Trích đo mặt bằng sử dụng đất do UBND cấp xã cấp: Cần thực hiện đúng quy định
(HPĐT)- Thời gian qua, Báo Hải Phòng nhận được nhiều đơn kiến nghị tranh chấp đất đai của các hộ dân có nguyên nhân xuất phát từ bản trích đo thửa đất do UBND xã cấp. Qua các vụ việc cho thấy, chính quyền địa phương cần quản lý chặt và nghiêm công tác này.
Cần quản lý chặt việc cấp trích đo thửa đất để tránh phát sinh các tranh chấp đất đai. Trong ảnh: Cán bộ làm các thủ tục đo đạc diện tích thửa đất.
Cấp trích đo là có quyền sử dụng đất?
Cuối tháng 6-2019, anh Nguyễn Duy Hòa, ở xã An Hồng (huyện An Dương) nhận chuyển nhượng thửa đất rộng 100 m2 gần nhà văn hóa thôn Lê Lác 2, xã An Hồng từ bà Nguyễn Thị Mẫn và ông Trương Văn Mai (người trong thôn). Tuy nhiên, khi anh tiến hành xây dựng nhà thì bị UBND xã An Hồng yêu cầu dừng thi công và lập biên bản về việc vi phạm pháp luật đất đai. Lúc này anh mới “ngã ngửa” khi biết, thửa đất trên không được phép xây dựng nhà ở. Anh Hòa bày tỏ: Thời điểm nhận chuyển nhượng thửa đất, gia đình bà Mẫn cho anh xem trích đo mặt bằng sử dụng đất ghi tên chủ hộ là gia đình bà Mẫn, do UBND xã An Hồng cấp năm 2013. Bởi thiếu hiểu biết pháp luật, anh cho rằng mảnh đất trên được UBND xã cấp cho gia đình bà Mẫn nên tin tưởng mua để xây dựng nhà ở. Đến nay, tiền chuyển cho bên bán đất, nhà không được xây nên cuộc sống của gia đình anh gặp nhiều khó khăn.
Còn tại phường Phù Liễn (quận Kiến An), chính quyền địa phương đang gặp khó khăn trong công tác vận động người dân tháo dỡ công trình vi phạm, xây dựng trên đất hành lang an toàn giao thông, lấn chiếm ngõ đi số 1 của tổ dân phố Đồng Tử 5. Nguyên do năm 2007, UBND xã Phù Liễn (nay là phường Phù Liễn) đo vẽ làm thủ tục cấp trích đo thửa đất của gia đình cụ Vũ Văn Thạc ở tổ dân phố Đồng Tử 5 nhưng không căn cứ vào hồ sơ quản lý, không xác minh kỹ nguồn gốc, quy hoạch sử dụng đất mà ký cấp trích đo cho gia đình bao gồm cả phần diện tích 17,88 m2 đất hành lang an toàn giao thông (phần đầu ngõ đi chung hiện nay). Trên cơ sở trích đo thửa đất, gia đình cụ Thạc cho rằng, đủ cơ sở pháp lý để sử dụng phần đất đầu ngõ nêu trên nên xây dựng móng, tường nhà trên vị trí đất này, che khuất tầm quan sát của người dân khi ra vào ngõ dẫn đến đơn thư kiến nghị. Tại văn bản chỉ đạo giải quyết vụ việc, UBND quận Kiến An cũng nêu rõ: Giao UBND phường Phù Liễn thu hồi, hủy bỏ trích đo thửa đất cấp cho cụ Thạc năm 2007; Yêu cầu gia đình tháo dỡ toàn bộ công trình vi phạm, nếu không chấp hành sẽ thực hiện cưỡng chế theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, gia đình cụ Thạc vẫn chưa chấp hành, công trình vi phạm vẫn tồn tại, phát sinh khiếu kiện trong dân cư ảnh hưởng trật tự trị an tại địa phương.
Tăng cường tuyên truyền Luật đất đai
Theo Chủ tịch UBND xã An Hồng Trần Thị Dung, việc cấp trích đo mặt bằng sử dụng đất có thể thực hiện theo yêu cầu của người dân đối với các thửa đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoặc thửa đất do UBND xã quản lý, cho thuê. Việc này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương.
Đây cũng là thực tế chung tại nhiều địa phương hiện nay, nhất là tại các huyện Kiến Thụy, Thủy Nguyên, An Lão, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, quận Kiến An, Dương Kinh. Theo tìm hiểu của phóng viên, nhiều người dân không đi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do không đủ tài chính đóng tiền sử dụng đất và thuế sử dụng đất nhưng lại muốn có sự ghi nhận của chính quyền đối với thửa đất đang quản lý sử dụng nên thường đề nghị UBND xã, phường cấp trích đo mặt bằng sử dụng đất. Nhiều người mặc nhiên hiểu đây là một trong những giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp. Trong khi đó, theo chia sẻ của một số cán bộ địa chính cấp xã, phường, do trình độ chuyên môn và trang thiết bị hạn chế, việc cấp trích đo thửa đất tại cấp xã chỉ bảo đảm tính tương đối, không thể chính xác 100%. Sau này, khi các hộ dân làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai tại các quận, huyện sẽ đo đạc lại thực tế. Một số trường hợp sẽ chênh lệch số liệu so với bản trích đo thửa đất. Bởi vậy dễ dẫn đến các khiếu kiện, tranh chấp đất đai sau này.
Luật sư Nguyễn Thị Thùy, Văn phòng Luật sư Lam Sơn (Đoàn luật sư thành phố) cho biết: Theo quy định, trích đo thửa đất do UBND xã, phường cấp không phải là một trong những loại giấy tờ công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp quy định tại Điều 50 của Luật Đất đai năm 2003 và Điều 100 Luật Đất đai 2013 và Điều 18 Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ.
Để hạn chế các tranh chấp đất đai trong lĩnh vực này, chính quyền địa phương cần tăng cường tuyên truyền Luật Đất đai để người dân hiểu và làm đúng quy định, đồng thời, chấm dứt việc cấp trích đo thửa đất tại các xã, phường. Người dân có nhu cầu nên đề nghị Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai tại các quận, huyện cấp trích đo địa chính để bảo đảm chính xác. Các địa phương cũng cần đẩy nhanh việc số hóa bản đồ địa chính, sớm quản lý trên hệ thống điện tử để chính xác hơn trong việc quản lý và tạo thuận lợi cho công tác tra cứu của người dân, hạn chế khiếu kiện sau này./.