Phình mạch máu não - “quả bom” nguy hiểm
(HPĐT)- Theo số liệu thống kê của ngành Y tế, khoảng 5% dân số bị phình mạch máu não và chủ yếu ở độ tuổi 50- 65 tuổi. Đây là bệnh lý vô cùng nguy hiểm, cần được phát hiện và điều trị kịp thời vì khi tình trạng mạch máu não phình lên bất thường, nguy cơ gây ra vỡ mạch, có thể khiến người bệnh tử vong.
Bác sĩ Khoa Cấp cứu (Bệnh viện hữu nghị Việt - Tiệp) thăm khám người bệnh nhập viện do tai biến mạch máu não.
Nguy cơ để lại di chứng cao, thậm chí tử vong
Đầu tháng 7-2021, người bệnh Nguyễn Văn B., sinh năm 1951, ở phố Trần Nhân Tông, phường Nam Sơn (quận Kiến An) được đưa vào Khoa Cấp cứu (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) với biểu hiện đau đầu, buồn nôn, sụp một bên mí mắt. Qua thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết, người bệnh được các bác sĩ Khoa Thần kinh hội chẩn, chẩn đoán: phình mạch máu não. Sau ít ngày điều trị tích cực, sức khỏe người bệnh ổn định và chuẩn bị được xuất viện.
TS.BS. Phùng Đức Lâm, Phó trưởng Khoa Thần kinh (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) thông tin: “Phình mạch máu não là căn bệnh nguy hiểm, tiến triển thầm lặng. Bệnh do một đoạn động mạch trên não bị phình tạo thành túi. Túi phình ngày càng to, thành túi mỏng dần và rất dễ vỡ. Khi chưa vỡ hầu như chúng không có biểu hiện gì và rất khó đoán thời điểm vỡ. Khi vỡ, chúng thường gây chảy máu dưới nhện là dạng tai biến mạch máu não rất nặng nề và tỷ lệ tử vong rất cao. Vì vậy, phình mạch máu não luôn được coi như “quả bom” nguy hiểm trong não người bệnh”.
Được biết, túi phình mạch não hình thành là do tổn thương vi mô thành động mạch (xơ vữa động mạch). Về những dấu hiệu nhận biết phình mạch máu não, các bác sĩ cho biết: hầu hết túi phình mạch não nhỏ thường không có biểu hiện triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể đè ép vào các mô não và thần kinh, gây đau ở trên và phía sau mắt, thay đổi thị lực, tê yếu hoặc liệt mặt một bên, sụp mí. Khi túi phình vỡ, máu tràn vào khoang dưới nhện và có thể vào nhu mô não, não thất gây đau đầu dữ dội đột ngột, buồn nôn, nôn, gáy cứng, liệt nửa người, mất ý thức, lẫn lộn, hôn mê. Chảy máu dưới nhện có tỷ lệ tử vong cao. Nếu sống sót, người bệnh có thể bị di chứng nặng nề, như: liệt, rối loạn ý thức, sống thực vật,… phải sống lệ thuộc vào sự chăm sóc của người khác, mất khả năng lao động và nhất là kiệt quệ về kinh tế do phải điều trị kéo dài.
Ứng dụng phương pháp điều trị hiện đại
Trên thực tế, bệnh phình mạch máu não có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào, tuy nhiên lứa tuổi hay gặp nhất là từ 50-65 tuổi. Phụ nữ có tỷ lệ mắc bệnh phình mạch máu não nhiều gấp 1,6 lần so với nam giới. Bên cạnh vấn đề tuổi tác (người cao tuổi), giới tính (phụ nữ ở tuổi tiền mãn kinh), những người có các nguy cơ khác: tăng huyết áp, tiểu đường, hút thuốc lá, nghiện rượu, người bị thiếu hụt estrogen… có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh phình mạch máu não. Với những trường hợp thừa cân, béo phì có nguy cơ hẹp mạch máu do xơ vữa, còn những trường hợp nhẹ cân có nguy cơ mắc bệnh túi phình động mạch não. Những người nghiện ma túy, người bệnh bị chấn thương hoặc tổn thương mạch máu hay biến chứng từ một số loại bệnh nhiễm khuẩn máu có nguy cơ cao mắc bệnh phình mạch não.
Để điều trị phình mạch máu não, có nhiều phương pháp, như: phẫu thuật kẹp túi phình, can thiệp nút coil mạch máu não,… Tùy từng trường hợp, các bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, đem lại kết quả cao cho người bệnh.
Hiện nay, trên địa bàn thành phố, Khoa Thần kinh (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) là nơi duy nhất áp dụng kỹ thuật tiên tiến can thiệp nút coil mạch máu não. “Đây là một kỹ thuật ít xâm lấn, tỷ lệ thành công cao, an toàn cho sức khỏe của người bệnh. Kỹ thuật này đem lại tia hy vọng cho rất nhiều người mắc căn bệnh phình mạch máu não”, TS.BS. Phùng Đức Lâm cho biết. Để thực hiện kỹ thuật này, các bác sĩ tiến hành đưa ống thông luồn qua động mạch đùi ở bẹn lên não của người bệnh. Dưới sự hỗ trợ của máy DSA hiện đại, dây xoắn kim loại đi qua ống thông vào trong túi phình mạch não và được đặt tại đó. Kết quả là khối coil sẽ lấp đầy túi phình, làm tắc nghẽn, không cho máu chảy vào trong túi phình, ngăn chặn việc vỡ lại mạch máu não. Phương pháp này can thiệp gây mê mất khoảng 40 đến 60 phút. Người bệnh nằm viện từ 3 đến 5 ngày, sau đó có thể xuất viện./.
Theo thống kê, túi phình mạch máu não vỡ có tỷ lệ tử vong trước khi đến bệnh viện từ 10-15%. Túi phình mạch não đã vỡ không xử trí trong 24 giờ đầu, tỷ lệ tử vong là 25%, trong 30 ngày đầu là 50%. Túi phình mạch não vỡ tái phát tỷ lệ tử vong tàn tật lên đến 60- 80%. Vì vậy, đây là bệnh lý cần phải cấp cứu, can thiệp ngay nhằm phòng vỡ tái phát.