Triển khai thu phí hạ tầng cảng biển không dùng tiền mặt: Thuận tiện, nhanh chóng, hiệu quả cao

Phí hạ tầng cảng biển là một trong những nguồn lực quan trọng góp phần đầu tư trở lại hệ thống hạ tầng giao thông, tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu. (Ảnh: DUY THÍNH)

Từng bước hoàn thiện, hiện đại hóa hệ thống thu phí

Thực hiện Luật Phí và lệ phí, thành phố Hải Phòng tổ chức thu phí hạ tầng Cảng biển từ năm 2017. Khi đó, thành phố giao quận Hải An trực tiếp tổ chức thu phí với sự hỗ trợ, phối hợp của Sở Tài chính, Cục Hải quan Hải Phòng. Để bảo đảm thu phí đầy đủ, kịp thời, quận Hải An tổ chức tới 16 điểm thu phí trên địa bàn thành phố với sự tham gia của hơn 100 người. Mặc dù kết quả thu phí hàng năm khá cao nhưng hệ thống thu phí sớm bộc lộ những điểm hạn chế, bất cập do sử dụng bộ máy nhân lực lớn, hình thức thu vẫn nặng về thủ công. Vì thế, UBND thành phố giao Sở Tài chính, Cục Hải quan Hải Phòng triển khai xây dựng và thực hiện đề án thu phí tự động, từng bước thu hẹp các điểm thu phí và nhân lực thu phí.

Với cách làm đó, ngày 29-11- 2019, UBND thành phố ban hành Quyết định 2979 chuyển giao nhiệm vụ thu phí từ UBND quận Hải An sang Sở Tài chính, bắt đầu thực hiện từ ngày 1- 12-2019. Chỉ sau đó 15 ngày, trên nền tảng áp dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, tích cực triển khai mô hình thu phí tự động, ngày 16-12-2019, Sở Tài chính triển khai hình thức thu phí bằng biên lai điện tử thay cho hình thức thu phí bằng biên lai giấy. Số điểm thu phí được rút dần, từ 16 điểm chỉ còn 3 địa điểm. Nhân lực tổ chức thu phí từ hơn 100 người giảm xuống chỉ còn hơn 10 người, hầu hết là cán bộ công chức Sở Tài chính kiêm nhiệm. Trong quá trình đó, từ năm 2020 đến nay, Sở Tài chính tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Cục Hải quan Hải Phòng để hoàn thiện, hiện đại hóa hệ thống thu phí tự động, chuẩn bị kỹ càng, căn cơ các bước để tiến tới xóa bỏ hoàn toàn các điểm thu phí, chuyển sang thu phí tự động, không dùng tiền mặt.

Cụ thể, Cục Hải quan Hải Phòng và Sở Tài chính hoàn thành Hệ thống tự động thu và kiểm soát thu phí, chuyển công tác thu phí từ dịch vụ công trực tuyến mức độ 2 lên dịch vụ công trực tuyến mức độ 4. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể thực hiện khai báo và nộp phí thông qua phương thức điện tử như cách thức thực hiện nộp phí và thuế XNK với cơ quan Hải quan, từ đó giảm thời gian, nhân lực và chi phí cho doanh nghiệp trong công tác nộp phí. Tiếp theo, tiếp tục thu hút sự tham gia của các ngân hàng thương mại; hệ thống thu 24/7 của Tổng cục Hải quan, các đơn vị kinh doanh cảng, kho, bãi với hệ thống kiểm tra tự động tích hợp vào hệ thống quản lý Hải quan tự động (VASSCM), duy trì biên lai điện tử thay thế biên lai giấy… Đến tháng 6-2021, đã có thể kết nối thu nộp phí hạ tầng cảng biển qua Cổng thanh toán điện tử của Tổng cục Hải quan (thanh toán 24/7), là cơ sở quan trọng để thành phố có thể thu phí hoàn toàn tự động, không dùng tiền mặt.

Hệ thống thu phí tự động đặt tại Cục Hải quan Hải Phòng kết nối với Cổng thanh toán điện tử của Tổng cục Hải quan là cơ sở để từ ngày 1-8, Hải Phòng dừng thu phí hạ tầng cảng biển bằng tiền mặt.

