Thời điểm ban hành quyết định hoãn phiên tòa dân sự

Như vậy, thời điểm ban hành quyết định hoãn phiên tòa diễn ra tại phiên tòa, tức là khi đã mở phiên tòa. Về vấn đề này, hiện có hai ý kiến khác nhau:

Ý kiến thứ nhấtcho rằng, quy định hiện hành đã phù hợp, việc hoãn phiên tòa cần được thực hiện tại phiên tòa sau khi mở phiên tòa xét xử.

Theo ý kiến này, BLTTDS năm 2015 không có điều luật nào cho phép Tòa án được hoãn phiên tòa trước khi mở phiên tòa và nội dung này trong pháp luật tố tụng dân sự cơ bản không có sự thay đổi qua các thời kỳ.

Mặt khác, nếu đã ban hành quyết định đưa vụ án ra xét xử thì kể từ thời điểm ban hành quyết định trở về sau sẽ tính là giai đoạn xét xử, theo đó, nguyên tắc cơ bản tại BLTTDS năm 2015 về việc Tòa án xét xử tập thể và bảo đảm chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm thì các vấn đề phát sinh sau đó sẽ phải do Hội đồng xét xử quyết định, kể cả việc hoãn phiên tòa.

Ý kiến thứ hai cho rằng,thời điểm ban hành quyết định hoãn phiên tòa cần phải được sửa đổi theo hướng gồm cả trước và sau thời điểm mở phiên tòa xét xử.

Bởi lẽ, trong thực tiễn áp dụng pháp luật, quy định của BLTTDS hiện hành chưa dự liệu, bao quát được các tình huống thực tế có thể phát sinh. Có những trường hợp sau khi ban hành quyết định đưa vụ án ra xét xử, đã xác định được ngày, giờ, tháng, năm, địa điểm mở phiên tòa thì mới phát sinh căn cứ hoãn phiên tòa. Không ít trường hợp đến thời điểm quyết định đưa vụ án ra xét xử được gửi đi các nơi theo quy định thì mới phát sinh căn cứ buộc phải hoãn phiên tòa.

Đối với các trường hợp trên và tương tự thì cần phải ra quyết định hoãn phiên tòa trước khi mở phiên tòa. Nếu không thể xét xử được theo đúng thời gian đã dự kiến mà Tòa án vẫn mở phiên tòa chỉ để ban hành quyết định hoãn phiên tòa thì không hợp lý và vô hình chung mang tính hình thức, lãng phí thời gian, công sức của những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng.

Do đó, đây là một bất cập cần được nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung vào BLTTDS năm 2015 để việc quyết định hoãn phiên tòa phù hợp, sát với thực tiễn hơn.

Với những vướng mắc như trên, cần có sự sửa đổi, bổ sung các quy định về trường hợp hoãn trước khi mở phiên tòa như sau:

Một là, cần quy định cho phép Thẩm phán được phân công là chủ tọa phiên tòa tiến hành xem xét, quyết định việc ban hành quyết định hoãn phiên tòa trước thời điểm mở phiên tòa khi phát sinh một trong những điều kiện: thuộc trường hợp bắt buộc phải hoãn phiên tòa theo quy định; khi phát sinh sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan dẫn đến điều kiện, hoàn cảnh về cơ sở vật chất bị tác động hoặc ảnh hưởng đến việc đương sự vắng mặt lần thứ nhất làm phiên tòa chắc chắn không thể mở theo đúng thời gian đã dự kiến.

Hai là, để tránh việc hoãn phiên tòa tùy tiện, nên quy định chặt chẽ về trình tự, thủ tục để các bên nộp đơn yêu cầu và thông báo cho các bên liên quan như: Đơn thông báo vắng mặt phải gửi cho Tòa án trước thời điểm mở phiên tòa ít nhất 2 ngày làm việc; nội dung đơn thông báo phải nêu rõ lý do, kèm theo chứng cứ chứng minh dẫn đến việc vắng mặt.

Ba là, việc xem xét ban hành quyết định hoãn phiên tòa trước thời điểm mở phiên tòa chỉ áp dụng đối với phiên tòa không bị hoãn quá 5 lần; việc hoãn phiên tòa trước khi mở phiên tòa sẽ được thông báo trước cho những người tham gia tố tụng bằng phương tiện thông tin truyền thông và sau 3 ngày làm việc, kể từ khi quyết định hoãn phiên tòa được ban hành, phải thông báo công khai và gửi ngay cho Viện kiểm sát cùng cấp và những người tham gia tố tụng./.

HẢI CHÂU