnh: Minh Tú

E ngại thủ tục cấp GCN phức tạp

Những ngày này, về nhiều địa phương, nhất là những huyện ven đô đang trong đề án chuyển thành quận, dễ dàng bắt gặp những tấm biển quảng cáo giới thiệu dịch vụ làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chuyển đổi đất nông nghiệp thành đất ở. Có những hộ dân mới chỉ manh nha nhu cầu đi làm thủ tục cấp GCN đã có người gọi điện thoại “mời chào” làm giúp...

 Anh Đỗ Văn Toản ở quận Dương Kinh chia sẻ: năm 2011, gia đình anh nhận chuyển nhượng thửa đất ở quận Dương Kinh, có làm hợp đồng công chứng chuyển nhượng. Đến cuối năm 2020, anh mới đi làm GCN sang tên mình. Tuy nhiên, khi nộp hồ sơ tại Chi nhánh văn phòng Đăng ký đất đai quận Dương Kinh, anh được yêu cầu phải bổ sung giấy xác nhận độc thân của người chuyển nhượng đất cho anh, bởi, trong hợp đồng công chứng mua bán có ghi người chuyển nhượng cho gia đình anh là độc thân. Để có giấy tờ này, gia đình anh đi tìm người đã bán đất cho mình. Nhưng người bán đất đã chuyển nhà đi đâu không rõ. Quay lại trụ sở UBND phường nơi người bán đăng ký hộ khẩu thường trú trước đây, nhận được giải thích giấy chứng nhận độc thân chỉ có hiệu lực trong 6 tháng; đơn vị không lưu trữ và không thể cấp lại. Hơn nữa, phải chính chủ đi xin xác nhận độc thân hoặc phải có giấy ủy quyền thì đơn vị mới xác nhận độc thân cho người bán được. Trong lúc hoang mang không biết làm thế nào để hoàn tất thủ tục này, thì có người khuyên: “cứ nhờ dịch vụ là xong hết”.

Nhiều năm nay, với không ít người, mỗi khi phải đi làm các thủ tục để được cấp GCN quyền sử dụng đất là những “đoạn trường”. Một phần do có những thủ tục rất khó để hoàn thiện. Phần khác do người dân không nắm vững quy định pháp luật, nên việc thực hiện các thủ tục chưa bảo đảm. E ngại thủ tục phức tạp, người dân lại chưa nắm vững các quy định pháp luật. Đó là những nguyên nhân nhiều người chấp nhận nhận mất tiền cho “cò” dịch vụ thay vì trực tiếp đi làm GCN.

Xem người dân là khách hàng

Có thể nói, những phản ánh của người dân về tình trạng giải quyết GCN chậm, muộn, khó khăn là có thực. Theo báo cáo của Sở TNMT, từ ngày 15-3-2020 đến tháng 6- 2021: Các chi nhánh tiếp nhận 104.575 hồ sơ đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất, gồm đăng ký biến động, cấp đổi và cấp. Hiện trả kết quả đạt 93,5% tổng số hồ sơ. Có 69% số hồ sơ đúng hẹn, còn 31% số hồ sơ quá hạn. Số hồ sơ chưa trả kết quả có 6.840 hồ sơ, trong đó 57,41% số hồ sơ này đã quá hạn. Nhưng đơn vị có lượng hồ sơ chậm muộn nhiều là các địa phương Hải An, An Dương, Thủy Nguyên, Kiến An… Theo Giám đốc Sở TNMT Trần Văn Phương, về kết quả tiếp nhận hồ sơ đăng ký biến động đất đai của hộ gia đình, cá nhân trong vòng 1 năm qua, Sở TNMT thống kê những nguyên nhân dẫn đến thời gian giải quyết kéo dài. Một trong những nguyên nhân là cán bộ thụ lý còn yếu về chuyên môn, lúng túng trong xử lý hồ sơ, nhất là hồ sơ có đất nông nghiệp liền kề với đất ở, nhà ở. Người thực hiện xử lý hồ sơ không kịp thời cập nhật quy định mới. Việc thẩm định xét cấp hồ sơ chưa bảo đảm. Có nhiều trường hợp dù nhận được thông báo nộp thuế nhưng khi chuyển lên Văn phòng Đăng ký đất đai vẫn phải điều chỉnh lại. Cùng với đó, GCN quyền sử dụng đất cấp lần đầu do các quận, huyện cấp trước đây thông tin không chính xác theo quy định của Bộ Tài nguyên-Môi trường, nên phải thực hiện chỉnh lý, đính chính, bổ sung hồ sơ.

Với tinh thần cầu thị, xác định người xin cấp GCN là “khách hàng”, Sở tập trung thực hiện nhiều giải pháp nhằm hạn chế đến mức thấp nhất hồ sơ chậm, muộn và sự phàn nàn, băn khoăn của người dân. Giám đốc Sở TNMT Trần Văn Phương nhấn mạnh, sự hài lòng của người dân là thước đo, là mục tiêu hướng đến trong công tác cải cách hành chính của sở. Do đó, để giải quyết dứt điểm những tồn tại, vướng mắc trong công tác cấp GCN, Sở yêu cầu Văn phòng Đăng ký đất đai tổ chức kiểm điểm, giải trình làm rõ nguyên nhân kéo dài thời gian giải quyết theo quy định đối với hồ sơ chậm, muộn; đề xuất xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân gây chậm trễ. Tập trung rà soát, phân loại số hồ sơ đang thụ lý, giải quyết; những hồ sơ chưa đủ điều kiện giải quyết thông báo bằng văn bản, trả lại hồ sơ và nêu rõ lý do, nội dung cần bổ sung, hoàn thiện để gửi lại cho khách hàng thông qua bộ phận “một cửa”. Đối với hồ sơ quá hạn giải quyết thuộc trách nhiệm của đơn vị thụ lý hồ sơ phải thông báo bằng văn bản cho bộ phận “một cửa” và gửi văn bản xin lỗi khách hàng; trong đó ghi rõ lý do quá hạn, thời gian đề nghị gia hạn trả kết quả; đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình cấp GCN theo quy định. Đặc biệt, Giám đốc Sở TNMT nhấn mạnh, mong muốn người dân trực tiếp giao dịch hồ sơ, tránh qua các khâu trung gian tiếp nhận thông tin có sự sai lệch. Người dân chú trọng nâng cao hiểu biết quy định pháp luật bảo đảm thực hiện đúng, đủ hồ sơ cấp GCN. Đồng thời, Sở TNMT yêu cầu chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai các quận, huyện thực hiện đăng ký biến động theo quy định được ban hành tại Quyết định số 299/QĐUBND ngày 10-2-2020 của UBND thành phố./.

HUY VŨ