Hướng dẫn cặn kẽ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Với sự thay đổi của quá trình thu phí, để bảo đảm phù hợp, thuận tiện hơn nữa trong công tác thu phí, ngày 22-7-2021, UBND thành phố có Thông báo số 252 chuyển giao nhiệm vụ thu phí hạ tầng cảng biển từ Sở Tài chính sang Sở Giao thông - Vận tải. Để việc thu phí hạ tầng cảng biển tiếp tục vận hành trơn tru sau khi bàn giao, bảo đảm thu đúng, thu đủ và có sự chuẩn bị chu đáo, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nộp phí, đồng thời, tăng cường cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt đối với dịch vụ công, nhất là trong bối cảnh đại dịch COVID-19 hoành hành, Sở Tài chính tiếp tục chủ trì, phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan đề xuất, báo cáo UBND thành phố ban hành Quy trình thực hiện nhiệm vụ thu phí; bố trí kinh phí chi trả cho các ngân hàng để thực hiện dịch vụ thu phí hạ tầng cảng biển không dùng tiền mặt; xây dựng Hệ thống thu phí dự phòng; tham mưu UBND thành phố ban hành thông báo về việc dừng thu phí hạ tầng cảng biển bằng tiền mặt kể từ ngày 1- 8- 2021.

Trên cơ sở chỉ đạo của UBND thành phố Hải Phòng. Sở Tài chính có thông báo số 328 ngày 27- 7- 2021 về việc dừng các điểm thu phí bằng tiền mặt. Đồng thời, chủ động phối hợp Cục Hải quan Hải Phòng, các ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) và cơ quan liên quan tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn, mở rộng kết nối thanh toán qua cổng 24/7 phục vụ tốt nhất cho công tác thu phí hạ tầng cảng biển. Cụ thể, Sở Tài chính phối hợp Cục Hải quan Hải Phòng tổ chức tuyên truyền rộng rãi chủ trương dừng thu phí tầng cảng biển bằng tiền mặt tới các doanh nghiệp có hàng hóa xuất nhập khẩu qua khu vực cửa khẩu cảng biển Hải Phòng; phối hợp các ngân hàng TMCP đã kết nối tham gia thu phí, hướng dẫn, phục vụ doanh nghiệp mở tài khoản để thực hiện nộp phí cảng biển. Hiện tại, thực hiện nộp phí kết nối tham gia thu phí hạ tầng cảng biển qua Cổng thanh toán điện tử Hải quan (thanh toán 24/7) có 4 ngân hàng bao gồm: Ngân hàng TMCP Ngoại thương (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Công thương (Vietinbank), Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), Ngân hàng TMCP Đầu tư phát triển (BIDV). Trong đó, 2 ngân hàng Vietcombank và Vietinbank ngoài việc mở kênh ngân hàng trực tuyến Internet banking cho khách hàng doanh nghiệp, đã thực hiện mở kênh ngân hàng trực tuyến Internet banking dành cho khách hàng cá nhân thực hiện nộp phí. Sở Tài chính tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn giải đáp thắc mắc của doanh nghiệp đối với việc dừng thu phí bằng tiền mặt theo chủ trương của UBND thành phố.

Việc hoàn thành hệ thống thu phí tự động, bỏ hẳn các điểm thu phí; tăng cường công tác thu phí trực tuyến thông qua ngân hàng; đẩy mạnh tuyên truyền tới cộng đồng doanh nghiệp thực hiện nộp phí không dùng tiền mặt và bỏ hẳn việc thu phí bằng tiền mặt từ tháng 8- 2021 là bước tiến lớn, thể hiện sự nỗ lực, cố gắng, tinh thần tích cực, chủ động trong tham mưu đề xuất và trực tiếp thực hiện của Sở Tài chính, Cục Hải quan Hải Phòng, các đơn vị liên quan, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Với cách làm này, thành phố tiết kiệm được hàng chục tỷ đồng mỗi tháng về chi phí cho công tác thu phí (chi phí nhân lực, chi phí thuê địa điểm, chi phí văn phòng, máy tính, đường truyền...) và đặc biệt là tạo thuận lợi cho doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu./.

6 tháng đầu năm 2021, số thu phí hạ tầng cảng biển đạt 602 tỷ đồng, bằng 44,6% dự toán HĐND thành phố giao, tăng 19,7% so với cùng kỳ năm 2020. Với số thu mỗi năm từ 1300- 1500 tỷ đồng, phí hạ tầng cảng biển là một trong những nguồn lực quan trọng góp phần đắc lực đầu tư trở lại cho hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, tạo thuận lợi cho việc thông thương, vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu. Với việc thu phí tự động, kết nối với các hệ thống, các đơn vị liên quan như Tổng cục Hải quan, các doanh nghiệp kho bãi cảng, các ngân hàng thương mại, tạo thành thế liên hoàn tự động giúp cho số thu phí được kiểm soát và tổ chức thu ngày càng chặt chẽ, kịp thời, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả cao, góp phần tăng thu ngân sách thành phố.

Bài và ảnh: HỒNG THANH