Nghe theo quảng cáo thuốc, thực phẩm chức năng trên mạng xã hội: Cẩn thận “tiền mất, tật mang”

Người dân tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin quảng cáo về thuốc, thực phẩm chức năng trên mạng xã hội.

“Cam kết chữa khỏi 100%”

Mới đây, trên TikTok – nền tảng chia sẻ video thu hút khá đông người dùng Việt Nam TikTok xuất hiện hàng loạt clip quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Body Beauty Slim có tác dụng giảm cân cấp tốc. Lợi dụng tâm lý muốn giảm cân nhanh của nhiều chị em phụ nữ, các đoạn clip quảng cáo sử dụng nhiều từ ngữ thổi phồng công dụng như: “thần dược”, “không cần ăn kiêng, nhịn ăn”, “đánh tan 8-15 kg mỡ thừa”... Cũng với những lời quảng cáo “có cánh” như trên, nhiều clip quảng cáo tác dụng “thần kỳ” của sản phẩm cacao giảm cân đang thu hút sự quan tâm của nhiều người. Đoạn clip quay cảnh một người mặc áo blouse trắng đưa ra nhiều thông tin sai lệch kiến thức khoa học như: “Cacao giúp các axit béo phân hủy thành CO2 và nước...”. Thậm chí còn có đoạn clip quay cảnh người đàn ông khẳng định “Trẻ từ 4 tuổi trở lên có thể uống được bột cacao giảm cân” để chứng minh độ an toàn của sản phẩm.

Vào đầu năm nay, người dùng Youtube tỏ ra bức xúc khi thường xuyên bị “khủng bố” bởi hàng loạt đoạn clip quảng cáo xen giữa các video có nội dung giới thiệu thuốc đông y, thuốc gia truyền, thực phẩm chức năng có tác dụng chữa các bệnh nan y như: tiểu đường, tim mạch, sỏi thận, huyết áp cao..., thậm chí cả ung thư. Để tạo dựng niềm tin nơi người bệnh, các clip quảng cáo này cắt ghép, dàn dựng hình ảnh người nổi tiếng, thậm chí hình ảnh y, bác sĩ đang công tác tại các bệnh viện uy tín trực tiếp tư vấn, điều trị.

Các clip quảng cáo này đánh trúng tâm lý “có bệnh thì vái tứ phương” của nhiều người, nhất là người cao tuổi, người bị bệnh mạn tính và chị em có nhu cầu giảm cân nhanh, khiến không ít người bị “mắc bẫy”, sẵn sàng móc hầu bao dù giá sản phẩm không hề rẻ. Như trường hợp ông Ngô Văn S., 62 tuổi, ở phường Bàng La (quận Đồ Sơn) bị bệnh sỏi thận thường xuyên tái phát nhiều năm nay. Một lần nghe được đoạn quảng cáo thuốc chữa sỏi thận trên Youtube có nội dung cam kết “chữa dứt điểm 100%”, ông gọi theo số điện thoại ghi trên màn hình và được nhân viên tư vấn mua gói chữa bệnh hơn 2 triệu đồng/liệu trình, uống 3 liệu trình sẽ khỏi hẳn. Tuy nhiên, sau hơn 3 tháng điều trị, bệnh tình không hề thuyên giảm, trái lại ông thường xuyên mệt mỏi, đi tiểu bị đau buốt. Đi khám mới biết, viên sỏi thận không bé đi mà còn to hơn trước.

Lựa chọn cơ sở kinh doanh được cấp phép

Việc quảng cáo thuốc, thực phẩm chức năng tràn lan trên mạng xã hội thời gian qua không chỉ gây bức xúc, phiền toái cho người dùng mạng mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng người bệnh, gây hậu quả nghiêm trọng.

Như trường hợp ông N.V.P., 67 tuổi, ở Hà Nội bị ngộ độc Phenformin khi uống thuốc nam không rõ nguồn gốc, phải nhập viện cấp cứu sáng 22-5-2021 trong tình trạng mệt mỏi, đau tức ngực, khó thở tăng dần, suy hô hấp. Được biết, ông P. có tiền sử đái tháo đường và đang sử dụng thuốc điều trị dạng viên màu vàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có nhãn mác, thành phần, hàm lượng và nơi sản xuất được người nhà mua qua quảng cáo trên mạng. Ngày 26-5-2021, một phụ nữ 26 tuổi, trú xã Phong Điền (tỉnh Thừa Thiên-Huế) cũng tử vong sau khi uống loại thuốc giảm cân có ghi chữ Trung Quốc đặt mua qua mạng.

Để hạn chế những hệ lụy tiêu cực do quảng cáo thuốc, thực phẩm chức năng trên mạng xã hội gây ra, BSCK 1 Trần Thị Bích Thùy, Trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp khuyến cáo: Người bệnh cần tỉnh táo lựa chọn những cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thuốc, thực phẩm chức năng được Bộ Y tế cấp phép. Trước khi đưa bất kỳ sản phẩm nào vào cơ thể cần có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa, tìm hiểu kỹ nguồn gốc, thành phần, hạn sử dụng, công dụng và tác dụng phụ (nếu có) để hạn chế thấp nhất những tác dụng không mong muốn của thuốc và thực phẩm chức năng. Người bệnh tuyệt đối không tin, không nghe theo và không sử dụng các sản phẩm được quảng cáo thổi phồng tác dụng, với cam kết “sản phẩm tốt nhất”, “chữa khỏi hoàn toàn” hay “không khỏi, không lấy tiền”. Bởi đây đều là những quảng cáo sai sự thật, bịa đặt, vi phạm quy định pháp luật. Khi tiếp nhận những quảng cáo không chính xác, cần trình báo cơ quan chức năng để kịp thời ngăn chặn, xử lý hành vi vi phạm./.

Ngày 1-6-2021, Nghị định số 38/2021/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực. Tại khoản 5 Điều 34 của Nghị định quy định: Phạt tiền từ 60 triệu đến 80 triệu đồng đối với cá nhân, từ 120 triệu đến 160 triệu đồng đối với tổ chức có hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ, chủng loại, phương thức phục vụ, thời hạn bảo hành của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã đăng ký hoặc đã được công bố. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm, trả lại môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Bài và ảnh: Nguyên Nguyên