Khúc ca của các thế hệ thanh niên Việt
(HPĐT)- "Kết liên lại thanh niên chúng ta cùng nhau đi lên/ Giơ nắm tay thề gìn giữ hòa bình độc lập tự do/ Kết liên lại thanh niên chúng ta cùng quyết tiến bước/ Đánh tan quân thù xây đắp cuộc đời hạnh phúc, ấm no...". Các thế hệ thanh niên Việt Nam hầu như ai cũng thuộc nằm lòng những câu hát hào hùng trên, mở đầu của bài "Thanh niên làm theo lời Bác", cũng là bài ca chính thức của Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh.
"Thanh niên làm theo lời Bác" trở thành ca khúc đại diện của Tuổi trẻ Việt Nam.
Tháng 10-1992, Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh toàn quốc lần thứ 6 chọn bài hát này làm bài ca chính thức của Đoàn. Nhưng ít người biết, "Thanh niên làm theo lời Bác" ra đời từ năm 1953. Tác giả bài hát – nhạc sĩ Hoàng Hoà, khi đó mới 23 tuổi. Nhạc sĩ Hoàng Hòa không học trường lớp chính quy về âm nhạc. Ông tên thật là Cao Hy Vọng, sinh ngày 4-6-1930 tại Nam Trực, Nam Định. Năm 1945, ông tham gia công tác Đoàn, làm Bí thư Đoàn cơ sở ở Đông Quan (Thái Bình). Năm 19 tuổi, người thanh niên Cao Hy Vọng là Thường vụ Tỉnh Đoàn Thái Bình; khoảng năm 1953 được cử làm Bí thư Tỉnh Đoàn Thái Bình… Trước khi nghỉ hưu, năm 1990, ông là Trưởng Ban Trường học của Trung ương Đoàn, đồng thời là Thư ký Hội Liên hiệp Sinh viên Việt Nam.
Theo tư liệu, nhạc sĩ Hoàng Hòa từng kể, vào một buổi sáng tháng 3-1953, tại khu du kích căn cứ Đông Hồ - Kỳ Anh (Thái Bình), ông may mắn được đọc bài tường thuật chuyến đi thăm đơn vị Thanh niên xung phong Đông - Thất Khê của Bác Hồ trên Báo Cứu Quốc. Bác dặn thanh niên lúc này phải cố gắng làm tốt mọi việc và Bác tặng bài thơ: "Không có việc gì khó/Chỉ sợ lòng không bền/Đào núi và lấp biển/Quyết chí ắt làm nên". Tuy không phải nhạc sĩ chuyên nghiệp, nhưng cảm xúc từ 4 câu thơ thôi thúc ông ngay lập tức viết nên bài hát "Làm theo lời Bác", sau này tựa đề được đổi thành "Thanh niên làm theo lời Bác". 4 câu thơ của Bác trở thành điệp khúc ở đoạn kết của bài hát, như rộn rã, thúc giục tuổi trẻ hành động, cống hiến vì Tổ quốc.
Tháng 7-1954, bài hát được phổ biến đến các đại biểu dự hội nghị cán bộ Đoàn toàn quốc. Chủ tịch Hồ Chí Minh dành thời gian gặp, thăm hỏi các đại biểu. Sau đó, Bác đề nghị mọi người đồng thanh hát tập thể một bài. Thế là "Thanh niên làm theo lời Bác" được vang lên. Nghe xong, Bác hỏi tác giả bài hát là ai? Lúc này, Hoàng Hòa cũng có mặt trong đoàn đại biểu. Bác khen tác giả còn trẻ mà viết được bài hát hay, có ý nghĩa tuyên truyền, cổ vũ phong trào thi đua yêu nước của tuổi trẻ. Rồi Bác nói với mọi người: "Các cháu vừa hát một bài rất hay. Nhưng ra về phải thực hiện đúng như lời trong bài vừa hát".
Gần 70 năm từ khi ra đời, với nội dung súc tích, ý nghĩa, giai điệu đẹp, bài hát "Thanh niên làm theo lời Bác" nhanh chóng phổ biến trong tuổi trẻ cả nước, sống mãi trong lòng các thế hệ thanh niên trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, khi đất nước thống nhất và đến tận hôm nay. Bài hát được Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh toàn quốc lần thứ 6 chọn làm bài ca chính thức của Đoàn là một vinh dự to lớn với tác giả Hoàng Hòa./.