Nỗ lực phục hồi kinh tế hậu COVID-19

Những đoàn khách quốc tế đến Hy Lạp sau khi lệnh mở cửa có hiệu lực. Ảnh: Reuters

Trong bối cảnh đó, G20 hướng tới mục tiêu trở thành cầu nối cho các nỗ lực duy trì sự phục hồi nhọc nhằn này, thông qua việc tìm ra các giải pháp chung nhằm bảo đảm sức khỏe là một lợi ích chung toàn cầu và tăng cường khả năng chuẩn bị đối phó với các đại dịch; thúc đẩy môi trường quốc tế thuận lợi trong đầu tư và tăng trưởng; duy trì sự ổn định tài chính toàn cầu; hỗ trợ các nền kinh tế dễ bị tổn thương và củng cố cấu trúc tài chính quốc tế; làm cho hệ thống thuế quốc tế trở nên công bằng và minh bạch hơn và bảo vệ hành tinh trong khi cải thiện điều kiện sống của mọi người.

Điểm nổi bật nhất là Hội nghị Bộ trưởng tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương G20 tại Venice tán thành thỏa thuận lịch sử về một cấu trúc thuế quốc tế ổn định và công bằng hơn nhằm chấm dứt các "thiên đường thuế" và ngăn chặn các công ty toàn cầu hưởng lợi khi các quốc gia cạnh tranh nhau để đưa ra mức thuế thấp nhất.

Trước đó, kế hoạch cải cách thuế toàn cầu nhận được sự ủng hộ của 131 quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), chiếm 90% sản lượng kinh tế toàn cầu.

Thỏa thuận cuối về mức thuế tối thiểu sẽ được quyết định vào tháng 10 tới, nhưng các cuộc thảo luận ở Venice là cơ hội để tìm hiểu thêm chi tiết và gây áp lực đối với những nước chưa ủng hộ kế hoạch của OECD. Các thành viên Liên minh châu Âu (EU) là Estonia, Hungary và Ireland đang sử dụng thuế suất thấp để thu hút đầu tư.

Tuy nhiên, trong nội bộ G20 cũng có những vấn đề chính trị cần được giải quyết. Trước hết, việc cải cách thuế trên mâu thuẫn với kế hoạch của EU nhằm áp đặt “thuế kỹ thuật số” để giúp thanh toán cho chi tiêu phục hồi sau đại dịch COVID-19, với ngân sách trị giá 750 tỷ euro của khối.

Bên cạnh đó, Washington coi đây là hành động phân biệt đối xử với những “gã khổng lồ” công nghệ Mỹ. Các quan chức nước này cảnh báo đề xuất trên có thể làm “trật bánh" các cuộc đàm phán về cải cách thuế toàn cầu. Nhóm bảy quốc gia công nghiệp hàng đầu thế giới (G7) đưa ra cam kết lịch sử về vấn đề này tại hội nghị ở Anh vào tháng 6-2021. Nhưng những cải cách này phải được quốc hội các nước thông qua - và đảng Cộng hòa trong Quốc hội Mỹ luôn lên tiếng phản đối mạnh mẽ.

Nội dung đáng chú ý thứ hai của Hội nghị bộ trưởng G20 tại Venice là việc đánh giá tiến độ của thỏa thuận về nợ, trong lúc các dấu hiệu về cuộc khủng hoảng nợ ngày càng tăng.

Khi tiếp tục cung cấp các biện pháp kích thích tài chính để hỗ trợ sự phục hồi toàn cầu và thực hiện các khoản đầu tư mang tính chuyển đổi để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và bình đẳng thu nhập, các bộ trưởng tài chính G20 đã ủng hộ một sáng kiến của IMF để tăng cường viện trợ những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thông qua việc phân bổ 650 tỷ USD quyền rút vốn đặc biệt (SDR), tài sản dự trữ quốc tế do IMF tạo ra để cung cấp thêm thanh khoản cho các quốc gia. Tuyên bố của hội nghị kêu gọi "sự đóng góp của tất cả các quốc gia có khả năng nhằm đạt được mục tiêu đầy tham vọng trong hỗ trợ của các quốc gia dễ bị tổn thương ".

Điểm thứ ba cần lưu ý là các bộ trưởng tài chính, trong khi nhấn mạnh ủng hộ việc "chia sẻ vaccine công bằng trên toàn cầu", không đề xuất các biện pháp cụ thể, mà chỉ ghi nhận khuyến nghị lập quỹ mới tài trợ cho vaccine trị giá 50 tỷ USD mà IMF, Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đưa ra. Sự khác biệt về tỷ lệ tiêm chủng giữa nước giàu và nước nghèo trên thế giới vẫn rất lớn.

Có thể nói, với những thỏa thuận đạt được trong các vấn đề kinh tế, tài khóa và tiền tệ toàn cầu tại hội nghị cấp bộ trưởng lần này, G20 phần nào "truyền cảm hứng" để các nhà hoạch định chính sách toàn cầu tiếp tục nỗ lực vượt qua đại dịch, thúc đẩy sự phục hồi bền vững, cân bằng và bao trùm, đồng thời bảo đảm rằng thế giới sẽ được chuẩn bị tốt hơn để đối phó với những cú sốc không thể lường trước, góp phần phát triển tầm nhìn chung nhằm định hình một tương lai tươi sáng hơn./.

DƯƠNG HOA