Hơn 95% số phụ nữ nhiễm HIV sinh con được điều trị ARV

Hải Phòng làm tốt công tác dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Trong ảnh: Khám sàng lọc cho trẻ trước khi tiêm phòng tại Trạm Y tế phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền).

- Ông cho biết hoạt động dự phòng điều trị lây truyền HIV từ mẹ sang con tại Hải Phòng được triển khai như thế nào?

- Hiện nay, hoạt động phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ từ tuyến thành phố, quận, huyện đến xã, phường, thị trấn tại các cơ sở y tế nhà nước và tư nhân. Trong đó, hoạt động tư vấn xét nghiệm HIV đối với phụ nữ mang thai được thực hiện từ tuyến xã, phường qua các lần khám và quản lý thai nghén. Đối với phụ nữ mang thai có nguy cơ cao nhiễm HIV, cán bộ y tế tư vấn xét nghiệm HIV nhiều lần trong thai kỳ. Khi phát hiện phụ nữ mang thai nhiễm HIV, họ được chuyển tiếp sang phòng khám ngoại trú HIV để được khám, chăm sóc và điều trị thuốc kháng virus (ARV).

Thuốc ARV phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con được cung ứng, điều phối đầy đủ tại các tủ trực khoa sản của bệnh viện tuyến quận, huyện, thành phố và các bệnh viện tư, như: Bệnh viện Phụ sản Tâm Phúc, Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng, Bệnh viện quốc tế Green. Đáng nói, khi phụ nữ mang thai được phát hiện nhiễm HIV muộn trong khi chuyển dạ sẽ được uống ngay thuốc ARV và con sinh ra cũng được sử dụng thuốc ARV dự phòng lây nhiễm HIV tại khoa sản của các bệnh viện. Các bà mẹ nhiễm HIV sau khi sinh được theo dõi chuyển tiếp sang phòng khám ngoại trú HIV người lớn để tiếp tục điều trị ARV; con của họ được chuyển tiếp sang phòng khám ngoại trú trẻ em để quản lý, chăm sóc và điều trị dự phòng theo đúng quy định của Bộ Y tế và đứa trẻ sinh ra được làm xét nghiệm PCR chẩn đoán sớm nhiễm HIV.

- Việc triển khai điều trị dự phòng có gặp khó khăn gì từ cơ sở y tế, người dân, cộng đồng?

- Thực tế trong quá trình triển khai dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, các bệnh viện, cơ sở y tế gặp khó khăn nhất trong quá trình tiếp cận các trường hợp này. Phụ nữ mang thai có nguy cơ nhiễm HIV hoặc đã nhiễm HIV không muốn tiết lộ thông tin với cán bộ, nhân viên ở các trạm y tế xã, phường, gây khó khăn với các cán bộ y tế cơ sở trong việc tiếp cận, quản lý, theo dõi, chăm sóc trước và sau sinh cho các cặp mẹ con. Bên cạnh đó, khi tư vấn cho phụ nữ nhiễm HIV trong khi mang thai hoặc lúc chuyển dạ gặp nhiều khó khăn vì nhiều chị em còn muốn giấu gia đình dẫn đến tình trạng điều trị ARV muộn, làm tăng tỷ lệ lây truyền virus HIV cho con của họ. Trong khi đó, ở một số cơ sở y tế, cán bộ, nhân viên y tế trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong truyền thông, tư vấn, thực hiện các xét nghiệm phát hiện phụ nữ mang thai nhiễm HIV để có biện pháp dự phòng phù hợp.

- Vậy, ngành Y tế có giải pháp nào để khắc phục khó khăn, nhằm đẩy mạnh thực hiện dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con trong thời gian tới?

- Trong tháng cao điểm Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm 2021 “Hướng tới loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con vào năm 2030” (tháng 6) vừa qua, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 nên Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố không tham mưu Sở Y tế tổ chức hoạt động truyền thông quy mô nào. Tuy nhiên, trung tâm triển khai mạnh mẽ công tác truyền thông nhóm nhỏ về phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con tại các trạm y tế bằng việc lồng ghép tư vấn trực tiếp với phát tờ rơi, tuyên truyền bằng loa truyền thanh, nhắn tin tư vấn qua mạng xã hội như Facebook, Zalo... Trong đó, giới thiệu về lợi ích của việc tiếp cận sớm các dịch vụ xét nghiệm HIV; dự phòng, chăm sóc, điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con và giới thiệu chi tiết các cơ sở cung cấp dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con sẵn có tại địa phương, đơn vị, bao gồm cả các dịch vụ chuyển tiếp, chuyển tuyến phụ nữ mang thai nhiễm HIV và con của họ để họ dễ dàng tiếp cận và sử dụng. Tổ chức mở rộng việc cung cấp các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con như tư vấn xét nghiệm HIV lưu động...

Thời gian tới, Sở Y tế yêu cầu các cơ sở y tế đẩy mạnh các cách làm sáng tạo, hiệu quả cao kể trên. Đồng thời, trung tâm tham mưu sở phối hợp Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, lực lượng cán bộ, cộng tác viên dân số tuyên truyền bằng nhiều hình thức để giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với phụ nữ mang thai nhiễm HIV và trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV, tăng cường sự hỗ trợ của gia đình, xã hội trong dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con. Bên cạnh hoạt động truyền thông, các cơ sở y tế từ thành phố đến cơ sở tăng cường chất lượng cung cấp các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Đồng thời, nâng cao năng lực thường xuyên cho cán bộ y tế từ tuyến xã, phường về các hình thức truyền thông, tư vấn, xét nghiệm để phát hiện sớm phụ nữ mang thai nhiễm HIV, điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con và tư vấn chăm sóc sau sinh cho bà mẹ nhiễm HIV.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Bài: VIÊT HOÀNG (thực hiện) - Ảnh: TRỊNH THƯỜNG