Cân nhắc kỹ trước quyền lợi người lao động
(HPĐT)- Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội (LĐ-TBXH) vừa hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) gửi Bộ Tư pháp thẩm định trước khi trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến. Theo đó, cơ quan soạn thảo đề xuất: Nếu người lao động (NLĐ) chưa đến tuổi nghỉ hưu, sau 1 năm nghỉ việc không tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), khi đề nghị hưởng BHXH một lần thì mức hưởng cho mỗi năm đóng BHXH sẽ bị giảm mạnh tới 50%, tương đương 1 tháng lương bình quân (theo quy định hiện hành, mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng; những năm đóng trước 2014 được hưởng 1,5 tháng lương bình quân, những năm đóng từ 2014 trở đi được hưởng 2 tháng lương bình quân). Đề xuất này được đông đảo công nhân, lao động và cán bộ công đoàn quan tâm.
Anh Bùi Văn Dần, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng HJC được trang bị đồ bảo hộ nhiều lớp để chống nắng nóng khi làm việc trên công trường xây dựng cầu Quang Thanh.
Hầu hết ý kiến không đồng tình, cho rằng quy định như vậy là không hợp lý, gây bất lợi cho người lao động, chưa đứng trên quyền lợi của NLĐ, nhất là khi hiện nay, dịch bệnh COVID-19 đang ảnh hưởng nặng nề đến việc làm của NLĐ. Thêm nữa, đây cũng không phải là giải pháp tốt để khuyến khích NLĐ đóng BHXH và bảo lưu thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu.
Thực tế cho thấy, số tiền khi rút BHXH một lần như đang thực hiện hiện nay không cao, phần lớn người rút mới đóng BHXH được ít năm. Tiền đóng BHXH là kinh phí của doanh nghiệp (14%) đóng cho NLĐ và NLĐ (8%) cùng đóng góp. Tính ra mỗi năm, NLĐ đóng vào quỹ BHXH 2,64 tháng lương, nếu trả 2 tháng lương cho mỗi năm đóng BHXH như hiện nay, NLĐ đã thiệt, giờ đề xuất trả 1 tháng thì NLĐ quá thiệt thòi, không hợp lý.
Về phía cán bộ công đoàn, nhiều người cho rằng, phải có sự đánh giá một cách thấu đáo, hợp lý, hợp tình, phù hợp thực tế hơn trước khi sửa đổi chính sách. Bởi sự thay đổi này sẽ liên quan đến hàng chục triệu lao động trong hệ thống BHXH. Đề xuất này có thể dẫn đến bất ổn trong quan hệ lao động, gây áp lực cho doanh nghiệp. Cơ quan BHXH lý giải, cần bảo đảm an toàn quỹ BHXH, số NLĐ lựa chọn rút BHXH một lần tăng… nên việc thay đổi chính sách cốt để “siết” lại. Song, với NLĐ và cán bộ công đoàn, đây chưa phải là giải pháp tốt, thậm chí có thể dẫn đến NLĐ rút BHXH một lần ồ ạt trước khi chính sách có hiệu lực để tham gia một loại hình bảo hiểm khác linh hoạt hơn, có lợi hơn.
Thiết nghĩ, để giải quyết vấn đề này, thay vì “siết” quyền lợi của NLĐ, bộ, ngành liên quan cần có các phương án thu hút người tham gia BHXH ở cả kênh bắt buộc và tự nguyện. Như việc tăng tính hấp dẫn, có nhiều quyền lợi hơn khi NLĐ tự khắc đóng BHXH tự nguyện thay vì chỉ có chế độ hưu trí và tử tuất như hiện nay. Mặt khác, cần bảo đảm thu nhập để đời sống công nhân không quá khó khăn, đủ sống và tích lũy, khi đó NLĐ sẽ hạn chế, không cần sử dụng ngay đến tiền BHXH một lần. Và phương án căn cơ là các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan làm thật tốt công tác tuyên truyền để NLĐ, doanh nghiệp tích cực tham gia BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện, quản lý thật tốt quỹ BHXH để tránh thất thoát, thất thu. Công khai, minh bạch nguồn thu chi BHXH hằng năm giúp NLĐ thêm tin tưởng và yên tâm. Trên hết là cân nhắc khi sửa đổi Luật BHXH, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm quyền lợi của NLĐ và công tác an sinh xã hội./.